Gooise Museumschatten

Op een warme zomerdag in 1899, in het dan nog boerendorp Blaricum, loopt een boer op klompen met een kruiwagen naar een schuur. Op zijn erf wordt dit zonovergoten tafereel vastgelegd door een 33-jarige schilder die uit Zwolle komt, maar net terug is van een aantal jaren in Brussel en Parijs. Daar heeft hij geleerd met zoveel licht en kleur te schilderen dat het kunstpubliek in Nederland nog zo’n t...

Vanaf ongeveer 1850 groeit Hilversum snel. Een van de nieuwe villawijken in het noordwesten van de gemeente is het Diergaardepark, dat wordt opgeleverd in 1909. Het verhaal daarachter begint met een grote verzameling zeldzame zoogdieren, vogels, struiken en bomen, en loopt uit op het dramatische einde van het huwelijk tussen Frans Ernst Blaauw (1860–1936) en Louise Digna Catharina Six (1862–1934)....

Het is nog altijd goed zoeken in museumcollecties: voorwerpen die zijn gemaakt door of voor vrouwen. Helemaal als het bijvoorbeeld over de middeleeuwen gaat. In het Muiderslot is het enige voorwerp uit de middeleeuwen dat van een vrouw is geweest een gouden ring met een paarse edelsteen. Caspar Stalenhoef spreekt erover met Linda Coppens, medewerker publiek en educatie bij het Muiderslot. Links na...

In Kasteel-Museum Sypesteyn zijn alle geschilderde portretten van één familie. Je kunt daardoor zien wat er verandert in meer dan driehonderd jaar Nederlandse portretschilderkunst. Bijvoorbeeld hoe verschillend deze mensen wilden dat er naar hen werd gekeken. Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Rik van Wegen, conservator van Kasteel-Museum Sypesteyn in Loosdrecht. Besproken voorbeelden, met lin...

Rembrandts ‘Portret van een oude man’ (1660-1665) hangt in Florence, en het is door minstens twee kopiisten meerdere keren nageschilderd. Twee van die kopieën zijn nu in het bezit van het Comenius Museum in Naarden, want… de ‘oude man’ is hoogstwaarschijnlijk Jan Amos Comenius (1592-1670). Caspar Stalenhoef spreekt met de directeur van het Comenius Museum, John Exalto. Klik hier om de Rembrandt-ko...

In de achttiende eeuw werd voor het eerst op Europese bodem porselein gemaakt, in plaats van het te importeren uit China. Vanaf 1759 gebeurde dat ook in Nederland: een invloedrijke bestuurder en zakenman haalde internationale vaklieden naar Weesp om aldaar hoogwaardig porselein te gaan maken. Door de hoge kwaliteit is dat porselein zeer gewild onder verzamelaars en musea. In Museum Weesp spreekt C...

Bijna iedereen kent wel De Denker , het beeldhouwwerk van Auguste Rodin (1840–1917). Maar niet iedereen weet waar die voorovergebogen man, zittend op een rotsblok, nou eigenlijk over nadenkt. Daar blijkt een heel verhaal achter te zitten, dat we in deze podcast gaan vertellen. Caspar Stalenhoef spreekt Jan Rudolph de Lorm, directeur van museum Singer Laren . Klik hier om de collectieportal te door...

Vanaf eind 1813 zijn de inwoners van Naarden een halfjaar lang van de buitenwereld afgesloten. De vestingstad is bezet door het Franse leger: ongeveer 2300 soldaten die zich weigeren over te geven, ondanks de verliezen van Napoleon.  De Naardenaren kunnen alleen nog in het geheim communiceren met de buitenwereld: met postduifbriefjes, waarvan er één bewaard is gebleven. Hierover spreekt Caspar Sta...

Vanaf 1774 was Loosdrecht tien jaar lang de enige plek in Nederland waar porselein gemaakt werd. Het was bovendien een werkgelegenheidsproject: dominee Joannes de Mol (1726-1782) begon de porseleinfabriek om de arme inwoners van Loosdrecht aan werk en een inkomen te helpen. Hierover spreekt Caspar Stalenhoef met Rik van Wegen, conservator van Kasteel-Museum Sypesteyn . Dit porselein is een van de...

