جستار

یک کتاب یک نویسنده: گفت‌وگوی احمد غلامی با ناصر فکوهی به مناسبت انتشار کتاب «روایت ناصر فکوهی از مسئله توسعه در ایران» با براندازی و انقلاب مخالفم هر یک از صاحب‌نظران عرصه توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست و جامعه‌شناسی نظرات خاص خودشان را دارند. اقتصاددانان بر این باورند که برای توسعه و رشد هر کشوری باید اقتصاد را مبنای توسعه قرار داد و سیاسیون معتقدند ‌پیوندی ناگسستنی بین شیوه حکمرانی و توسعه وجود...

صاحب‌نظران در مراسم رونمایی کتاب روایت همایون انتشارات «شرق»، به بررسی دیدگاه‌های محمدعلی همایون‌کاتوزیان درباره مسئله توسعه در ایران پرداختند توسعه به روایت فیلسوف اقتصاد  «وقتی در سال 1372 نخستین چاپ فارسی کتاب «اقتصاد سیاسی ایران» نوشته دکتر محمدعلی همایون‌کاتوزیان منتشر شد، در جوامع علمی و دانشگاهی ایران رخدادی مهم جلوه کرد و مورد استقبال قرار گرفت. در ایران بعد از انقلاب، گستره و عمق تبیینی ع...

گفت‌وگوی احمد غلامی با علی میرسپاسی درباره کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم» علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی علی میرسپاسی در مجموعه آثارش که برخی از آنها چاپ شده و برخی هم در دست چاپ است، به‌ شکلی منسجم به ایده آبادانی ایران می‌پردازد. یکی از کتاب‌های این مجموعه‌ «کشف ایران» است که درباره زندگی و زمانه تقی ارانی است، دیگری «انقلاب آرامِ ایران» و کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟» که موضوع...

میهن‌دوستی دموکراتیک   دولت-ملت‌ها پدیده‌ای مدرن هستند و این تفکر نقطه‌ مقابل تفکری است که دولت-ملت را تداوم هویت قومی و فرهنگی ما می‌داند. اختلاف این دو نگرش می‌تواند به دو نوع میهن‌دوستی بینجامد: یکی میهن‌دوستی افراطی یا ناسیونالیسم اقتدارگرا و دیگری میهن‌دوستی گشوده به‌ سوی تجربیات و فرهنگ‌های تازه و به‌ تعبیری ناسیونالیسم دموکراتیک. مردم ایران هر دو نوع ناسیونالیسم را تجربه کرده‌اند؛ نمونه اقت...

بانیان ضد روشنگری ایران   رویارویی روشنفکران ایران با مدرنیته، مسئله محوری کتاب «روشنگری و بیم و امیدهای روشنفکران در ایران» علی میرسپاسی است. یکی از بحث‌های اساسی این کتاب، طرح این مسئله است که برخلاف تصور بسیاری، خصومت فکری و سیاسیِ برخی از روشنفکران ایران که در قالب نظریه‌های غرب‌زدگی مطرح شده و ظاهری بومی‌گرا دارد، از سنت ضد روشنگری اروپا یا همان منتقدان رادیکال مدرنیته برآمده است. میرسپاسی در...

بازگشت از یک انحراف تاریخی   در این گفت‌وگو، علی میرسپاسی به نکته تازه‌ای اشاره می‌کند. او باور دارد در تاریخ روشنفکری ایران انحرافی صورت گرفته است و این انحراف از جایی آغاز شده که روشنفکران ایرانی به تبعیت از جریان ضدروشنگری آلمان خاصه آرا و اندیشه‌های هایدگر به مقابله با مدرنیته پرداخته‌اند. میرسپاسی معتقد است، استقبال از جریان ضدروشنگری آلمان اشتباه فاحشی بوده که از سوی روشنفکران ایرانی از جمله...

میزگردی به مناسبت رونمایی کتاب «توسعه ایران دست زنان است» به قلم دکتر پرویز پیران ------- هدیه‌ی شما شنوندگان پادکست فارسی: ۱- تپ‌سی‌شاپ؛ پلتفرم خرید آنلاین (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: rata1404   ۲- خانومی؛ پلتفرم عرضه محصولات آرایشیوبهداشتی (کلیک کنید) نخفیف ۱۵۰هزارتومانی برای سفارش اول با کد هدیه: kh15   ۳- ازکی؛ پلتفرم مقایسه و خرید آ...

رونمایی از کتاب «روایت مسعود»  روایتِ خرد، حلقه گمشده توسعه در ایران   نسیم مسیبی: پویش فکری توسعه، کتاب شرق و خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه ۷خردادماه مراسم رونمایی از کتاب‌های «روایت مسعود» و «روایت پرویز» را برگزار کردند. در پنل اول این مراسم مسعود نیلی و محسن رنانی درباره مسئله توسعه در ایران سخن گفتند. محسن رنانی اقتصاددان در این مراسم با اشاره به اهمیت روایت‌گری خرد در مسیر توسعه گ...

یک کتاب، یک نویسنده: گفت‌وگوی احمد غلامی با مسعود نیلی درباره کتاب «روایت مسعود نیلی از مسئله توسعه در ایران» در اتاق‌های دربسته اقتصادی چه می‌گذرد دکتر مسعود نیلی، تکنوکرات یا دانشگاهی؛ اینها وجوهی انکارناپذیر از شخصیت او است. نیلیِ تکنوکرات منتقدان بسیاری دارد، چراکه او سال‌ها تصمیم‌ساز سیاست‌گذاران اقتصادی بوده است. سیاست‌مدارانی که خود را ملزم به رعایت برنامه هیچ کارشناس اقتصادی نمی‌دانند و بر...

