Gita Acharan

'సత్' (వాస్తవమైనది/ శాశ్వతమైనది) నశించదని, 'అసత్' (అవాస్తవమైనది/అశాశ్వతమైనది) కు ఎన్నడూ ఉనికి లేదని, శ్రీకృష్ణుడు చెబుతారు. జ్ఞాని మాత్రమే ఈ రెండింటి మధ్య తేడాని గమనించగలరు (2.16). 'సత్', 'అసత్' యొక్క చిక్కుముడులను అర్థం చేసుకోవడానికి అనేక సంస్కృతులలో తాడు, పాముల యొక్క భ్రాంతికి సంబంధించిన కథ ఉదహరించబడుతుంది. సంధ్యవేళ ఒక మనిషి ఇంటికి చేరుకొని, గుమ్మంలో ఒక పాము లాగా చుట్టుకుని ఉన్న వస్తువును చూస్తా...

Krishna says his lower nature (apara prakriti) is manifested (man) and higher nature (para prakriti) is the life-element which is un-manifested. He says that 'yoga-maya' (illusion born out of three gunas) separates them and prevents us from knowing HIM (paramatma) as unborn, imperishable (7.25), knower of past, present and future (7.26). Yoga-maya is like a room full of mirrors which reflect us an...

श्रीकृष्ण कहते हैं कि किसी कर्म का कोई कर्ता नहीं होता है। कर्म वास्तव में सत्व, रजो और तमो गुण, जो प्रकृति का हिस्सा हैं, के बीच परस्पर प्रभाव का परिणाम है। श्रीकृष्ण अर्जुन को दुखों से मुक्त होने के लिए इन गुणों को पार करने की सलाह देते हैं। अर्जुन जानना चाहते हैं कि गुणातीत कैसे होते हैं और जब व्यक्ति इस अवस्था को प्राप्त करता है तो वह कैसा होता है। गीता के नींव, जैसे द्वंद्वातीत, द्रष्टा और सम...

శ్రీకృష్ణుడు నాలుగు రకాల భక్తులు ఉంటారని అంటారు. మొదటిరకం వారు, జీవితంలో వారు ఎదుర్కొంటున్న కష్టాలు, దుఃఖం నుంచి బయటపడాలని కోరుకుంటారు. రెండవవారు భౌతిక ఆస్తులు, ప్రాపంచిక సుఖాలని కోరుకుంటారు. చాలా మంది భక్తులు ఈ రెండు వర్గాలకు చెందుతారు. ఈ రెండు రకాల భక్తులూ అనేక దేవతలను ప్రార్ధిస్తూ అనేక రకాల పూజలు, ప్రార్ధనలను చేస్తూ ఉంటారని శ్రీకృష్ణుడు చెప్తారు. ఉన్న రోగాన్ని బట్టి సంబంధిత వైద్యుడిని సంప్రదించ...

Krishna mentioned that four types of devotees worship him; to remove their difficulties (artah), to attain success (artharthi), to obtain knowledge (jignashu) and a jnani (wise) (7.16). He elaborates about the jnani and says that the jnani who is nitya-yukta (ever steadfast) with single pointed devotion is the best among all devotees. I am extremely dear to jnani and he is dear to me (7.17). At th...

समत्व गीता की नींव जैसा है और इसलिए इसका वर्णन गीता में विभिन्न स्थानों पर किया गया है। भगवान   श्रीकृष्ण ने विभिन्न स्थानों पर समत्व-भाव, समत्व-दृष्टि और समत्व-बुद्धि की विशेषताओं पर प्रकाश डाला है। समत्व को समझना आसान है लेकिन अंत:करण में ग्रहण करना मुश्किल है। हमारे अंदर समत्व की मात्रा, हमारी आध्यात्मिक यात्रा में हमारी प्रगति का सूचक है। भौतिक क्षेत्र में, अधिकांश समाजों ने समत्व को सभी नागरि...

