جهان آرمانی | پادکستی دربارۀ فلسفه، کتاب صوتی و شعر فارسی | با نیما شهسواری

🎙️ پادکست به نام جان | قسمت سی و چهارم: رشد پویایی و پیشرفت با نیما شهسواری «برای رسیدن به پویایی و پیشرفت باید که آزادگی را سرمشق زیستن کرد و با شک به جهان نگریست.» در این قسمت، نیما شهسواری به واکاوی یکی از ذاتی‌ترین تضادهای حیات می‌پردازد: تضاد میان «رشد» و «ایستایی». چرا نظام‌های فکری و دینی با تقدس‌بخشی به قوانین ابدی، انسان را در مرداب لجن‌زارِ ایستایی غرق می‌کنند؟ در این گفتار، شک نه به عنو...

بخش چهارم کتاب صوتی «سلاح صلاح صلح» اثر نیما شهسواری «ای ننگ بر هر وظیفه کورکورانه‌ای که بر دوش ماست؛ ای ننگ بر مأمور و معذور بودنی که اختیار را از انسان می‌ستاند.» در این قسمت، با سرکارگری همراه می‌شویم که در برزخِ میان دو طبقه گیر افتاده است؛ نه از حاکمان است و نه دیگر محکومان او را از خود می‌دانند. روایتی تکان‌دهنده از کارخانه اسلحه‌سازی که در آن، دقتِ گلوله‌ها برای دریدن سینه‌ها (حتی سینه یک ک...

"جنگ گنج" کتاب صوتی طغیان شعر و کلام نیما شهسواری متن شعر بشورانید او صدهای سرباز مسلح تا به دندان پیش آغاز که جنگ آن خدا در پیش روی است برابر آن یهودی کافران پست یکی گفتا که چندی پیش آن‌ها به ما همراه و با ما دوست در راه بگفتا هیچ‌تن در راه دلدار نداند حکمت آن خالق و یار همه شمشیر در دستان به پیش‌اند برای کشتن موسی به کیش‌اند و آن پیغمبر خاتم به اصرار بگفتا پیش بر این خلق بدکار مسلمانان برابر آن...

در اثر «شرب خمر» از مجموعه «جورم»، نیما شهسواری با نگاهی گزنده و انسانی، تضاد میان رنجِ زیستن و خشونتِ ساختار قدرت را به تصویر می‌کشد. داستانِ انسانی که برای ساعاتی گریز از زشتی‌های جهان، به سکر شراب پناه می‌برد، اما با تازیانه‌ی تقدس روبرو می‌شود. آیا مجازاتِ کسی که تنها به دنبال فراموشیِ موقتِ درد است، دریدنِ تن و ریختنِ خون است؟ روایتی از تقابل میان «مستیِ بی‌ضرر» و «هوشیاریِ خون‌ریز». تحلیل کا...

🎙️ پادکست به نام جان | قسمت سی و سوم: فرزندآوری به هر قیمت با نیما شهسواری «مردمان در جستجوی خون و نژاد برتر، خود را به هر ذلت و خاری سپرده‌اند؛ اما سیل کودکان دردمند و بی‌سرپناه را ندیده‌اند.» در این قسمت از پادکست به نام جان، نیما شهسواری به یکی از چالش‌برانگیزترین رفتارهای انسان مدرن می‌پردازد: جنون فرزندآوری. چرا انسان‌ها حاضرند با اجاره کردن رحم دیگران یا استفاده از بانک‌های اسپرم، جانی را آگ...

چگونه می‌توان فرهنگی که با زورِ شمشیر و قانونِ مستبد نهادینه شده را تغییر داد؟ در دهمین قسمت از ویژه‌برنامه «فرهنگ ایران»، نیما شهسواری به بررسی دو اهرم اصلی تغییر فرهنگ می‌پردازد: «قدرت» و «تعلیم». او تبیین می‌کند که چرا هنر، تنها سنگرِ باقی‌مانده برای بیداریِ فردی و انقلابِ جمعی است. از نقدِ «کالا-هنر» و هنرمندانِ در خدمتِ قدرت تا ظهور «هنر بینا» که درد را می‌شناسد و درمان (طغیان) را تجویز می‌کن...