توسعه سیاسی، راه هموار دموکراسی   دینی ترکمانی: مفهوم «در حال توسعه» تِرمی است که بعد از جنگ جهانی دوم مطرح شد. در دوره‌ای که ادبیات توسعه مطرح شده و نظریه‌پردازی‌هایی صورت گرفت و اقتصاددانان برجسته‌ای مثل آرتور لوئیس و تئودور شولتز برنده جوایز نوبل شدند، تقسیم‌بندی کشورهای در حال توسعه و کشورهای توسعه‌یافته مطرح شد. در حال توسعه، درواقع یک اصطلاح مؤدبانه است که به‌جای توسعه‌نیافته به کار می‌رود و...

گفت‌وگوی احمد غلامی با احسان شریعتی و موسی اکرمی شریعتی در هجوم منتقدان زندگی دکتر علی شریعتی حکایت حیرت‌انگیزی است. او که زمانی عکس‌هایش بر در و دیوار شهر بود و نوار سخنرانی‌هایش دست به دست می‌گشت، بعد از گذشت چند دهه از انقلاب، سخنانش یکباره از طرف جریان‌های بی‌نام‌ونشان دستمایه شوخی و خنده قرار گرفت و به‌ صورت پیامک‌ در عرصه عمومی رایج شد. در این پیامک‌ها هر چیز با ربط و بی‌ربطی را به دکتر شریع...

  برای توسعه، سرمایه‌های نمادین شرط لازم هستند ولی کافی نیستند. ما خیلی سرمایه نمادین داریم، اما چه استفاده‌ای از آنها کرده‌ایم! علی دایی سرمایه نمادین ما بود، ولی ما چه کار کردیم؟ او را مقایسه کنید با دیوید بکام، سرمایه نمادین انگلیسی‌ها. درآمدی که دیوید بکام برای کشورش از طریق توریسم جذب می‌کند، از تمام درآمدی که کل آثار باستانی ایران جذب می‌کند بیشتر است. یعنی زور بکام برای جذب سرمایه برای انگل...

در این برنامه «برخورد» بررسی دولت‌های بعد از انقلاب را با حضور کارشناسان اقتصاد، علی دینی‌ترکمانی و غلامرضا نظربلند ادامه می‌دهیم. دینی‌‌ترکمانی از تودرتویی ساختار قدرت یا همان کلیت نظام حکمرانی می‌گوید که در آن انواع و اقسام نهادها تعریف شده است که در گذر زمان رشد پیدا کرده و در بسیاری مواقع با هم تضاد دارند و این موجب شده سیستم بودجه‌خواری پدید بیاید و دولت‌ها نتوانند از عهده تشکیل انباشت سرمایه...

نشست مسیرهای توسعه در ایران، اطهاری: غفلت از تعریف الگوی توسعه و نهادسازی در ایران   بخش اول؛   «مفهوم توسعه در اقتصاد و جامعه شناسی در ایران مغفول مانده است. در حوزه آکادمی ترجمه هایی شده است، ولی بیشتر در حوزه سیاسی تفسیر شده است.» «دو مفقوده بزرگ در حوزه جامعه شناسی و اقتصاد در ایران، مفهوم الگوی توسعه و مقوله نهادسازی است. کسی درباره آداب نهاد سازی حرفی نمی زند.» «توسعه یک امر ایجابی است و نیا...

فاضلی به مفهوم «انقلاب طولانی» اشاره دارد و می‌گوید انقلاب طولانی جامعه ایران در ۲۰۰ سال اخیر بنیادهای خود را از نو برساخت. این جامعه‌شناس تحلیل جنبش پاییز ۱۴۰۱ را از ساخت‌یابی ایران جدید آغاز کرده و معتقد است «بنیادهای سفت و سخت تاریخی که از زرتشت شروع به شکل‌گیری، در دوره اسلامی قوام و دوام پیدا و در دوره صفوی به صورت نظام سیاسی تثبیت شد، در مواجهه با معاصر شدن تغییر کردند و فرآیند انقلاب طولانی...

گفت‌وگوی احمد غلامی با کمال اطهاری و حمید قیصری به مناسبت انتشار کتاب «درآمدی بر سرمشق توسعه اقتصاد و جامعه دانش در ایران» چپ و راست ترسان از توسعه کمال اطهاری در کتاب «درآمدی بر سرمشق توسعه اقتصاد و جامعه دانش در ایران» که به‌تازگی از سوی انتشارات «شرق» منتشر شده است، سعی دارد تا مبانی سرمشق یا الگویی نوین برای توسعه به جامعه مدنی ایران پیشنهاد دهد. او ابتدا در مقدمه خود با وام‌گیری از هابرماس، ت...

دو نظریۀ غرب‌زدگی نزد احمد فردید و بازگشت به خویشِ شریعتی شباهت شکلی دارند، اما از دو منظر این بازگشت صورت می‌گیرد. بازگشت به خویش در نزد شریعتی، بازگشت به یک هویت ذاتی ثابت گذشته ملی و مذهبی نیست بلکه یک نوع از سرگیری میراث یا هویت به‌ شکل انتقادی است. یعنی با یک نقادی و واسازی گذشته و سنت و میراث و هویت آن را از سر می‌گیرید. این «از سرگیری» نزد شریعتی به معنای یک نوع رنسانس یا نوزایی است. اما در...