Ghafe Vafa | پادکست قاف وفا

اینک مرغان ترس‌های درونی خویش را با هدهد درمیان می‌گذارند و هدهد هم‌چون همیشه با خرد و درایت، پاسخ آنان را می‌دهد و راه برون‌رفت آنان از ترس‌هایشان را در برابرشان قرار می‌دهد.

در این آخرین قسمت از قاف وفا، به نظاره مرغان پرکنده و مجروح می‌نشینیم که به قله قاف رسیده‌اند. نحوه برخورد با آن‌ها را مشاهده خواهیم کرد. آیا سیمرغ آنان را به بارگاه خود راه می‌دهد؟ آیا آن‌ها را می‌پذیرد؟ آیا نقاب از چهره خویش برمی‌دارد و رخ بر آنان عیان می‌کند؟ برای رسیدن به جواب این سوال‌ها، این آخرین قسمت را بشنوید.

وادی پنجم، توحید و وادی ششم، حیرت را پشت سر می‌گذاریم. با مثالی که حضرت بهاءالله با تمثیل از خورشید در هفت‌وادی خویش بیان می‌دارند، مفهوم توحید را عمیق‌تر درک می‌کنیم و نیز ارتباط بین سه وادی اول و سه وادی دوم را از نگاه عطار با وضوح بیشتر خواهیم نگریست.

در این قسمت، وادی معرفت و وادی استغناء را درمی‌نوردیم و مفاهیم آن را در منطق‌الطیر عطار و نیز هفت‌وادی حضرت بهاءالله جستجو می‌کنیم. پی خواهیم برد که آیا باید اول عاشق شد بعد معرفت پیدا کرد یا اول باید معرفتی حاصل شود تا عشقی پدید آید؟ و این که این استغناء و بی‌نیازی مربوط به سیمرغ است یا مرغانی که راهی دیدار او شده‌اند؟ شاید تلفیقی از هر دو.

در این قسمت به دو وادی اول از هفت وادی می‌پردازیم. هم در منطق‌الطیر عطار و هم در هفت‌وادی، اثر حضرت بهاءالله: وادی طلب و وادی عشق. از صبر که مرکب وادی اول و از درد که مرکب وادی دوم است سخن خواهیم گفت و ارتباط میان این دو وادی را بررسی می‌کنیم.

قبل از رسیدن به آخرین سوال از جانب مرغان، هدهد با دو سوال رو به رو می‌شود که قابل تامل است. یکی از مرغان سوال می‌کند ما از سیمرغ چه بخواهیم؟ و دیگری می‌پرسد برایش چه هدیه ببریم؟ و پس از پاسخ هدهد به این سوال‌ها، سوال نهایی پرسیده می‌شود: از این‌جا تا قله قاف چند فرسنگ راه است؟ و هدهد از هفت وادی تا مقام سیمرغ برای مرغان می‌گوید.

بعد از شنیدن ادعایی عجیب از یکی از مرغان و پاسخ هدهد به او، به واژه‌ای مهم در منطق‌الطیر عطار و نیز در آثار عرفانی حضرت بهاءالله می‌رسیم و آن را عمیق‌تر از قبل، مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهیم. آن واژه عبارت است از: همت.

سوالات مرغان از هدهد کماکان ادامه دارد. یکی نگران ضعف و ناتوانی خود است، یکی هراسان از نفس‌اش که همواره با او همراه است و آن دیگری نگران زردوستی خویش. هدهد مثل همیشه با حکمت و خردورزی پاسخ آن‌ها را می‌دهد و برای آغاز پرواز، ترغیب‌شان می‌کند.

در این مسیر بعد از بیان همه موانع درونی توسط مرغان و دریافت جواب‌های صریح و روشن از جانب هدهد، نوبت به بیان موانع بیرونی می‌رسد و سوال‌هایی دیگر از جنسی دیگر مطرح می‌گردد. مرغان در اولین سوال، خود هدهد را به چالش می‌کشند و از او می‌پرسند چرا در میان همه ما، تو باید به عنوان راهنما برگزیده شده باشی؟ جواب هدهد، بسیار شنیدنی است.

در این قسمت ابتدا خلاصه‌ای از یک داستان می‌شنویم به نام «گنجشککان قاف» که به ارتباط بین گنجشک‌های نحیف و سیمرغ نگاهی متفاوت می‌اندازد و قصه آن‌ها را روایت می‌کند. در ادامه حکایتی از میان حکایات بی‌شمار منطق‌الطیر روایت می‌شود به نام حکایت آه و اثر همین آه را در بیانی از بیانات حضرت بهاءالله جستجو می‌کند.

قسمت ششم عرصه گفتگوی سه مرغ دیگر با هدهد است: بوتیمار، جغد و صعوه (گنجشک). بوتیمار همان پرنده‌ای است که رو به روی دریا می‌نشیند و در عین تشنگی قطره‌ای از آن نمی‌نوشد مبادا از آب دریا کم شود. هدهد با منطقی مستحکم او را به نقد می‌کشد. همین‌طور جغد و صعوه را. برای بهانه‌های هر کدام، پاسخی قاطع و روشن‌گر دارد.

در این قسمت نوبت به دو پرنده دیگر می‌رسد که شباهت‌هایی با هم دارند: مرغ هما و باز. این دو با پادشاه نسبت دارند. و به این افتخار می‌کنند. اون ها با غرور از همین خصیصه با هدهد صحبت می‌کنند و هدهد در جوابی قاطع به آن‌ها هشدار می‌دهد که مبادا شوکت پادشاهی دنیوی، شما را از شکوه و عظمت پادشاه حقیقی یعنی سیمرغ بازبدارد و محروم نماید.

در چهارمین منزل از منازل گوناگون پرواز به سمت قله قاف و درک حقیقت سیمرغ، به سه پرنده دیگر می‌رسیم که عبارتند از: طاووس، مرغابی و کبک. آن‌ها نیز هر کدام بهانه‌های خود را با هدهد در میان می‌گذارند و هدهد به هر کدام پاسخی خردمندانه می‌دهد. آن‌ها را متوجه حقیقتی بزرگ‌تر می‌کند و انذار می‌دهد که مبادا این مشکلات کوچک، شما را از رفتن و رسیدن به آن حقیقت بزرگ، باز بدارد.

گفتگوی مرغان با هدهد آغاز می‌شود. اولین پرنده، بلبل است که عشق گل در سر دارد و دومی طوطی که به دنبال جاودانگی است. آن‌ها از عادت‌هایشان با هدهد سخن می‌گویند و هدهد خردمندانه پاسخ آن‌ها را می‌دهد و پرده از حقیقتی بزرگتر در برابرشان برمی‌دارد.

این قسمت، شما را با نام مرغ‌هایی که شخصیت‌های اصلی داستان هستند آشنا می‌کند و بعد به معرفی هدهد، راه‌بلد و راه‌نمای مرغان در این سفر می‌پردازد. از ارتباطش با سلیمان می‌گوید و ردپای او را در اثری از حضرت بهاءالله دنبال می‌کند.

این اولین قسمت، شما را با کلیت این ویژه برنامه آشنا می‌کند. مختصری از زندگی و آثار عطار نیشابوری برایتان می‌گوید و اثر درخشان‌اش، منطق‌الطیر را معرفی می‌کند. نیز راجع به کاری تطبیقی که در این مجموعه، بین منطق‌الطیر عطار و تعدادی از آثار عرفانی حضرت بهاءالله،‌ شارع آئین بهائی انجام گرفته توضیح می‌دهد تا مقدمه‌ای باشد برای آغاز این مسیر به سمت قله قاف و ملاقات با سیمرغ.