غیر از جنگ چه خبر

Episode 60 آخرین اپیزود فصل اول «غیر از جنگ چه خبر». در این برنامه از امضای شیمیایی طول عمر در خون افراد بالای صد سال، کمک ورزش به ترک سیگار، رفتار ابررسانایی عجیب در گرافین، فشار مراکز داده هوش مصنوعی بر شبکه برق، و رکورد عمیق‌ترین حفاری علمی اقیانوس و راز لایهٔ لغزندهٔ سونامی ۲۰۱۱ ژاپن می‌شنوید. «غیر از جنگ چه خبر» پس از وقفه‌ای کوتاه برای بازبینی تولید، از اول مرداد با برنامه‌ای تازه بازمی‌گردد...

Episode 59 در این برنامهٔ ویژه، شهرام و نوشین ایدهٔ انتقال دیتاسنترها به مدار زمین را از زوایای فنی، اقتصادی، حقوقی و زیرساختی بررسی می‌کنند. با استناد به طرح‌هایی از شرکت‌هایی مانند گوگل، اسپیس‌ایکس و استارکلود، بحث بر سر این است که آیا می‌توان با طراحی قطعات و ماژول‌ها برای خلأ، مشکل خنک‌سازی و مصرف انرژی را حل کرد. همچنین به چالش‌های پرتاب، زباله‌های فضایی، نبود چارچوب قانونی و اقتصاد مقیاس می...

Episode 58 در اپیزود پنجاه و هشتم از «غیر از جنگ چه خبر»، شنبه ۱۳ تیر ۱۴۰۴، نگاهی انداختیم به ساعت‌ها و مچ‌بندهای هوشمند و تأثیر این گجت‌ها بر رفتار را بررسی کردیم؛ از تمرکز بیش از حد روی شمارش قدم‌ها تا تبدیل لذت حرکت به یک وظیفهٔ خسته‌کننده. سپس از یک مطالعهٔ استرالیایی گفتیم که نشان می‌دهد رنگ و اندازهٔ بشقاب در منوهای تصویری می‌تواند بر انتخاب غذا اثر بگذارد، هرچند این اثر ساده و عمومی نیست. د...

Episode 57 در اپیزود پنجاه و هفتم «غیر از جنگ چه خبر» ابتدا به پژوهش تازه‌ای در علوم اعصاب می‌پردازیم که نشان می‌دهد فرض رایج دربارهٔ ارتباط سلول‌های پورکینیه و سلول‌های عصبی هسته‌های عمقی مخچه دقیق نبوده است؛ این یافته می‌تواند بر مطالعهٔ اختلالات حرکتی مانند دیستونی و آتاکسی تأثیر بگذارد. سپس از فراخوان ناسا برای یک مأموریت شبیه‌سازی‌شدهٔ یک‌ساله در مرکز فضایی جانسون می‌گوییم که هدفش بررسی عملکر...

Episode 56 اپیزود پنجاه و ششم «غیر از جنگ چه خبر» با خبر کشف یک اَبَرمشتری توسط ماهواره تِس ناسا شروع می‌شود. این سیاره که با روش ریزهمگرایی گرانشی پیدا شده، حدود ۴۰ هزار سال نوری از ما فاصله دارد. در ادامه، پژوهش مؤسسه علوم اعصاب هلند درباره نقش سلول‌های میکروگلیای کف‌آلود در ام‌اس را بررسی می‌کنیم؛ سلول‌هایی که به‌جای ترمیم، التهاب را تشدید می‌کنند. سپس نگاهی می‌اندازیم به گزارش شکاف استفاده از...

Episode 55 در اپیزود پنجاه و پنجم، اول سری زدیم به بیش از چهار میلیارد سال پیش. پژوهشی تازه می‌گوید برخوردهای مکرر سیارکی در دوران هادین، گرمای عظیمی به گوشتهٔ زمین وارد می‌کرده و شکل‌گیری قاره‌های پایدار را به تعویق می‌انداخته. بعد به دنیای سلامت رفتیم و از مطالعه‌ای گفتیم که در گروهی بالای شصت و چهار سال، ارتباط سطح ویتامین C خون با حجم مادهٔ خاکستری مغز و سلامت شبکه‌های شناختی را دیده است. سپس...

