جهان آرمانی | پادکستی دربارۀ فلسفه، کتاب صوتی و شعر فارسی | با نیما شهسواری

«همه محکوم به زندگی سوخته، لیک ساخته‌ایم...» در بخش پنجم کتاب صوتی «تسخیر»، نیما شهسواری ما را به تاریک‌ترین لایه‌های "عدالتِ ایدئولوژیک" می‌برد. کیا، غولِ پرسش‌گر نوانخانه، حالا در چنگالِ «برادر علی» و سیستمِ طهارت‌دهنده‌ای است که هرگونه تفاوت را با قنداق تفنگ و ضربات شلاق پاسخ می‌دهد. در این اپیزود، مرزهای میان "خدا"، "قاضی" و "شکنجه‌گر" فرو می‌ریزد. علی،...

"زرور" شعر و کلام نیما شهسواری این نظم جهان برخم ابروی تو می‌چرخد و بس تو جهانی شده‌ای جان و جهان پیش تو خس تو شدی خالق و یکتا و خداوند زمین تو مراد و هدف خلق همه پست همین همگان در پی تو پیش تو بر خاک افتند نفران بی تو شب و روز گرسته خفتند این جهان پول شده خلق همه در پی او همگان کشته خود و جان شده بی‌ارزش از او ای که بیمار شد این جان و جهان بی‌حالم نفسی نیست زِ دیدار جهان بیدارم نفری مرده از این ح...

«من تو را به بند کشیدم یا دنیا مرا؟» در داستان جان‌سوزِ «طفل‌بند»، نیما شهسواری ما را به سلول‌های نمور زندانی می‌برد که در آن، مادری به جرمِ «تلاش برای بقا»، فرزندش را در اسارت به دنیا آورده یا بزرگ می‌کند. این داستان، واکاویِ لحظه‌ای است که کودک، میله‌های زندان را می‌بیند و آرزوی دنیایِ بیرون را می‌کند؛ آرزویی که قلب مادر را می‌شکند و او را به یک فداکاریِ نهایی و هولناک وا می‌دارد. در این پادکست/...

🎙️ پادکست به نام جان | ویژه‌برنامه شناخت اسلام | قسمت ۲۸: برداشت‌های مختلف از اسلام آیا تفاوت میان شیعه و سنی، صوفی و سلفی، تنها یک اختلاف سلیقه است یا ریشه در ساختار متناقض متون دینی دارد؟ نیما شهسواری در این قسمت به کالبدشکافی «برداشت‌های متنوع از اسلام» می‌پردازد. در این برنامه می‌شنوید: ✅ چرا برخی مفاهیم اسلامی راه را برای تعابیر متناقض باز گذاشته‌اند؟ ✅ تحلیل «تاج قدرت»: چگونه یگانگی خدا به...

در قسمت اول از ویژه‌برنامه جنجالی «آلت‌پرستان»، نیما شهسواری به کالبدشکافی واژه‌ای می‌پردازد که نماد نگاه ابزاری و شهوت‌محور اسلام به مسئله جنسیت است. در این پیش‌گفتار، از ریشه‌های این تفکر در قرآن و سیره پیامبر اسلام سخن می‌گوییم و عواقب دهشتناک آن نظیر کودک‌همسری، قتل‌های ناموسی و ترویج قانونی خیانت را بررسی می‌کنیم. این برنامه، گذاری است از دردهای یک فرهنگ بیمار به سمت درمان در سایه «تقدس جان»...

«کدامین بی‌بدر و مادری جرأت کرده با خدا درآویزد؟» در بخش چهارم کتاب صوتی «تسخیر»، نیما شهسواری ما را به عمق تضادهای درونی «کیا» و «علی» می‌برد. کیا، غولِ تنهای نوانخانه، که مادری خیالی از جنس پتو و بالش برای خود ساخته، با روحی پرسش‌گر در پی شناخت جهان است. او که هیچ‌چیز را بدون منطق نمی‌پذیرد، در شب چهارشنبه‌سوری برای اولین بار طعم "رهایی" و "رقص" را می‌چشد. در آن سوی شهر، علی...