ఏ కర్మకూ కర్త ఉండడని శ్రీకృష్ణుడు అంటారు. నిజానికి కర్మ అనేది ప్రకృతిలోని భాగాలైన సత్వ, రజో, తమో గుణాల మధ్య జరిగే పరస్పర ప్రభావాల పరిణామమే. దుఃఖాల నుంచి విముక్తి పొందాలంటే ఈ గుణాలను అధిగమించమని శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి సలహా ఇస్తారు. గుణాతీతునిగా ఉండడం (గుణాలను అధిగమించడం) ఎలాగో, అటువంటి దశను పొందిన వ్యక్తి ఎలా ఉంటారో తెలుసుకోవాలని అర్జునుడు ఆశిస్తాడు. మనం ఇప్పటికే దంద్వాతీత (ధృవాలను అధిగమించడం), ద...

Existence is the coherence of manifested (man) and un-manifested (paramatma). Basic interactions happen at a man to man level with disregard to paramatma; Krishna termed this as the path of demons (7.15). The next level of interaction is between man and paramatma. This transition starts as one gets tired of chasing mirages or is vexed by misery. In this regard, Krishna says these interactions or w...

हम में से अधिकांश लोगों का मानना है कि हम अपने सभी कार्यों के कारक हैं और अपनी नियति के खुद जिम्मेदार हैं। गीता में, भगवान श्रीकृष्ण कहते हैं कि कर्म प्रकृति जनित तीन गुणों के परस्पर प्रभाव से बनता है, न कि किसी कर्ता के कारण। प्रकृति से तीन गुण पैदा होते हैं और आत्मा को भौतिक शरीर के साथ बांधते हैं। हम में से प्रत्येक में तीन गुण; सत्व, रजो और तमो अलग-अलग अनुपात में मौजूद हैं। सत्व गुण ज्ञान के प...

సమత్వం (సమానత్వం ) అనేది భగవద్గీతలో అనేకచోట్ల కనిపించే కీలకమైన అంశం. కృష్ణ భగవానుడు సమత్వ భావనను, సమత్వదృష్టిని, సమత్వ బుద్ధిని అనేక చోట్ల ప్రస్తావిస్తారు. సమత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడం సులభం కానీ అంతర్లీనము చేసికొని ఆచరణలో పెట్టడం అనేది కష్టమైన విషయం. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే మనలోని సమత్వం యొక్క స్థాయి ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో మనం సాధించే పురోగతికి సూచిక. ఆధునిక సమాజాలు, పౌరులందరూ చట్టం ముందు సమానమే అని సమ...

Krishna described his higher nature (para-prakruti) which is the life-element beyond the three gunas. His lower nature (apara-prakruti) consists of eight elements viz. fire, earth, water, air, space, mind, intellect and ahankaar which is under the hypnotic spell of the gunas. While the former (higher nature) is referred to as the un-manifested which is eternal, indestructible and immeasurable, the...

यदि एक शब्द संपूर्ण गीता का वर्णन कर सकता है, तो वह होगा दृष्टा यानी साक्षी, जो कई संदर्भों में इस्तेमाल होता है। इसकी समझ महत्वपूर्ण है क्योंकि हममें से अधिकांश लोग सोचते हैं कि सब कुछ हम ही करते हैं और स्थितियों को नियंत्रित करते हैं। अर्जुन, जो कुरुक्षेत्र युद्ध के समय लगभग साठ वर्ष का था, ने एक अच्छा जीवन बिताया था और सभी तरह की विलासिता का आनंद लिया था। एक योद्धा के रूप में उसने कई युद्धों को...

अर्जुन मन की तुलना वायु से करता है और जानना चाहता है कि इसे कैसे नियंत्रित किया जाए, ताकि यह संतुलन बनाए रखे। श्रीकृष्ण कहते हैं कि यह निश्चित रूप से कठिन है लेकिन इसे वैराग्य के अभ्यास से प्राप्त किया जा सकता है। इंद्रियों द्वारा जुटाई गयी जानकारी को सुरक्षित और असुरक्षित में आंकने के लिए दिमाग का विकास किया गया है और ऐसा करने के लिये दिमाग स्मृति (यादाश्त) का उपयोग करता है। इस क्षमता ने हमें क्र...