بخش سوم کتاب صوتی «سلاح صلاح صلح» اثر نیما شهسواری «سهم ما از زندگی چیست؟ تا کجا باید حسرت بکشیم و تا کجا این حسرت‌ها به دنبال ما خواهند بود؟» در این قسمت، به قلبِ بوفه‌ی کارخانه می‌رویم؛ جایی که آرزوهای یک مادر در محفظه‌های کوچک ظرف استیل و سوپ‌های بی‌طعم ذوب می‌شود. روایتِ زنی که میانِ «حکمِ محکومیت به برگی» و «رویای پیتزا برای کودکش»، ناچار است میانِ شرافت و سرقت در فروشگاه‌های مجلل، راهی برای...

در اثر «لکه» از مجموعه «جورم»، نیما شهسواری با نگاهی عمیق و پرسش‌گر، مفهوم تقدیر و برچسب‌های مذهبی را به چالش می‌کشد. داستانِ دنیایی که در آن انسان‌ها پیش از هر کرداری، با میله‌ای گداخته داغ زده می‌شوند؛ یکی کافر و دیگری مؤمن. اما حقیقتِ جانِ انسان در کجاست؟ در لکه‌ای که از پیش بر پیشانی‌اش نشسته، یا در کرداری که صلح و شادی می‌آفریند؟ روایتی تکان‌دهنده از تضاد میان «قدیسانِ خون‌ریز» و «یاغیانِ پاک...

🎙️ پادکست به نام جان | قسمت سی و دوم: مالکیت با نیما شهسواری «خدا خود را مالک جهان خواند و این فدیه منحوس را به انسان داد تا جهان را به بیداد بیمار کند.» در این قسمت، به سراغ یکی از ریشه‌ای‌ترین مفاهیم زشتی در جهان می‌رویم: «مالکیت». از زمانی که مفهوم صاحب‌بودن در آسمان‌ها شکل گرفت، هزاران خدای کوچک بر زمین پدید آمدند که جان، زن، فرزند، حیوان و طبیعت را ملک طلق خود پنداشتند. در این واکاوی بداهه، ن...

آیا ما در حال فرار از چاله به چاه هستیم؟ در قسمت نهم ویژه‌برنامه «فرهنگ ایران»، نیما شهسواری از پدیده‌ای خطرناک به نام «فرهنگ ضدیت» پرده برمی‌دارد. وقتی یک قدرت ظالم (مانند جمهوری اسلامی) واژگانی چون «تهاجم فرهنگی» را لگدمال می‌کند، جامعه در واکنشی کینه‌توزانه، به آغوش بدترین و مخرب‌ترین خرده‌فرهنگ‌های وارداتی پناه می‌برد. از تقدسِ مواد مخدر و بی‌بندوباری تا توجیه خشونت؛ چرا ما برای انتقام از سنت،...

بخش دوم کتاب صوتی «سلاح صلاح صلح» اثر نیما شهسواری «آنجا که تمام زحمت سیزده روزه‌ی دو انسان، در ثانیه‌ای توسط ماشین‌های بانکی بلعیده می‌شود تا حقِ بقا تمدید شود.» در این قسمت، با کارگر بزرگ‌جثه‌ای همراه می‌شویم که زیر بار جعبه‌های سرب و آهن، نه تنها ستون فقراتش، که غرور انسانی‌اش نیز زیر نگاه سرد دوربین‌ها و تحقیرهای معاون کارخانه خم می‌شود. روایتی تلخ از تقابل «کت‌وشلوارهای شق‌ورق» با «کفش‌های وص...

"اشک طغیان" کتاب صوتی رزم‌نامه شعر و کلام نیما شهسواری متن شعر شده لب بخندد دلت باشدا ضجه زار شده اشک خجل باشد از ریختن در مزار شده نغمه‌ای سر بدی از گلویی به دار شده بی‌هوا حس کنی درد شلاق و خار شده مرگ خوانی و آن باشد آری به کار شده از تو امید مثال همان مرد باشد به دار شده بر تو دنیا مثال همان هیچ باشد و خار شده مرگ را تو دمادم بخوانی به کار شده شعر را پوچ پنداری و تشنه آن کارزار شده ف...