Episode 54 اپیزودِ پنجاه و چهارم – سه‌شنبه ۹ تیر ۱۴۰۵ یک جهش کوچک ویروسی و راز سرریز بیماری‌ها از خفاش به انسان؛ قانون سنی شبکه‌های اجتماعی در استرالیا و اثر اولیه‌اش بر نوجوانان؛ شبیه‌سازی کوانتومی یک حالت مادهٔ جدید به نام دریای فرمیِ کسری؛ چالش‌های کاربران عادی در همکاری با ایجنت‌های هوش مصنوعی؛ و برنامهٔ چین برای افتتاح یک هتل کاملاً رباتیک. --- امروز از یک یافتهٔ پزشکی می‌گوییم که نشان می‌دهد...

Episode 53 در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، مروری داریم بر چند خبر علمی و فناوری: پژوهشگران با استفاده از یک پلیمر ژل‌مانند، روشی برای بزرگ‌نمایی حجم نمونه‌های زیستی تا حدود یک میلیارد برابر ابداع کرده‌اند که امکان نقشه‌برداری از موقعیت اسیدهای آمینه را با میکروسکوپ نوری معمولی فراهم می‌کند. در فیزیک، دو تیم در اروپا و چین نخستین «ساعت‌های هسته‌ای» جهان را گزارش داده‌اند که از تغییرات انرژی ه...

Episode 52 عنوان اپیزود: خودروهای خودران: نقطهٔ عطفی در تاریخ فناوری توضیح کوتاه: در این اپیزود ویژه، از لایه‌های فنی و مفهومی خودروهای خودران می‌گوییم؛ از چگونگی دیدن و ساختن یک مدل زندهٔ سه‌بعدی از جهان تا تصمیم‌گیری، آموزش و چالش‌های تطبیق با فرهنگ رانندگی در کشورهای مختلف. یادداشت اپیزود: در یکشنبه‌ای دیگر از «غیر از جنگ چه خبر»، سراغ پدیده‌ای رفته‌ایم که نامش را زیاد می‌شنویم، اما عمق فنی و ف...

Episode 51 عنوان اپیزود: غیر از جنگ چه خبر – اپیزودِ پنجاه و یکم – شنبه ۶ تیر ۱۴۰۴ خلاصهٔ کوتاه (RSS): از تأثیر نوع قند بر اشتها در مغز موش‌ها، پاک‌سازی استخر لینکلن با نانوحباب‌های اُزُن، روانشناسی پنالتی در جام جهانی، مروری بر اعتمادپذیری هوش مصنوعی عامل‌گرا، و احتمال انتقال مواد زیستی از زمین به زهره گفتیم. یادداشت اپیزود: در این اپیزود، اول سراغ یک پژوهش حیوانی رفتیم که نشان می‌دهد مغز موش‌ها...

Episode 50 در این اپیزود از ورود داده‌های ماهوارهٔ EarthCARE به پیش‌بینی عملیاتی هوا، ریاضیاتِ ریتم‌های گوش‌چسب، نقش ناحیه‌های حسی مغز در یادگیری گفتار، یک پلتفرم تازه در رباتیک صنعتی، و کشفی دربارهٔ ارتباط مرگ سلولی و انتشار بعضی ویروس‌ها می‌گیم. یادداشت‌های این قسمت: - استفادهٔ عملیاتی از داده‌های رادار ابریِ EarthCARE در پیش‌بینی آب‌وهوا - الگوی «حداکثر یکنواختی» و ریتم ترِسیلو در موسیقی - پژوه...

Episode 49 در این اپیزود از پادکست «غیر از جنگ چه خبر»، از یک عنکبوت استرالیایی با تار فنری و شکارچیِ مورچه می‌گوییم. سپس به سراغ یک مطالعه در مورد درمان اختلال بلع پس از سکتهٔ مغزی با طب سوزنی می‌رویم. در ادامه، از تراشهٔ جدید MIT برای نقشه‌برداری سه‌بعدی پهپادها و سیستم ایمنی یکپارچهٔ انویدیا برای ربات‌ها صحبت می‌کنیم. در بخش «باورتون می‌شه» هم به پیلبارا در استرالیا سفر می‌کنیم تا نشانی از یک ب...

