Gita Acharan

కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో తాను పాపం చేస్తున్నాననే భావన వలన అర్జునుడు విషాదానికి లోనయ్యారు. తన గురువులను, బంధువులను, స్నేహితులను చంపడం పాపమని (1.36) అటువంటి పాపపు పనుల నుండి వైదొలగాలని అతడు భావించాడు (1.38). రాజ్యం పట్ల దురాశతో అన్నదమ్ములు తమ సొంత సహోదరులని చంపడానికి సిద్ధమయ్యారనే వాస్తవం అతన్ని మరింత కలతకు గురిచేసింది (1.45). ఈ దృక్పథంలో విషయాలను అర్థమయ్యేలా చెప్పేందుకు అనేక సమయాల్లో శ్రీకృష్ణుడు అర్జు...

జీవితాంతం నేర్చుకోగల, అభ్యసించగల సామర్థ్యం మనుషులకు మాత్రమే దక్కిన వరం. కానీ ఏమి నేర్చుకోవాలి, ఎలా నేర్చుకోవాలి అన్నది కీలక ప్రశ్న. సత్యాన్ని గ్రహించిన జ్ఞానులకు సాష్టాంగ ప్రణామం చేయడం, ప్రశ్నించడం, సేవ చేయడం ద్వారా తత్త్వజ్ఞాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని శ్రీకృష్ణుడు సూచించారు (4.34). సాష్టాంగ ప్రణామం అంటే వినమ్రత, వినయం, ఇతరుల దృక్పథాన్ని అర్ధం చేసుకోవడానికి సహనం, విశాల దృక్పథం. ఇది మనం అహంకారాన్ని అధి...

मृत्यु के समय उन्हें जानने के सन्दर्भ में, श्रीकृष्ण कहते हैं, ‘‘इसलिए हे अर्जुन, तू सब समय में निरन्तर मेरा स्मरण कर और युद्ध भी कर। इस प्रकार अर्पण किये हुए मन-बुद्धि से युक्त होकर तू नि:सन्देह मुझको ही प्राप्त होगा’’ (8.7)।  हम दिन में कुछ देर ईश्वर की पूजा करते हैं या कभी-कभी पूजास्थली में जाकर प्रभु को ‘स्मरण’ करते हैं। अलग-अलग विश्वास प्रणालियों के अनुसार भगवान के नाम और किए गए अनुष्ठान भिन्...

Some of the common threads in the Bhagavad Gita are easy to understand but difficult to inculcate. On the other hand, some of them are very difficult to even comprehend. One such issue is ' Niyat Karma ' (prescribed or obligatory action). The questions like what are our prescribed, obligatory duties; what should be tolerated and what shouldn't be -are always intriguing.  Books and preachings of va...

ਅਰਜਨ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣ ਦੀ (ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ) ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਗ ਕਿਹੜਾ ਹੈ (5.1)? ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਕ ਵਾਰ ਅਰਜਨ ਸਾਂਖਯ ਤੇ ਕਰਮ (3.1) ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਸਚਿੰਤਤਾ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ (3.2)। ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਭਾਵੇਂ ਕਰਮ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਜਾਇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਮ ਦੇ ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੰੁਦੀ (...

ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੇ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਕਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ (4.41)। ਇਸ ਲਈ ਅਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਗਿਆਨੀ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ (ਜਾਂ ਗਿਆਨ) ਰੂਪੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾ (4.42)। ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ...

After elaborating on the four schools of thought on the subject of renunciation, Krishna says, "Now hear My conclusion on the subject of renunciation which is threefold" (18.4). From the subsequent verses, clarity comes that renunciation is of three types viz. Satva, Rajo and Tamo renunciation. Krishna further says, "Actions based upon yagna (sacrifice), daan (charity), and tapah (penance) should...

శ్రీకృష్ణుడు రెండు సందర్భాలలో (3.9-3.15, 4.23-4.32) యజ్ఞరూపమైన నిష్కామ కర్మల గురించి వివరించారు. ప్రేరేపిత కర్మలు మనల్ని కర్మబంధాల వలలలో చిక్కుకుపోయేలా చేస్తాయని ఆయన హెచ్చరించారు (3.9). అందుకే ఆసక్తి, విరక్తికి అతీతమైన అనాసక్తితో కర్మలను చేయమని సలహా ఇచ్చారు. యజ్ఞం అనే నిస్వార్ధ కర్మలు అత్యున్నత శక్తిని కలిగి ఉంటాయని (3.15); ప్రారంభంలో ఈ శక్తిని ఉపయోగించి సృష్టికర్త సృష్టించారని ఆయన సూచిస్తారు (3....

The Bhagavad Gita contains eighteen chapters and 700 verses. The eighteenth chapter is called Moksha Sanyas Yoga -union with Liberation through renunciation. It is reaching the destination, which is moksha or liberation, through the path of sanyas or renunciation. This liberation is getting freedom from our divisive mindset; freedom from belief systems; and finally, even freedom from renunciation....

