Geri Dönüyoruz

Anason İşleri'nin katkılarıyla hazırlanan Geri Dönüyoruz'un 40. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, üzümün kültür tarihini ele alıyor. Üzümün evcilleştirilmesi, antropolojik karşılığı, içki yapımında üzüme yönelmemizin nedenleri ve insanın esrime ihtiyacını tartışan ikili, "içki içme" eyleminin dilde marjinalleşmesini de masaya yatırıyor.

Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Geri Dönüyoruz’un 39. bölümünde özel isimlerin ortaya çıkışını ele alıyor. İnsan neden kendisini adlandırmaya ihtiyaç duydu? Koyduğumuz isimlerle neler yansıtmaya çalışıyoruz? Anlamı olmayan isim olur mu? İsimler zaman içinde nasıl değişti? Bu sorularla insanın kendini tanımlama macerasına ışık tutmaya çalışırken, kültürel açıdan isimlendirme yönelimleri, isim v...

Hayatımızı sürdürmek için ihtiyaç duyduğumuz enerjiyi sağlamanın ötesine geçen yeme içme kültürü tam olarak nerede başlar? Tarım öncesi dönemde böyle bir kültürden bahsedilebilir miydi? Ateşin icadı bu kültürü nasıl şekillendirdi ve yeme içme alışkanlıklarımız evrimimizi nasıl etkiledi? Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Geri Dönüyoruz'un 38. bölümünde insanlığın yeme içme alışkanlıkları üzerine...

Geri Dönüyoruz'un 37. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Arap Kültürü’nü ele alıyor. “Arap nedir” sorusu ile açılan programda, Arapça’nın özellikleri ile tarihsel ve coğrafi açıdan uğradığı değişikliklere değiniliyor. Sohbet, İslamiyet öncesinde ve sonrasında kültürel değişimlerden, Hristiyan Araplara kadar geniş bir yelpazeye uzanıyor.

Geri Dönüyoruz’un yeni bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu suyun medeniyet üzerindeki etkilerini konuşuyor. Nehir kenarlarında başlayan medeniyetin deniz kıyısına taşınması, deniz kıyılarından okyanuslara aktarılması nedendi? Suyun sonunu arayan insan nasıl başka dünyaları keşfetti. Tarımın can damarı olan suyun varlığı ya da yokluğu uygarlık üzerinde ne gibi etkilere yol açtı? Su tarihin...

İbn Battuta kimdir? Rotası nereleri kapsıyordu? Aynı rota üzerinde başka hangi gezginler vardı? Hangi sınırlara ulaştı ve hangi dilleri öğrendi? Battuta dünyaya ne öğretiyor? Geri Dönüyoruz'un 35. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, dünya tarihini şekillendirmiş gezginlerden İbn Battuta'yı konuşuyor.

Geri Dönüyoruz'un 34. bölümünde Arabesk kültürünü ele alıyoruz. Arabesk ne demek? Niçin biz bu müziğe arabesk diyoruz? Halk nezdinde neden bu kadar rağbet gördü, nasıl bu kadar yayılabildi? Bugünün telif hakları düzenlemeleri bu müziğin gelişimini nasıl etkilerdi? Arabesk müzik hangi kesimler tarafından benimsendi? Orijinali bu kadar karamsar olmayan şarkılar bizde niye böyle bir "köprüaltı" kültü...

Oryantalizm nedir? İyi oryantalistler ve kötü oryantalistler mi var? Doğu, oryantalistlerin hayal ettiği gibi miskin, değişime kapalı, bağnaz ve şehvet düşkünü mü? Lawrence’dan Hammer’e, Schilemann’dan Pierre Loti’ye oryantalistler ne istiyorlardı, neler yaptılar? Edward Said’in tarif ettiği oryantalizm siyahla beyazın net ayrılabileceği kadar keskin çizgilere mi sahip? Geri Dönüyoruz’un yeni bölü...

Geri Dönüyoruz'un 32. bölümünde konumuz dildeki ve yazıdaki değişim. Konuşma ve yazma dillerinin birbirlerine etkileri ve aralarındaki farklar, Harf İnkılabı ve Dil Devrimi sonrasında değişen yazının toplumun düşünce sistemine yaptığı etki, Osmanlıca-Türkçe geçişinde yaşananlar, eski çağlarda yazının yarattığı toplumsal etkiler, toplumların kullandığı farklı yazıların beraberinde getirdikleri ve ç...

