Geri Dönüyoruz

Yeni bölümünde Geri Dönüyoruz insanlık tarihini muğlak sınırlarla birbirinden eşitsiz iki parçaya bölen doğu ve batı kavramlarına bakıyor. Doğu derken nereyi Batı derken nereyi kastediyoruz? Doğululuk, batılılık tam olarak ne tür siyasi ve tarihi bir kimliklendirmeyi işaret ediyor? Japonlar Barış Manço’yu neden bu kadar çok seviyor? Batılılık doğudan mı yükselir? “Doğulu” adlandırması ne zamandır...

Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Geri Dönüyoruz’un yeni bölümünü kahramanlara ayırıyor. Tarih mi kahramanları yaratıyor yoksa kahramanlar mı tarihi yapıyor? Kahramanın sonsuz yolculuğu nerede başlayıp nereye varıyor? Ölümsüzlük kahraman olmakla mı mümkün? İnsan türü neden hep devlerle çarpıştı? Kahraman anlatısı insanlığın ortak belleğinin bir ürünü mü? Bu bölümde Geri Dönüyoruz, kahramanlığı v...

Geri Dönüyoruz yeni bölümünde dünya tarihine damgasını vurmuş iki önemli içkinin, bira ve şarabın kültür tarihine bakıyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Sümer metinlerinden Antik Yunan ve Roma’ya, Divan edebiyatından Attila İlhan’a, nesiller boyu bu iki içkiye duyulan fiziksel ihtiyaç ve bunun kültürel yansımaları üzerine konuşuyor. Bu iki önemli içkinin dünya tarihinde insan topluluklarına...

Önceki haftadan mizah sohbetine doyamayan Töre Sivrioğlu ve Mahir Ünsal Eriş bu hafta konuyu daha da açarak Türk mizah geleneğinden girip, Karagözler, Nasreddin Hocalardan geçerek Aziz Nesin’e, Rıfat Ilgaz’a, Muzaffer İzgü’ye saygı duruşunda bulunuyor. Mizah politik olmak zorunda mıdır, Çavuşesku mizaha nasıl bakıyordu, İslamcı karikatür dergileri neden komik olamıyor, karikatür dergilerini Gezi m...

Geri Dönüyoruz’un bu bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu bu kez dürbünü yakına tutuyor, etkisi günümüzde de devam eden yakın geçmişin en olağanüstü zenginliklerinden birini konuşuyor: Çizgi romanlar ve karikatür dergileri. Oğuz Aral’ın Gırgır’ından 90’ların Leman’ına, Altan Erbulak’tan Halit Kıvanç’ın Asteriks çevirilerine, Türkiye'nin ilk yerel mizah dergisi Orkinos’tan mizah dünyasına k...

Geri Dönüyoruz’un 10. bölümünde önceki hafta başlayan dil sohbeti sürüyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, önceki bölümde teknik açılardan ele aldığı dil konusunu bu kez gündelik hayatta değerlendiriyor. Dili nasıl kullanıyoruz, sokaktaki dil saraydaki dilden neden bu kadar farklı, dil nasıl doğup nasıl ölüyor gibi soruların cevapları aranıyor. Osmanlıca kursları eleştiri oklarının hedefi oluy...

Geri Dönüyoruz bu hafta dopdolu bir bölümle geliyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu dilden ve insanın konuşma, anlaşma macerasından bahsediyor. Noam Chomsky’den İbn Tufeyl’e, Rosetta Taşı’ndan, dillerin akrabalık bağlarına kadar dile dair akla gelmeyecek ayrıntılar bu bölümün konusu oluyor. Ölü dilleri nasıl okuduk, Arapçada bir köpeğe “hoşt” demek için gramer bilmek gerekir mi, dilbilgisel ci...

Tarih ve kültür muhaveresi Geri Dönüyoruz, sekizinci bölümünde oldukça keyifli ve merak uyandırıcı bir konunun kapısını aralıyor: şehir adları. Anadolu’nun görkemli geçmişinin izlerini bugüne taşıyan yerleşim yeri adları, anlamları ve hikayeleriyle bir bir ortaya çıkıyor. Tirebolu’dan Trablusgarp’a, Napoli’den Nevşehir’e köprüler atılıyor. Derken konu kişiselleşiyor, Töre Sivrioğlu, Mahir Ünsal Er...