अर्जुन जानना चाहता था कि युक्त चित्त वाले पुरुषों द्वारा अंत समय में आप (श्रीकृष्ण) किस प्रकार जाने जाते हैं (8.2) और कृष्ण उत्तर देते हैं, ‘‘जो पुरुष अंत काल में भी मुझको ही स्मरण करता हुआ शरीर को त्याग कर जाता है, वह मेरे साक्षात् स्वरूप को प्राप्त होता है - इसमें कुछ भी संशय नहीं है’’ (8.5)। यह एक निश्चित आश्वासन है कि मृत्यु के समय यदि कोई उन्हें याद करता है तो भी वह उन्हें प्राप्त कर लेता है।...

ਇਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਾ (ਸਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ) ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਛੁਪਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਹੇ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਸਾਨ ਪਹਾੜ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਜੀਵਨ ਭ...

అనాసక్తుడై కర్తవ్యకర్మలను ఆచరించు మనుష్యుడు అత్యున్నత స్థితికి చేరుకుంటాడని శ్రీకృష్ణుడు మనకు హామీ ఇస్తున్నారు (3.19). అనాసక్తుడిగా ఆసక్తి, విరక్తి రెండిటిని వదిలివేసిన వాడు; కర్మ ద్వారా మాత్రమే పరిపూర్ణతను పొందినవాడు అయిన జనక మహారాజు ఉదాహరణను ఇస్తారు (3.20). విలాసాలలో నివసించేవాడు, అనేక బాధ్యతలను కలిగి ఉన్న వాడైన మహారాజు కూడా అనాసక్తుడై అన్ని చర్యలను చేయడం ద్వారా స్వతృష్ట స్థితిని పొందగలడనే విషయా...

“నీటిపై తేలుచున్న నావను గాలినెట్టి వేయును. అట్లే ఇంద్రియార్థములయందు సంచరించు ఇంద్రియములలో మనస్సు ఏ ఒక్క ఇంద్రియముతో కూడియున్నను, ఆ ఒక్క ఇంద్రియమే మనోనిగ్రహములేని మనుజుని బుద్ధిని అనగా విచక్షణా శక్తిని హరించివేయును” అని శ్రీకృష్ణుడు విడమర్చారు (2.67). కోరికల సందర్భంలో, జీవితాన్ని బ్రహ్మచర్యం, గృహస్థం, వానప్రస్థం, సన్యాసం అనే నాలుగు దశలుగా విభజించారు, ఇక్కడ విభజన అనేది వయస్సు మీద మాత్రమే కాకుండా జీవ...

Krishna mentioned ' Om Tat Sat ' as a threefold representation of the Supreme Absolute Truth -Brahma. He explains 'sat' and says, "The word 'sat' means eternal reality and goodness. O Arjun, it is also used to describe an auspicious action. Being established in the performance of yagna (sacrifice), tapah (penance), and daan (charity) is also described as sat. And so, a...

जीवन ऊर्जा और पदार्थ का परस्पर संवाद है। यह सब ऊर्जा के साथ शुरू हुआ और फिर पदार्थ बाद में विभिन्न चरणों में बना। पदार्थ के अणुओं के संयोजन ने विभिन्न गुणों वाले विभिन्न प्रकार के यौगिकों को जन्म दिया जिसके परिणामस्वरूप अत्यधिक विविधता हुई। ऐसा ही एक संयोजन जीवन रूपी भौतिक शरीर है। यह पदार्थ की व्यवस्था से आने वाली ऊर्जा पर निर्भर होता है, जिसे भोजन के रूप में जाना जाता है। कुछ जीवन रूप (वृक्ष) सू...

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਰਜਨ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਪਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪਣੇ ਉਸਤਾਦਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ (1.36), ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪਾਪ ਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (1.38)। ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਾਈ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਅਪਣੇ ਹੀ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ (1.45)। ਅਰਜਨ ਦੇ ਇਸ ਭ...

గుండె కొట్టుకోవడం వంటి మానవ శరీరంలోని కొన్ని కార్యకలాపాలు నిర్ణీత లయను అనుసరిస్తూ స్వయంచాలకంగా జరుగుతాయి. కాళ్లు, చేతుల వంటి కొన్ని అవయవ వ్యవస్థల కార్యకలాపాలను మనం నియంత్రించవచ్చు. కానీ శ్వాస అనేది స్వయంచాలకమైనది. అలాగే దాన్ని మనం నియంత్రించగలం కనుక ప్రత్యేకమైనది. యజ్ఞం (నిష్కామ కర్మ), శ్వాస సందర్భంలో శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పారు, “కొందరు అపానవాయువునందు ప్రాణవాయువును, మరికొందరు ప్రాణవాయువునందు అపానవా...