"دست به دعا" شعر و کلام نیما شهسواری گر جهان زشت و پر از ظلم و بدور از عدل است غم دنیای به چشمان و جهان در حصر است همه عالم شده بیداد و خدا در قصر است سیل انسان و نظام و همه اینان حصر است گر به قهر تو خداوند همه اقوام جهان در مکر است سیل و پس‌لرزه زمین لرزه و حکم همه انسان قتل است گر بلایای طبیعی به جهان هموار است گر زِ بی‌آبی و فقدان غذا قهار است گر جهان من و تو هیچ ندارد آزاد داغ صد ظلم به پیشان...

«عشق نخست، عشق ورزیدن به خویش است؛ نه سجده بر آستانِ قدرت.» در داستان «خار»، نیما شهسواری دست بر ریشه‌ی تمام اسارت‌های بشر می‌گذارد: «نیاز». او از لحظه‌ی تولد آغاز می‌کند؛ جایی که انسان در اوج ضعف، ستایشِ قدرت را می‌آموزد و این نیاز را تا بلوغ، در قالبِ عشق به معشوق، اطاعت از حاکم و پرستشِ خدایانِ جبار با خود حمل می‌کند. «خار» نماد انسانی است که در حقارتِ خود غرق شده و آزادی را کبر می‌نامد. در این...

🎙️ پادکست به نام جان | ویژه‌برنامه شناخت اسلام | قسمت ۲۷: توهین به مقدسات در این قسمت، نیما شهسواری به بررسی یکی از چالش‌برانگیزترین مفاهیم در جوامع اسلامی می‌پردازد: «توهین به مقدسات». چرا در اسلام، مرز میان نقد، پرسشگری و توهین تا این حد درهم‌تنیده و خونبار است؟ در این برنامه می‌شنوید: ✅ تعریف آزادی بر پایه اصل «عدم آزار به دیگران» و جایگاه آزار کلامی. ✅ بررسی مفهوم «سبّ‌النبی» و ریشه‌های تاری...

در قسمت پایانی ویژه‌برنامه «آینده ایران»، نیما شهسواری به سراغ جوهره‌ی اصلی حرکت می‌رود: «آرزو». چرا صرفِ «نخواستنِ» جمهوری اسلامی کافی نیست؟ ما از مرحله‌ی درد گذشتیم؛ اکنون زمانِ گفتگو از «درمان» است. ایمان جمعی یعنی تجمیع آرزوهای متکثر؛ از کارگر و معلم تا اقلیت‌های مذهبی و حتی مخالفانِ فکری ما. در این قسمت، نقد صریحی بر مروّجان «جنگ مسلحانه» داریم که بدون آموزش و ادوات، از خون جوانان تغذیه می‌کن...

«زن نیمِ مرد است...» در بخش سوم کتاب صوتی «تسخیر»، نیما شهسواری با نگاهی گزنده به واکاوی ذهنیتِ سنتی و ساختارهای قدرت می‌پردازد. فاطمه، زنی که تکامل خود را تنها در داشتن فرزند ذکور می‌بیند، میان حقیقتِ وجودی خویش و جملاتی که قرن‌ها در گوشش طنین‌انداز شده، دست و پا می‌زند. در این اپیزود، «علی» از کودکیِ معصومانه فاصله گرفته و به «مردِ عمل» بدل می‌شود؛ سلحشوری که مادر در رؤیاهایش می‌پرورد و پدری که...

"اعتراف" شعر و کلام نیما شهسواری به اتاق آمده فردی و پر از اسرار است دل او پر زِ گناه وسوسه او انکار است به صدا آید و با لرز بگوید از راز معترف او شده بر پای کشیش مکار به خداوند قسم خسته منم خسته زِ حال از چنین شور و هوس‌های خداوند محال شب و هر روز بگو ساعت و هر ثانیه‌ها همه فکر و دل و جانم شده آن یاد خدا به خداوند قسم ذکر همو می‌گویم به درون همه‌ی وسوسه‌ها نام همو می‌جویم به خدا تاب ندا...