در اثر «انجام» از مجموعه «جورم»، نیما شهسواری با نگاهی فلسفی و سنت‌شکن، مفهوم پاداش و جاودانگی را به چالش می‌کشد. این روایت، داستانِ مؤمنی است که در میانه‌ی لذت‌های بی‌پایانِ بهشت، در تله‌ی هولناک «تکرار» گرفتار می‌شود. جایی که شهوت، خوردن و نوشیدن بدون هدف، به شکنجه‌ای ابدی بدل می‌گردد. آیا کمالی که در آن رشد و تغییر نباشد، جز یک زندانِ طلایی با دیوارهای نامرئی است؟ تحلیلی عمیق بر مفهوم انجام و ف...

در قسمت سی‌ و یکم از پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به بررسی یکی از پیچیده‌ترین تضادهای رفتاری انسان می‌پردازد: چرا «الگوهای بد» تا این حد در جهان محبوب و پرقدرت می‌شوند؟ در این برنامه، ریشه‌های گرایش انسان به الگوهای زشت و مخرب واکاوی می‌شود. از نقد «میل به فساد و لذت‌جویی به قیمت آزار دیگران» تا بررسی واکنش‌های بیمارگونه به خفقان‌های مذهبی؛ این قسمت تبیین می‌کند که چگونه معترضانِ بدقواره با ب...

چرا فرهنگ اسلامی بزرگترین سد در برابر آزادی و برابری است؟ در قسمت هشتم ویژه‌برنامه «فرهنگ ایران»، نیما شهسواری به کالبدشکافی ریشه‌های «فرهنگ تسلیم» می‌پردازد. از تقدسِ بندگی و یوغِ برده‌وارِ الهی تا نگاه کالاگونه و وحشیانه به زنان و جانداران. ما بررسی می‌کنیم که چگونه «آلت‌پرستیِ قانونی» و «صنعتِ خشونت» در ملاء عام، از انسان ایرانی موجودی منفعل و خشمگین ساخته است. آیا می‌توان با کاشتن بذرِ جنون و...

بخش اول کتاب صوتی «سلاح صلاح صلح» اثر نیما شهسواری «آنجا که قانون، کور و کر بر مهر می‌تازد، جان انسان در میان چرخ‌دنده‌های استثمار ذوب می‌شود.» در این قسمت، از سنگفرش‌های سرد خیابان تا حصارهای بلند یک کارخانه اسلحه‌سازی سفر می‌کنیم. روایت نگهبانی که میان رنجِ بیماری فرزند و هراس از چشمان همیشه بیدارِ قدرت (دوربین‌ها)، ناچار است سوختن دستش را به جان بخرد تا از هجوم خواب بگریزد. این داستان، مانیفستی...

"قتل نفس" کتاب صوتی رزم‌نامه شعر و کلام نیما شهسواری متن شعر بر نفس عمل نیست از اینان به خطا تو ببین روز پس و پیش و اعمال خدا مثلی گویم و تو خود به قضاوت بنشین که همین تاری از آن خرمن موهای جوین چه عمل پست‌تر از قتل و قساوت مجنون که سبع نطفه از اینان و خداشان از خون سر حیوان که بریدند قربان به خدا و چنین رود زِ خون آمده شد غوط و غذا کشتن کافر و زندیق که واجب بود است خون از گردن مرتد فوران چون رود...

در اثر «مستخدم» از مجموعه «جورم»، نیما شهسواری با زبانی عریان و گزنده، پرده از رخسار کریه‌ استثمار برمی‌دارد. این روایت، داستانِ زنی است که در میانه‌ی بی‌عدالتیِ محض و در برابر «شاهان زمین»، بارِ بقای خانواده را به دوش می‌کشد. اثری که مرزهای میان کار و بردگی را به چالش می‌کشد و وجدان خفته‌ی مخاطب را در برابر تحقیرِ سیستماتیک به قضاوت فرامی‌خواند. شنیدن این اثر در وب‌سایت «جهان آرمانی»: https://ide...

در قسمت سی‌ام از پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به یکی از ریشه‌دارترین آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی می‌پردازد: «دخالت در زندگی دیگران». چرا عده‌ای خود را محق می‌دانند تا در پوشش، باور و سبک زندگی دیگران سرک بکشند؟ در این برنامه تبیین می‌شود که چگونه «توهمِ مالکیت بر حقیقت» و آموزه‌هایی نظیر امر به معروف و نهی از منکر، دخالت را به یک ارزش اجتماعیِ بیمارگونه تبدیل کرده است. از نقد رفتارهای حکومتی تا...