'కడుపులో కాలటం' అంటే భౌతిక ప్రపంచంలో తన కోరికలు నెరవేర్చుకోవడానికి అభిరుచులు; విధులను కొనసాగించడానికి కావలసిన శక్తి, ఉత్సాహంతో నిండి ఉండటం. అటువంటి శక్తిని ఆత్మసాక్షాత్కారం కోసం ఉపయోగించినప్పుడు దానిని 'యోగ-అగ్ని' అంటారు. ఈ సందర్భంలో, “మరికొందరు యోగులు ఇంద్రియముల క్రియలను, ప్రాణముల క్రియలను అన్నింటిని జ్ఞానముచే ప్రకాశితమైన ఆత్మసంయమ యోగ రూపాగ్నిలో హవనము చేయుచుందురు” (4.27) అని శ్రీక...

యజ్ఞమనేది త్యాగం లేదా నిష్కామ కర్మలకు ప్రతీక. ఈ సందర్భంలో శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెప్పారు, “కొందరు యోగులు దేవతల కోసం త్యాగం చేస్తారు; మరికొందరు త్యాగం అనే భావనని బ్రహ్మ యొక్క అగ్నిలో త్యాగం చేస్తారు” (4.25). అవగాహన లేని వ్యక్తికి జీవించడం అంటే కేవలం ప్రోగు చేసిన వాటిని రక్షించడం. వస్తువులు, ఆలోచనలను, భావాలను త్యాగం చేయడం జీవితం యొక్క తదుపరి ఉన్నత దశ. ఇది అహంకార బీజాలను మనస్సు యొక్క సారవంతమైన నేలపై నాటడా...

భగవద్గీతలో అనాసక్తి, వీత్ రాగ్ వంటి కొన్ని పదాలు భగవద్గీత యొక్క సారాంశాన్ని సూచిస్తాయి. ఆసక్తి, విరక్తి రెండు ధ్రువాలు అయితే అనాసక్తి ఈ ధ్రువాలు అధిగమిస్తుంది. అదేవిధంగా, వీత్ రాగ్ అనేది రాగం లేదా విరాగం కాదు; రెండింటినీ అధిగమించింది. ఈ ధ్రువణాలు అహంకార వ్యక్తీకరణ తప్ప మరొకటి కాదు. 'అహం' ఒకసారి మాయమైనప్పుడు ఆ వ్యక్తి అన్ని ధ్రువాలను అధిగమిస్తాడు. ఆ దశనే మనము ముక్తి, మోక్షము అనే పేర్లతో పిల...

The seventeenth chapter of the Bhagavad Gita is titled Shraddha Traya Vibhaga Yoga where Krishna explains about the three sides of each aspect of life and existence. Krishna says, "' Om Tat Sat ' is considered the threefold representation of the Supreme Absolute Truth - Brahma.   From them came the knowers of truth (Brahmins), scriptures (Vedas), and sacrificial rites ( yagna )"...

अर्जुन का अगला प्रश्न है कि ‘कर्म क्या है’ जो श्रीकृष्ण के इस आश्वासन के प्रत्युत्तर में है कि जब कोई उनकी शरण में आकर मोक्ष के लिए प्रयास करता है तो ‘अखिलम-कर्म’ यानी कर्म, अकर्म और विकर्म के सभी पहलुओं को समझ पाता है (7.29)। इस पर श्रीकृष्ण उत्तर देते हैं, ‘‘भूतों के भाव को उत्पन्न करने वाला जो त्याग है, वह कर्म  कहा गया है (भूत-भाव-उद्भव-करो विसर्ग:)’’ (8.3)। यह समझने के लिए एक कठिन बात है और व...

ਜੀਵਨ ਭਰ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਕ ਮਾਨਵੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਮੂਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖੀਏ ਤੇ ਕੀ ਸਿੱਖੀਏ। ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਲੈ, ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸੱਚ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ (4.34)। ਝੁਕਣਾ ਨਿਰਮਾਣਤਾ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ੀਕੋਣ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖੁਲ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਅੰਹਕਾਰ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।  ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨਾ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਰਕਿਟ ਦੇ ਫ...

After describing yagna and tapah in the context of gunas , Krishna talks about daan (charity) and says, "Charity which is done, knowing it to be a duty, without consideration of anything in return, in a fit time and place, to a worthy person is considered to be satvik " (17.20). There are multiple prescriptions in this verse. Firstly, Krishna earlier mentioned that yoga is not for one wh...

వికర్మ (నిషిద్ధ కర్మ) లేదా పాపం అనే ప్రశ్న చాలా జటిలమైనది. అర్జునుడు కూడా ఈ సందిగ్ధంలో ఉండి యుద్ధంలో చుట్టాలను చంపడం ద్వారా పాపం మాత్రమే కలుగుతుందని భావిస్తున్నాడు (1.36). వేరువేరు నాగరికతలు, సంస్కృతులు విభిన్న కర్మలను, పాపాలను నిర్వచించాయి. ఈ జాబితా కాలక్రమేణా మారుతూవచ్చింది. ఆధునిక యుగంలో దేశాలు తమవైన శిక్షాస్మృతిని కలిగి ఉంటాయి. ఇవి కొన్ని చర్యలను నేరాలు లేదా పాపాలుగా నిర్దేశిస్తాయి. ఆ పనులకు ప...