«تجاوز، شکنجه، اسارت... پاسخِ قدسی به پرسشِ یک کودک!» در داستان تکان‌دهنده‌ی «رودابه»، نیما شهسواری پرده از یکی از تاریک‌ترین فصول تاریخ ایران برمی‌دارد. رودابه، دختر سیزده‌ساله‌ی دانش‌پژوهی است که جرمش دانستن و توزیعِ آرمانِ رهایی بود. او در چنگالِ «خدایانِ پاسدار» گرفتار می‌شود تا شاهدِ وحشیانه‌ترین نوعِ برخوردِ قدرت با کرامتِ انسانی باشد. در این پادکست/کتاب صوتی می‌شنوید: - روایت تبدیلِ شورِ دا...

🎙️ پادکست به نام جان | ویژه‌برنامه شناخت اسلام | قسمت ۲۶: گروه‌های تکفیری در این قسمت، نیما شهسواری به کالبدشکافی جریانی می‌پردازد که جهان امروز را در وحشت و ارعاب فرو برده است: «گروه‌های تکفیری». آیا داعش، طالبان و القاعده، انحرافی در اسلام هستند یا وفادارترین پیروان به سنت‌های صدر اسلام؟ در این برنامه می‌شنوید: ✅ ریشه‌یابی تفکر «تکفیر» در سیره نبوی و تقابل محمد با مشرکین مکه. ✅ بررسی تاریخی ظه...

در قسمت ششم از ویژه‌برنامه «آینده ایران»، نیما شهسواری به سراغ بازوهای اجرایی دگرگونی می‌رود. چرا جمله «من عضو هیچ حزبی نیستم» نه نشانه‌ی آزاداندیشی، بلکه نماد انفعال و فقدان هویت سیاسی است؟ در این پادکست، اهمیت تشکل‌ها و اصناف به عنوان تنها راه مقابله با قدرت سرکوب تبیین می‌شود. رهبری باید «ایمانی و جمعی» باشد نه فردی؛ چرا که تکیه بر یک فرد، بازگشت به همان فرهنگِ استبدادزده و خداآلود است. همچنین...

«کسی از آمدن آن‌ها به دنیا خوشحال نشده بود...» در بخش دوم کتاب صوتی «تسخیر»، نیما شهسواری ما را به دنیای سرد و بی‌روح نوانخانه‌ای می‌برد که در آن، کودکانی چون «کیا» در انتظار مهری هستند که هرگز نچشیده‌اند. این اپیزود، واکاوی دردناکِ تنهایی و "قضاوت" است؛ قضاوتی که از سوی جماعتِ «همه‌چیزدان» بر جان‌های بی‌گناه سنگینی می‌کند. در حالی که کیا در لرزِ سرمای نوانخانه درسِ طبیعت می‌آموزد، «علی»...

"ایوان" شعر و کلام نیما شهسواری شده ایران همه زندان و همه حصر در آن به اوین خوانده که دانشگه ما اینجا خوان همه زندانی این قوم اسیر و تسلیم همه در بند خداوند اسارت ترسیم بن اینان به نها بود به قعر زندان همه را حصر برد قلب کلام قرآن چه بگفتا به درونش همگی را تسلیم عبد و بندار بسازد همگی در تعظیم بزن و خار بکن خویشتنت را اذعان تو شدی بنده و این عبد و عبید یزدان و ببین حال که سازد همه ایران زندان همگی...

«خدایی که اذنش مگس پر گشود، چرا انسانیت را در فقر ربود؟» در داستان تکان‌دهنده‌ی «عَدالت»، نیما شهسواری روایتگر پدری است که میانِ دو تیغ گرفتار شده است: تیغِ بیماریِ دخترش که به زر نیاز دارد، و تیغِ شریعتی که دستِ سارقِ ناچار را می‌برد. این اثر، نقدی رادیکال بر قوانینی است که مسببِ فقر (ساختار قدرت) را رها کرده و معلولِ فقر (پدر ناچار) را مثله می‌کنند. در این پادکست/کتاب صوتی می‌شنوید: - روایت پدری...

🎙️ پادکست به نام جان | ویژه‌برنامه شناخت اسلام | قسمت ۲۵: اخلاق اسلامی در این قسمت از پادکست به نام جان، نیما شهسواری به سراغ یکی از چالش‌برانگیزترین مفاهیم دینی می‌رود: «اخلاق اسلامی». آیا اخلاقی که تنها برای هم‌کیشان تعریف شود و در برابر دگراندیشان سکوت یا خشونت را تجویز کند، نامش اخلاق است؟ در این برنامه، تضادهای بنیادین میان مانیفست‌های دینی و ضرورت‌های اخلاق انسانی به تیغ نقد سپرده می‌شود. بر...