آیا فرهنگ غالب ایرانی در پیِ «غصب» و «خفه کردن» دیگر فرهنگ‌هاست؟ در قسمت هفتم ویژه‌برنامه «فرهنگ ایران»، نیما شهسواری از فاجعه‌ی «بلعیدنِ فرهنگ‌های دیگر» توسط قدرت‌های مستبد پرده برمی‌دارد. از حق تحصیل به زبان مادری برای کردها و ترک‌ها تا تضادهای فرهنگی سیستان و بلوچستان؛ چرا ما حقیقتِ خود را به دیگران می‌خورانیم؟ ما بررسی می‌کنیم که آزادی نه یک کالا برای فروش، بلکه حق انتخابِ حقیقت‌های شخصی است....

«به نام آزادی، یگانه منجی جانداران...» سرانجام به ایستگاه پایانی رسیدیم. در بخش نهم و پایانی کتاب صوتی «دارالمجانین»، دیوارها دیگر نه با خون، که با کلمات فرو می‌ریزند. آرمان، سجاد و طاهره، با عبور از تخدیرِ تسلاپام، به کشفِ بزرگ‌تری نائل شده‌اند: «سخن گفتن». آن‌ها در خلوت و انزوا، حفره‌هایی به سوی هوای آزاد حفر کرده‌اند و واژه‌ی «جان» را جایگزین «مجنون» ساخته‌اند. در حالی که مهدی و گروهش راهِ تقاب...

«ای ننگ بر این هیچ‌نگاران؛ به تو ای شرم!»؛ نیما شهسواری در شعر «شرم» از کتاب رزم‌نامه، خجالت را نه یک ضعف، بلکه موتور محرکِ رهایی می‌داند. او با سوگند به جانِ حیوان و نفیِ «خدایانِ جبار»، از انسانی سخن می‌گوید که از سکوتِ خویش خجل است و همین «روخجلی»، ارتشِ رهاییِ اوست. این کلام، فراخوانی است برای برخاستن و ساختنِ جهانی که در آن جان بر هر جزیی مقدم است. واکاویِ این بیداریِ وجدانی را در جهان آرمانی...

«زیبای نهان»؛ جایی که عشق، مرگ را به سخره می‌گیرد. در این قطعه محوری از مجموعه کتاب شعر صوتی زیبای نهان، اثر نیما شهسواری، شاهد عمیق‌ترین تصویر از فداکاری مادرانه و تداوم عشق هستیم. روایت سپیده‌مویی که یادگار عشقش را در بطن خود دارد و در مسلخِ «زشت‌دینان»، نه برای جان خود، بلکه برای آرامشِ آن «زیبای نهان» در وجودش، سکوت و صبوری پیشه می‌کند. این داستان، مرثیه‌ای است بر معصومیتی که قربانی آیین‌های خ...

در قسمت بیست و نهم از پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به واکاوی ریشه‌ای مفهوم «کمک کردن» می‌پردازد. چرا کمک به دیگران باید در صدر جدول ترجیحات انسانی باشد؟ در این برنامه نقد می‌شود که چگونه ساختارهای قدرت و نظام‌های مذهبی، کمک کردن را به انتهای لیست وظایف برده یا آن را مشروط به تقسیم‌بندی‌های نژادی، ملی و عقیدتی کرده‌اند. از نقد «شوهای تبلیغاتی ثروتمندان» برای کسب محبوبیت تا تبیین مسئولیت انسان...

چرا شیعی‌گری به جای رهایی، فرهنگ «تقلید» و «صدقه‌سری» را در جان ایرانی نهادینه کرد؟ در قسمت ششم ویژه‌برنامه «فرهنگ ایران»، نیما شهسواری به کالبدشکافی قدرت بلامنازع شیعه از صفویه تا امروز می‌پردازد. ما بررسی می‌کنیم که چگونه این نظام فکری با ایرانیزه کردن اسلام و تلطیفِ ریاکارانه‌ی خشونت، توانست «اکثریت منفعل» را در انتظار ناجیِ غایب به زنجیر بکشد. از بت‌سازیِ ائمه تا ترویج جنون‌آمیز خرافات و غم؛ چ...