మనలో చాలామందిమి మన చర్యలన్నిటికీ మనమే కారణం అని మన విధిని మనమే నిర్ణయిస్తామని నమ్ముతాము. భగవద్గీతలో కృష్ణభగవానుడు గుణాల మధ్య ప్రతిస్పందనలే కర్మను సృష్టిస్తాయని అంతేగానీ కర్త వల్ల కాదని బోధిస్తున్నారు. ప్రకృతి నుంచి మూడు గుణాలు పుట్టి ఆత్మను భౌతిక దేహంతో బంధిస్తాయి. ఈ సత్వ, రజో, తమో గుణాలు మనలోని ప్రతి ఒక్కరిలో వివిధ పాళ్లలో ఉంటాయి. సత్వగుణం జ్ఞానంతో, రజోగుణం కర్మలతో, తమోగుణం అలసత్వంతో సంబంధాన్ని క...

మొత్తం భగవద్గీతని ఒక్క పదంలో చెప్పాలంటే 'ద్రష్ట' (సాక్షి) గా చెప్పవచ్చు, ఇది అనేక సందర్భాలలో మనకు కనిపిస్తుంది. మనలో చాలామంది మనమే అన్నీ చేస్తామని, పరిస్థితులను నియంత్రిస్తామని అనుకుంటూ ఉంటాము కనుక నిజాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ఎంతో అవసరం. కురుక్షేత్ర యుద్ధ సమయంలో అర్జునుడికి 60 ఏళ్ల వయసు. అప్పటికే అతడు మంచి జీవితాన్ని గడిపి అన్ని విలాసాలను అనుభవించాడు. ఒక యోధుడిగా అతడు యుద్ధ క్షేత్రంలో అనేకసార్లు విజయ...

द्वंद्वातीत अर्थात द्वैत को पार करना, गीता में एक और अचूक निर्देश है। श्रीकृष्ण अर्जुन को बार-बार विभिन्न संदर्भों में इस अवस्था को प्राप्त करने की सलाह देते हैं। सामान्य प्रश्न जो मानवता को चकित करता है वह यह है कि जब हम सुख प्राप्त करने के लिए ईमानदारी से प्रयास करते हैं तब भी असुखद स्थिति या दुख हमारे पास कैसे आते हैं। अपने भीतर गहराई से देखने के बजाय, हम यह कहकर खुद को समेट लेते हैं कि शायद हम...

गीता में कई अचूक उपाय हैं जो तमाम दरवाजे खोलने और आत्म-साक्षात्कार के मार्ग में आने वाली बाधाओं को दूर करने की क्षमता रखते हैं। ऐसा ही एक अचूक उपाय है स्वयं को दूसरों में और दूसरों को स्वयं में देखना। श्रीकृष्ण हमें यह महसूस करने के लिए कहते हैं कि वे हम सभी में हैं और वह अव्यक्त या निरंकार की ओर इशारा कर रहे हैं। श्रीकृष्ण श्रीमद्भागवत में कहते हैं कि अपने आप में उस समझ को प्राप्त करें जिससे विभा...

అర్జునుడు మనసును గాలితో పోలుస్తూ, సంతులనాన్ని పొందేందుకు దాన్ని ఎలా అదుపులో పెట్టాలో తెలుసుకోవాలని ఆశిస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు అది కష్టమైనదని చెబుతూ, వైరాగ్యాన్ని ఆచరించడం ద్వారా దాన్ని సాధించగలమని బోధిస్తారు. జ్ఞాపకశక్తిని ఉపయోగించి, ఇంద్రియాలు అందించే సమాచారాన్ని సురక్షితమైనదిగా, సురక్షితం కానిదిగా నిర్ధారించేలా మనస్సుకు శిక్షణ ఇవ్వబడింది. పరిణామక్రమంలో ఈ సామర్ధ్యమే మనం జీవించడానికి, అభివృద్ధి చెందడ...