Episode 48 در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، از پژوهشی دربارهٔ ویتامین B3 و سرطان گلیوبلاستوما می‌گوییم، سراغ تاریخچهٔ ژنتیکی توت‌فرنگی می‌رویم، جرمِ میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS را مرور می‌کنیم، نگاهی به هفتاد سالگی هوش مصنوعی داریم، و با پروانه‌هایی آشنا می‌شویم که روند پیری‌شان کندتر از انتظار است. یادداشت‌های اپیزود: - بررسی یک کارآزمایی اولیه دربارهٔ نیاسین، یا ویتامین B3، در کنار درمان‌های رای...

Episode 47 در این اپیزود از داروهای لاغری و پژوهش‌های اولیه دربارهٔ ارتباط آن‌ها با کاهش ولع مصرف، مأموریت مفهومی ناسا برای مطالعهٔ جو زمین، فناوری‌های تازه در جام جهانی، قابلیت‌های هوش مصنوعی در محصولات اپل، و پژوهشی دربارهٔ تکامل نخستی‌های اولیه در مناطق سرد و خشک می‌شنوید. موضوعات این قسمت: - داروهای GLP-1 و مسیرهای احتمالی پژوهش در درمان اعتیاد - مأموریت دافنه ناسا برای بررسی جو بالایی و یونوس...

Episode 46 در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، از چند خبر علمی و فناوری شروع می‌کنیم؛ از پروتئین‌هایی که می‌تونن اثر بعضی جهش‌های ژنتیکی رو کم کنن، تا داده‌های تازه دربارهٔ جریان اقیانوسی اطلس و این‌که چرا نباید با اطلاعات ناقص، خیلی سریع به پیش‌بینی‌های فاجعه‌بار برسیم. بعد سراغ یک حسگر بلعیدنی بسیار کوچک از MIT می‌ریم که برای اندازه‌گیری دمای مرکزی بدن طراحی شده، و در بخش هوش مصنوعی و رباتیک د...

Episode 45 در برنامهٔ ویژهٔ این یک‌شنبهٔ «غیر از جنگ چه خبر»، سراغ یکی از عمیق‌ترین پرسش‌های بشر می‌ریم: اگر کیهان پر از ستاره، کهکشان و سیاره است، چرا هنوز هیچ نشانهٔ روشنی از حیات یا تمدن‌های دیگر پیدا نکرده‌ایم؟ از سِتی و جست‌وجوی سیگنال‌های هوشمند گرفته، تا سیاره‌های فراخورشیدی، پارادوکس فِرمی، ماشین‌های فون نویمان، ایدهٔ جنگل تاریک، و جامعه‌شناسیِ کهکشانی؛ در این قسمت بررسی می‌کنیم که سکوت کی...

Episode 44 غیر از جنگ چه خبر - شنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ - کشف پروتئین کلیدی در کاهش شناختی ناشی از افزایش سن - فضاپیمای لوسی ناسا از یک سیارک بادام‌زمینی‌شکل و متلاطم پرده برداشت - قد مناسب برای یک بازیکن فوتبال در جام جهانی چقدر است؟ - هوش مصنوعی و رباتیک: هوش مصنوعی در تشخیص و درمان، هم‌پای پزشکان - باورتون میشه: فسیل‌های نوزاد نئاندرتال از شباهت رشد آن‌ها به انسان امروزی می‌گویند منابع: https://www.n...

Episode 43 غیر از جنگ چه خبر - جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ - افزایش مواد شیمیایی ماندگار در بدن دلفین‌ها و نهنگ‌ها - افزودنی پاک برای بهبود باتری‌های سدیمی - جستجوی همراهان کیهانی پنهان در همسایگی خورشید - هوش مصنوعی و رباتیک: راز ربات انسان‌نمایی که ماراتن را شکست داد - باورتون میشه: میدجورنی از تولید عکس گربه به اسکن کامل بدن می‌رسد منابع: https://spectrum.ieee.org/china-humanoid-robot-marathon https://t...