In 2015 opende Koningin Máxima het Papageno Huis in Laren, dat is opgericht voor jongeren met autisme. Dat huis is een project van de Stichting Papageno , die in 1997 is opgericht door Aaltje van Zweden-van Buuren en haar man Jaap van Zweden. Voor een volle zaal met publiek spreekt Jan Rudolph de Lorm (directeur Singer Laren ) met Aaltje over haar ervaringen als moeder van een autistische zoon, di...

In 1909 begint kunstenaar Jan Sluijters een nieuw leven in Laren, in pension Vita Nuova. Dat gebouw staat er nog altijd, al heeft het landelijke uitzicht plaatsgemaakt voor de A1. Het werk dat Sluijters daar maakte wordt tot de hoogtepunten van zijn oeuvre gerekend. Deze aflevering gaat over dat werk en waarom hij dat juist hier maakte, in het Gooi. In het depot van museum Singer Laren spreekt Cas...

Rond 1900 ontstaan er in het Gooi idealistische gemeenschappen of kolonies, bevolkt door wereldverbeteraars die de grote steden ontvluchten en het allemaal anders – en vooral zélf – willen doen. Hoogleraar Jacob van Rees, arts en schrijver Frederik van Eeden en schrijver Nescio beginnen allemaal hun eigen leefgemeenschappen, waarin het idealisme al vlug met de realiteit geconfronteerd werd. Caspar...

Vanaf 1915 is architect Willem Marinus Dudok verantwoordelijk voor de stadsuitbreidingen van Hilversum. Door de industrialisatie dreigt een ongebreidelde groei, waaraan Dudok paal en perk wil stellen. Met militaire precisie zorgt hij voor een balans tussen klein en groot: tussen mens, natuur en bebouwing. Die visie is het sterkst tot uiting gekomen in het Raadhuis van Hilversum: een ‘Gesamtkunstwe...

Ook al vertellen we in deze podcastserie juist de verhalen van vóór de Gooise glitter en glamour, toch kunnen we ook in de televisiewereld echte grensverleggers aanwijzen, en dan valt op dat daar relatief veel vrouwen tussen zitten. Laura Grijns spreekt daarover met Eppo van Nispen tot Sevenaer, directeur van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid , en met Stef van Breugel, directeur van Mu...

In Weesp maakten vader, zoon en kleinzoon Van Houten van hun chocolade een wereldmerk. Aan de basis van dat succes lag een baanbrekende uitvinding, die nog altijd op verpakkingen van cacaopoeder is terug te vinden: ‘Dutch Process’. In Museum Weesp spreekt Caspar Stalenhoef met conservator Lisette Zijp. Gooise Grensverleggers is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wo...

Jonkheer Henri van Sypesteyn verzamelde alles over zijn rijke familiegeschiedenis en de geschiedenis van Nederland. Om die verzameling tentoon te stellen bouwde hij vanaf 1912 in Loosdrecht een kasteel, op de plek van het middeleeuwse stamslot van zijn familie, althans... dat dácht hij. Caspar Stalenhoef bezoekt Kasteel-Museum Sypesteyn in Loosdrecht, waar hij wordt rondgeleid door conservator Rik...

Toen de 18-jarige Jan Hamdorff de herberg van zijn overleden vader erfde, was hij nog een Larense boerenjongen. Toen hij zelf in 1931 overleed, had hij zich ontwikkeld tot een hotelbaas en cultureel ondernemer die overal mogelijkheden zag. Tot ver na zijn dood hebben zijn initiatieven Laren op de kaart gezet als kunstenaarsdorp. Caspar Stalenhoef spreekt met conservator Anne van Lienden ( Singer L...

In Naarden, in een kleine kapel, ligt al meer dan 350 jaar een Tsjechische onderwijshervormer begraven. Jaarlijks komen er een paar duizend Tsjechen naar de Gooise vestingstad om het graf te bezoeken. Jan Amos Comenius hervormde in de zeventiende eeuw het onderwijs in vele Europese landen. Waarom hij uiteindelijk naar Nederland kwam en werd begraven in Naarden, daarover gaat deze aflevering. Caspa...

Toen Laren en Blaricum nog boerendorpen waren vonden kunstenaars er een inspirerende en goedkope omgeving om in te werken. Toen Piet Mondriaan daar verbleef, van 1914 tot 1919, maakte hij een doorbraak in zijn manier van schilderen, in ateliers die vaak niet meer voorstelden dan eenvoudige schuren. In deze aflevering spreekt Caspar Stalenhoef met Mariëtte Heyning ( Dooyewaard Stichting Blaricum )...