در قسمت پنجم از ویژه‌برنامه «آینده ایران»، نیما شهسواری به یکی از کلیدی‌ترین پرسش‌ها پاسخ می‌دهد: چگونه می‌توانیم یک «ایمان جمعی» بسازیم که فراتر از کینه و خشم، معمار آینده باشد؟ در این قسمت، از تضاد میان «ایمان منعطف» و «بدعت‌های مذهبی» سخن می‌گوییم. تبیین نگاه «قلمرو آرمانی»؛ جایی که تخصص نخبگان جایگزین قدرت فردی می‌شود و دموکراسی ابزاری است برای برابریِ تمام جان‌ها. چرا وعده «انتخابات در فردای...

«پسرک پاک و طاهر گشت...» در آغازین بخش از کتاب صوتی «تسخیر»، نیما شهسواری ما را به عمقِ خانه‌ای می‌برد که در آن، تولد یک فرزند ذکور (علی)، نه یک شادی ساده، بلکه سپری است در برابر زخم‌زبان‌های سنتی و ساختارهای فرسوده‌ی قدرت. اما این تولد، آغازگر پرسش‌هایی هولناک است. در این اپیزود، با «حاج محمد» آشنا می‌شویم؛ قاضی‌قضاتی که میان «کلام قدسی» و «رنج انسانی» دیواری آهنین کشیده است. روایتِ موازی تولد عل...

"قِتِل همراه" شعر و کلام نیما شهسواری آزادی ما در گروی فن بیان است آزاد جهان گفتن و آن راز عیان است در کام چنین دوزخ و گفتن که حرام است گر حرف زدی کافر و مرتد به میان است اجر تو از این گفتن و زندان شده‌ات جاه گر لب به سخن بازگشایی قِتل همراه آزاده تو در دین و نشد دین به تو اکراه پایان سخن تیغ به گردن قِتل همراه لب خامش و فکر آغش بر جهل و جنون تا جان را به سلامت ببری قوم اهورا گر معترضی ل...

«قدرت، آینه‌ای است که هیولای درون را آشکار می‌کند.» در داستان «هذیان مهر»، نیما شهسواری روایتگر زندگی «اصغر» است؛ کارگرزاده‌ای که با شعار عدالت‌خواهی و نفرت از تبعیض وارد بازار می‌شود. اما وقتی چرخ روزگار او را بر تختِ ثروتِ پیرمردِ حجره‌دار می‌نشاند، اصغرِ آرمان‌گرا، آرام‌آرام به همان «حاجیِ» مستبدی بدل می‌شود که روزی از او متنفر بود. در این پادکست/کتاب صوتی می‌شنوید: - روایت وسوسه‌ی ثروت و دگردی...

در این قسمت از ویژه‌برنامه «شناخت اسلام»، نیما شهسواری به یکی از بنیادی‌ترین مباحث فکری می‌پردازد: قیاس اسلام با ادیان دیگر. از تقابل توحید با چندخدایی باستانی تا واکاوی پیوند ناگسستنی «یکتاپرستی» با ساختارهای «استبدادی» و «دیکتاتوری». در این گفتگو، تفاوت‌های ساختاری اسلام، مسیحیت و یهودیت و تأثیر «قدرت» بر تغییر لحن پیامبران (از مکه تا مدینه) به نقد کشیده می‌شود. این برنامه پاسخی است به این پرسش...

در قسمت چهارم از ویژه‌برنامه «آینده ایران»، نیما شهسواری به سراغ حیاتی‌ترین عنصر هر دگرگونی می‌رود: ایمان. آیا انقلاب گرسنگان یا انقلاب کینه و خشم می‌تواند ایران را نجات دهد؟ یا ما نیازمند ایمانی تازه هستیم که آرزوهایمان را نظام‌مند کند؟ در این پادکست، تبیین می‌شود که چرا بدون یک «ایمان جمعی»، هر انقلابی محکوم به مصادره شدن توسط قدرتمندان است. ایمان، نه آن تحجر مذهبی است و نه انفعال مدرن؛ بلکه تجم...