Takvime neden ihtiyacımız var? Tarlalarımızdan en yüksek verimi almak için mi yoksa vergi ödeyebilmek için mi? Takvim nerede başlar? Ay adları, gün adları nereden gelir ve bize neyi anlatır? Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Geri Dönüyoruz’un yedinci bölümünde insanlığın yarattığı en güçlü hafıza araçlarından birini, takvimi konuşuyorlar. Zaman kısımlara bölünüyor, su gibi akıp geçiyor.

Tarihin Sümer’de başladığı düşüncesinin aslı astarı nedir? Tapınak Sosyalizmi terimiyle kastedilen Tapınak Stalinizm’i olabilir mi? Çivi yazısı neden gözden düştü? Mezopotamya bir bölge mi yoksa bir kültürel alanı mı kastediyor? Sümerler Türk mü? Şemsiye sözcüğü Sümerce mi Akadça mı? Geri Dönüyoruz’un bu bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, yalnızca bir coğrafi bölge değil bir kavram olar...

Din nedir? Yalnızca ölümden sonraki yaşama bakan uhrevi bir inanç sistemi mi yoksa gündelik hayatı da düzenleyen bir kurallar bütünü mü? Dinler neden hep aynı mitosların etrafında yükseliyor? Bu bölümde Töre Sivrioğlu ve Mahir Ünsal Eriş hassas konulara hassas dokunuşlara cüret ediyor, dinden ve onun kültürel, sosyal hayata etkilerinden bahsediyor. Hayatımızda bu kadar büyük etkileri olan bir kuru...

Geri Dönüyoruz'un dördüncü bölümünde Töre Sivrioğlu ve Mahir Ünsal Eriş, insanlığın hafıza kaydı tutmak için bulduğu en büyüleyici araçlardan biri üzerine muhavere ediyor: Yazı! Bu bölümde, şimdiye kadar adet edindiklerinin aksine Töre Hoca soruyor, Mahir Ünsal Eriş anlatıyor. Çivi yazılarından sanal gerçeklik gözlüklerine uzanan bir sohbet böylece dallanıp budaklanıyor. 

Geri Dönüyoruz, üçüncü bölümünde “Nereden gelip nereye gidiyoruz?” meselesine odaklanıyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, yeni bölümde uygarlık kavramının etimolojisinden yola çıkıyor, Asimov’un cazibesine kapılıyor, Zagor övüyor, uygarlık tarihine dönüp bakan kitaplar öneriyor. İnsanın insan olma macerasındaki en önemli başarı ya da başarısızlıklardan biri olan uygarlık masaya yatırılıyor.

Geri Dönüyoruz'un ikinci bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu çok gerilere, Taş Devirlerine dönüyor. Paleolitik kültürlerden Fred Çakmaktaş'a, Taş Devri insanının doğası, endüstri ve toplumsal uzmanlaşmanın gelişimi, dinlerin ve kültlerin bilinen en primitif anlamda ortaya çıkışları masaya yatırılıyor. Amerikan Yerlileri ile İnüit Yerlilerinin gönlü alınıyor, Homo Sapiens'den çok satan Sap...

Geri Dönüyoruz’un ilk bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, en temel kavram ve kaynaklarından insanın dünyayı mitoslar yaratarak açıklama ihtiyacına, mitleşen çağdaş şehir efsanelerinden (Dünyayı beş aile yönetiyor olabilir mi? Salgın mı Bill Gates mi yaptı?) tanrı ve tanrıçaların magazin hayatına mitolojiyi enine boyuna konuşuyor. Mitos, masaldan burada ayrılıyor.

Geri Dönüyoruz, “Sıfırıncı Bölümü” ile merhaba diyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, tarihe, kültüre, sanata dair bir yol haritası çıkarıyor, gelecek bölümlerin konuları hakkında ipuçları veriyor. Homeros’tan Zagor’a uzanan bir yolculuk, Geri Dönüyoruz’un yeni bölümleri için de soru işaretleriyle süslü fikirler veriyor.