ద్వంద్వాతీతం అంటే ద్వంద్వాలను/విరుద్ధ భావాలను అది గమించడం. భగవద్గీతలో ఉన్న మరొక అమోముమైన ఉపాయం ఇది. అర్జునుడిని ఈ స్థితికి చేరమని చెబుతూ శ్రీకృష్ణుడు వేర్వేరు సందర్భాలలో అనేక సలహాలను ఇస్తారు. “సుఖాన్ని పొందడానికి మనం చిత్తశుద్ధితో కష్టపడి పని చేసినా కూడా బాధ/దుఃఖం మనకు ఎలా కలుగుతాయి?” అన్నది మానవాళిని ఉత్కంఠకు గురిచేసే సాధారణ ప్రశ్న. మన లోపలికి చూసే బదులు మన ప్రయత్నాలు సరిపోలేదని మనల్ని మనమే సమాధా...

गीता में, भगवान श्रीकृष्ण कहते हैं कि आप स्वयं अपने मित्र हैं और आप स्वयं अपने शत्रु हैं। सुराही में फँसे बन्दर की कहानी इसे अच्छी तरह से दर्शाती है। कुछ मेवों को एक सुराही में रखा जाता है जिसमें बन्दर का हाथ मुश्किल से अन्दर जा पाता है। बंदर सुराही के मुंह से हाथ डालता है और मुट्ठी भर के मेवा पकड़ लेता है। मुट्ठी भर जाने से हाथ का आकार बढ़ जाता है और वह सुराही से बाहर नहीं आ सकता। मेवों से भरे हा...

Krishna mentioned about three gunas (characteristics) which are born of prakriti (nature) and all of us are made to perform different karmas (actions) in different ways by them (3.5). In reality, all karmas are performed by gunas (3.27) and these karmas are nothing but the interactions between gunas. Satva guna is the attachment to knowledge and being poise; rajo guna is the attachment to action a...

Krishna described his param prakriti (higher nature) as the 'life element' which supports the universe (7.5) and gives the example of the string which supports the gems to form a beautiful ornament (7.7). He gives some more examples of the same leading to varied interpretations. While describing 'life element', Krishna earlier said, "none knows 'this' at all even though many describe it in many wa...

पतवार से जुड़े एक छोटे से यंत्र ‘ट्रिम टैब’ में एक हल्का सा बदलाव एक बड़े जहाज की दिशा को बदल देता है। इसी तरह, गीता का अध्ययन करने के लिए एक हल्का सा प्रयास हमारे जीवन में महत्वपूर्ण बदलाव ला सकता है। महामारी की वजह से उपलब्ध समय गीता में गोता लगाने के लिये किया जा सकता है, जो जीवन में बहुत बड़ा बदलाव ला सकता है।  गीता किंडरगार्टन से लेकर पोस्ट ग्रेजुएशन तक आंतरिक बोध के लिए एक शाश्वत पाठ्य पुस्त...

ఆత్మజ్ఞానం పొందే దారిలో మనకు ఎదురయ్యే అనేక అడ్డంకులను దాటడానికి, మూసివున్న ద్వారాలను తెరవడానికి కావలసిన అమోఘమైన తాళంచెవులన్నీ భగవద్గీతలో ఉన్నాయి. అటువంటి ఒక కీలకమైన ఉపాయం మిమ్మల్ని ఇతరుల్లో, ఇతరుల్ని మీలో చూసుకోవడం. అందరిలో ఉన్నది తానేనని గుర్తు చేస్తూ, తాను నిరాకారుడినని శ్రీకృష్ణుడు సూచిస్తున్నారు. శ్రీమద్ భాగవతంలో శ్రీకృష్ణుడు, మనం ఆయనకు సాష్టాంగ పడ్డ విధంగానే ఒక గాడిదకు లేక దొంగకు కూడా సాష్టాం...

At the time of the creation of the universe, it was pure energy and matter formed subsequently. Scientifically, it is accepted that there were quantum fluctuations in terms of temperature, density and the ratio of matter-antimatter in the very early universe and there is no scientific reason for these variations. These fluctuations are responsible for the creation of matter and science agrees that...