Geri Dönüyoruz nihayet geri döndü! Kısa bir aranın ardından Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu yeni serinin ilk bölümüyle karşınızda. Mola dönüşü mikrofon başına geçen Eriş ve Sivrioğlu tercümeyi, tercümenin tarihi değiştiren güçlü etkisi ve çok dilli imparatorlukları konuşuyor. Çeviri uğrunda ölen tercümanlar, çeviri hatası üzerine kurulmuş dini mezhepler, tercümeden huylanıp yayınevine mail atan...

Geri Dönüyoruz'un ilk sezonunun finalinde aile kavramının temellerine uzanıyor, kadın ve ana tanrıça kültürünü ele alıyoruz. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, kültürlerde toprak ve doğurganlık arasındaki ilişkiyi konuştukları bölümde, anne soyunu önemseyen toplumları, Doğu ve Batı'nın aile algısındaki farklılıkları ve avcı-toplayıcı toplumlarda kadının rolünü tartışarak sezon arasına gidiyor.

Geri Dönüyoruz'un 29. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu yaşamın en büyük bilinmezini ele alıyor, ölüm ve sonrasına dair bir sohbete başlıyor. Hayattaki süresinin sınırlı olduğunun bilincinde olan insanın ölüm karşısındaki çaresizliğinden onu düşünmeden yapamamasına, farklı toplumların cennet ve cehennem anlayışlarından ölümü idrak çabası ve reenkarnasyona kadar her şey bu bölümde.

Geri Dönüyoruz sezon arasına doğru geri sayarken bu yeni bölümünde ortaya ateşi koyuyor, onun etrafında toplanıyor. Ateşin toplumların tarihindeki ve kültürlerdeki yeri, insanı diğer primatlardan ayıran itici güç olarak ateşin değeri konu ediliyor. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Ortadoğu’dan Uzak Asya’ya, Homo Erectus’tan modern insana ateşi elden ele taşıyor, Promoeteus’un insanlığa mirasını...

Geri Dönüyoruz’un 27. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, göçten ve nüfus aktarımlarından bahsediyor. Dik duran ilk atamızdan diasporaya dağılan komşularımıza, “kendi köyünde peygamber olamayan” kanaat ve inanç önderlerinden fetihlerle taşınan insan topluluklarına göç bu bölümün konusu oluyor. Neolitik yerleşimlerden Mormon peygamberlerine, ada vapurundaki dil değişiminden Sabetay Sevi’y...

İlkel toplumdan sınıflı, köleci topluma geçişin ve günümüze kadar uzanan ücretli-ücretsiz köleliğin hikayesi bu haftaki Geri Dönüyoruz’un konusu oluyor. Bu bölümde, Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, tarih öncesi toplumlarda, Roma’da, İslam dünyasında, coğrafi keşiflerin ardından Yeni Dünya’da köleliği konuşuyor, dile yerleşmiş bazı kalıpları masaya yatırıyor, 80’lerin çocuklarının büyük travması...

Geri Dönüyoruz’un yeni bölümünün konusu aşk hikayelerinin en efsanevi olanı, doğu edebiyatında aşkın olağanüstülüğü üzerine kaleme alınmış en büyük eserlerden biri olan Leyla ile Mecnun. Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu bu bölümde Hüsrev ile Şirin’den, Genceli Nizami’den yola çıkarak Metin Erksan’ın Sevmek Zamanı adlı başyapıtına, Orhan Gencebay ile Gülşen Bubikoğlu’nun unutulmaz Leyla ile Mecnu...

Geri Dönüyoruz’un 24. bölümü, Yunan Mitolojisinin bilinen en bütünlüklü metinlerinden, dünya edebiyatının temel taşı İlyada üzerine. Homeros gerçek bir kişi miydi yoksa bir edebi okulun adı mıydı, Troya savaşı neden başladı ve nasıl sonuçlandı, denizler tanrısı Poseidon’un olaydaki dahli ne, insanlığın tarihini değiştiren bu antik kent nasıl bulundu, Truva atı kavramı dilimize nasıl yerleşti… Bu b...

Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, Geri Dönüyoruz’un 23. bölümünde iki haftadır sürdürdükleri ülkelerin adlarına bakma uğraşını üçüncü bölümle tamamlıyor. Bu bölümde yakın komşularımızdan yola çıkarak Asya ülkelerinin adları üzerine konuşuyor, bu adların siyasi ve kültürel tarihleri üzerinde duruyorlar. Ülke adları dizisi üçüncü bölümüyle son buluyor.

Geri Dönüyoruz’un 22. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, geçen haftadan başlayan ve üç bölüme yayılmasını planladıkları ülke adları konusunda konuşmaya devam ediyorlar. Bu yeni bölümde Balkanlar’ı arkalarında bırakıp Avrupa’nın Atlantik kıyısına kadar uzanıyor yol üstünde karşılaştıkları ülkelerin adları üzerine konuşuyorlar.

Geri Dönüyoruz'un 21. bölümünde ülke adlarına ayırdığımız üç bölümlük mini seriye giriş yapıyoruz. İpsala Sınır Kapısı'ndan çıkan Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu, yakın komşularımızdan başlayarak Balkan coğrafyası ve Doğu Avrupa'da keyifli bir tura çıkıyor. Endonim ve egzonim isimler nelerdir? Sıkça duyduğumuz Yunan, Rum, Helen, Grek isimleri arasında ne gibi farklar var? Makedonlar ile Yunanla...

Geri Dönüyoruz’un 20. bölümünde Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu çeşitli mecralar üzerinden Geri Dönüyoruz’a iletilen soruları cevaplamaya çalışıyor. Elam yazısından alfabenin tarihine, geleceğin arkeolojisinden ilginç hükümdarların psikoanalitiğine birçok konu başlığı gündeme geliyor, laf lafı açıyor. Brecht’in de dediği gibi: “İşte bir sürü cevap bir sürü soru!”

Her zaman duyageldiğimiz “Dünyanın Yedi Harikası” aslında nedir? Bu Yedi Harika’nın gerçekten de harika olduğuna ve yedi tane olduklarına kim, nasıl karar vermiş? Bugün bu harikaların hangisi ayakta, yitip gidenler neden yok oldular? Çağdaş insanın yaptığı yapılar dünyanın harikalarını gölgede bırakabilir mi? Elinize bir sihirli değnek verilse neyi Dünyanın Sekizinci Harikası ilan ederdiniz? Geri...

Avrupa’nın birdenbire yeni diyarlara ihtiyaç duymasının ardındaki sebep neydi? Yeni dünyaları keşfe giden kaşifler aslında kimlerdi ve oralara neler götürüp oralardan neler getirdiler? Amerika’yı Vikingler, Çinliler ya da Müslümanlar, Kristof Kolomb’dan çok önce keşfetmiş olabilir mi? Bu kadar harita bilgisi olan bir denizci nasıl Hindistan diye Amerika kıtasına çıkar? Geri Dönüyoruz’un bilgi ve n...

Önceki haftadan başlayan İran sohbeti bu hafta da sürüyor. İran’ın İslamiyet’le tanışmasından sonraki tarih, Geri Dönüyoruz’un yeni bölümünün konusu oluyor. İran’ın Şiiliği seçmesinden Osmanlılar ile olan savaş ve barışlarına, Türkmen boylarının dengeleri değiştiren etkilerinden Fars dünyasının kültür ve edebiyat uzantılarına, İran coğrafyasının stratejik meselelerine bu hafta Mahir Ünsal Eriş ve...

Geri Dönüyoruz’da bu haftanın konusu antik İran: Dünyanın ilk ve en uzun ömürlü büyük imparatorluğu olan Perslerden yola çıkarak kapı komşumuz İran’ın tarihi, bu tarihin Ortadoğu’nun ve dünyanın tarihine olan etkileri. Yahudileri Babil sürgününden azat eden Pers İmparatorlarından, Eski Yunan mimarisinin öğelerinden Karyatid’lere, inanç özgürlüğü temelli fetihçilikten İskender’in İran tarihinde açt...