Episode 42 غیر از جنگ چه خبر - پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ - داستان اسباب‌بازی ۵: نبرد سنت و تکنولوژی در اتاق کودک - رباتی که می‌داند کلیدهایتان را کجا جا گذاشتید - روش اوریگامی در پرینت سه‌بعدی: کاهش ۹۵ درصدی زمان ساخت - هوش مصنوعی و رباتیک: پیدایش ربات عمومی‌منظوره «انو» با مغز هوش مصنوعی یکپارچه - باورتون میشه: پیام‌های فرازمینی که شاید به زمین رسیده اما گم شده‌اند منابع: https://www.therobotreport.c...

Episode 41 غیر از جنگ چه خبر - چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ - بازگشت فضاپیمای دراگون با محموله‌ای از ایستگاه فضایی - کره جنوبی هسته هوشمند 6G را با هوش مصنوعی توسعه داد - کوله‌پشتی‌های ردیاب برای شناخت مارمولک‌های مخفی نیوزیلند - هوش مصنوعی و رباتیک: ربات باربری گرانده ۴۴ برای محیط‌های صنعتی خشن - باورتون میشه: مغز شما برای این حجم از اخبار بد ساخته نشده منابع: https://www.nasa.gov/missions/station/iss-...

Episode 40 غیر از جنگ چه خبر - سه‌شنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ - جنگ‌های باستانی میکروب‌ها و سیستم ایمنی ما - وایکینگ یک شغل بود، نه یک نژاد - دیوار بزرگ خورشیدی چین به شکل اسب - هوش مصنوعی و رباتیک: دستور دولت آمریکا برای قطع دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی آنتروپیک - باورتون میشه: زنبورهای عسل مسیرهای پروازی شخصی و دقیق خود را دارند منابع: https://www.science.org/content/article/ancient-wars-between-microbes...

Episode 39 غیر از جنگ چه خبر - دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ - آیا تب پپتیدها پشتوانه علمی دارد؟ - کره یا مارگارین؟ نگاه یک دانشمند علوم غذایی - نمایش فناوری رباتیک ناسا برای آشکارسازهای گاما - هوش مصنوعی و رباتیک: هوش مصنوعی قابل توضیح در پزشکی - باورتون میشه: یادگیری ساز در هفتادسالگی و محافظت از حافظه منابع: http://arxiv.org/abs/2304.04780v1 https://www.nature.com/articles/d41586-026-01816-x https://the...

Episode 38 غیر از جنگ چه خبر ویژهٔ یکشنبه: آیندهٔ باتری‌ها در این قسمت دربارهٔ آیندهٔ باتری‌ها صحبت کردیم؛ از کاهش وابستگی صنعت به کبالت و گسترش باتری‌های لیتیوم-آهن-فسفات (LFP)، تا ظهور باتری‌های سدیم-یون، فناوری‌های جدید ذخیره‌سازی انرژی، نقش بازیافت، و جایگاه چین در زنجیرهٔ تأمین جهانی باتری. منابع: 1. The Conversation What will batteries of the future be made of? Four scientists discuss the op...

Episode 37 غیر از جنگ چه خبر - شنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ - پرواز مافوق صوت آرام: X-59 ناسا برای اولین بار دیوار صوتی را شکست - نخستین اطلس جامع از پیری سلولی در انسان منتشر شد - دستگاهی بدون باتری که نور خورشید را به سوخت تبدیل می‌کند - هوش مصنوعی و رباتیک: دستیار هوش مصنوعی برای تاکتیک‌های فوتبال ساخته شد - باورتون میشه: راز سرعت باورنکردنی بسته شدن تله مگس‌خوار ونوس فاش شد منابع: http://arxiv.org/abs/2...

Episode 36 غیر از جنگ چه خبر - جمعه ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ - ماموریت آراکیس: باستان‌شناسی کهکشانی برای کشف تاریخ کیهان - فیزیک شوت‌های ترینیدا: از طراحی توپ تا پرواز منحنی - خواب‌آلودگی روزانه و بی‌خوابی شبانه: ترکیبی خطرناک برای فشار خون - هوش مصنوعی و رباتیک: مایکروسافت استفاده کارمندان از مدل جدید کلود فِیبِل را محدود کرد - باورتون میشه: کشف رفتاری عجیب در برنج و تبدیل آن به ماده‌ای هوشمند منابع: https:...