Fularsız Entellik

Selam Fularsızlar: Gelecekte yaşayacak insanların da hakları var ve bu insanlardan çok olacak, çünkü gelecek çok büyük. Öyleyse insanlara yardımla ilgilenen herkes, işin gücünü ve bugünün sorunlarını bırakıp, uzun vade potansiyelimizi korumaya ve maksimize etmeye odaklanmalı mı? Bugün uzun vadeciliği masaya yatırıyoruz. Gelecek hakkında epey üfüreceğiz, tüm konu başlıkları aşağıda. . Konular: (00:...

Selam Fularsızlar. Effective altruism veya etkili altruizm denen akımın amacı, hayır işlerine bakışımızı kökünden değiştirmek. Sadece ona değil, topluma faydanıza bakışı değiştirmek. Aristolar, Marxlar, Rockefellerlar, robotlar havada uçuşacak. Fularsız Entelliğin yeni yılına biraz geç giriş yapıyoruz ama sağlam bir giriş yapıyoruz. (Sonraki bölüm gelecek hakkında, longtermism denen yardımseverlik...

Selam fularsızlar, bugün altruizm serisine kısa bir ara veriyoruz ve sürdürülebilirlik kavramına, BM hedeflerine, bu hedeflere neden ulaşılamadığına, Venedik'e gelen 20 milyon turistle başa çıkmanın yollarına, cennet vatan Singapura ve Ayvalık'ta bir köye bakacağız. . Konular: (00:06) Singapur övme şenlikleri. (04:05) BM Milenyum Hedefleri (05:10) BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (08:15) TR ve...

Neden anneanneler, babaannelere kıyasla torunlarına daha düşkün? Vampir yarasalar birbirleriyle kan paylaşmadan önce neyi kontrol ediyorlar? Fedakarlık, onu yapan bireyin genlerinin yayılmasını önlüyorsa, nasıl yaygınlaşmış? Niye bu kadar iyi insanlarız? Hayatın amacı, milyar yıllık genler için 3D fotokopi makinesi olmak mı? . Konular: (00:04) Hikaye: Noelde anında karma (02:05) Önceki bölümün öze...

Gerçek anlamda karşılıksız iyilik mümkün mü, yoksa her iyiliğin eninde sonunda bencil bir amacı mı var? . Konular (00:04) Louis CK: "Her gün arabamla insan öldürüyorum" (00:53) Peter Singer: Kıtlık, Zenginlik ve Ahlak (02:26) Altruism - Özgecilik (03:24) Sevap (04:38) Psikolojik ve biyolojik altruizm (05:31) Doğamız bencil mi? (07:37) İyilikte ayrımcılık (08:17) Empati simülasyonu (09:16) Psikopat...

Yapay zeka denince bugün akla gelen ilk isim olan Sam Altman, geçenlerde kendi kurduğu şirketten sorgusuz sualsiz kovuldu ve birkaç çalkantılı gün sonunda, kendisini kovanları kovdurarak geri döndü. Eğlenceli bir pembe dizi gibi ama yüzeyin biraz altını kazıyınca ortaya çıkan tablo beni endişelendirdi. Esas kavga kişiler arasında değil, etik kaygılar ile rekabetin arttırdığı ticari kaygılar arasın...

Seri finali. Aylar önce ekonomi yaz kursu diye başladık, davranışsal bilimlere teşhisi koyup çıkıyoruz. Kötü bir sistemin teşvik ettiği sahtekarlıklara karşı mücadele eden "isimsiz" kahramanların içiçe geçmiş hikayeleri. En sonda da genel bir seri özeti. Hepsini dinlediğiniz için teşekkürler, umarım zamanınıza değmiştir. Kaynaklar aşağıda (sırf bu bölümde kullandıklarım), patronlarıma ekstra teşek...

Davranışsal ekonomi balonunu şişirdik şişirdik, artık indiriyoruz. Çeşit çeşit sahtekarlıktan oluşan bir dedektiflik hikayesi oldu. İki başrol oyuncumuz var, ben de finali iki kısma ayırdım: Bugünkü kısım Dan Ariely'nin dürüstlük çalışmalarına odaklı. Aynı zamanda tekrarlanabilirlik krizi üstünden bilimin nasıl düşe kalka ilerlediğini de göreceğiz. Tüm kaynaklar aşağıda her zamanki gibi, patronlar...

Merhaba fularsızlar, bir bonus bölüm bu: Kemal Derviş’in Cumhuriyetin 100. yılı üstüne eski bir konuşmasıyla başlıyoruz, başka ülkelerdeki 100. yıl kutlamaları ve ulusal bilinç kavramıyla devam edip, sonunda cumhuriyetin benim için anlamını paylaşıyorum: İnsan gibi yaşamayı birilerinin lütfu olarak değil, birtakım sorumluluklar karşılığında bir vatandaşlık hakkı olarak görmek. Hepinizin geçmiş bay...

Bugün, işin mühendisliğine ve pazarlamasına dünya kadar para gömmüş ama kullanıcı tecrübesine pek kafa yormamış uygulamalardan şikayet edeceğim. Ve şunları öğreneceğiz: Ortalama kullanıcı diye bir şey yok. İşiniz kumar değilse, kimseyi gereksiz yere belirsizlikte bırakmayın. İnsan, zamanı sıkıntı cinsinden ölçer. Tamamen algıya yönelik ufak değişikliklerin büyük farklara yolaçtığı gerçeğiyle barış...

Şarap koleksiyonları, sağlık sigortaları, müzayedeler, at yarışları, restoranlarda çay ikramı, organ bağışları ve pisuardaki sinekler... Bugün de psikoloji + ekonomi dolu bir bölümümüz var, ilime bilime doyacağız. Geçen haftanın merkezi figürleri Kahneman ve Tversky idi, bu hafta başrolünde 80'lerden beri araştırmalar yapan, 2008'deki Nudge kitabıyla ünlü olan ve 2017'de de Nobel kazanan Richard T...

“Ekonominin temeli, hatta tüm sosyal bilimlerin temeli, görülüyor ki psikolojidir." -Vilfredo Pareto, 1909 Selam fularsızlar. Çok sevdiğim bir konuya geldik, teknik olarak "Yaz Kursu" serisinin devamı ama kendi başına da düşünülebilir. 70'lerden beri hayatımızın her yönüne etki eden davranışsal ekonominin (aslında tüm ekonomi zaten davranışsaldır) ortaya çıkışına ve Kahneman'ın öncülük yaptığı ilk...

Selam fularsızlar. Programda ufak bir değişiklik yapıp Yaz Kursu'nu 3 gün ertelemem gerekti, bugün iş dünyasıyla ve teknolojiyle haşır neşir bir konuğum var, Vodafone Türkiye'de Bireysel İş Biriminden Sorumlu İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Meltem Bakiler Şahin. Yapay Zeka kullanımı ve yasal düzenlemeleriyle başladık, metaverse, her şey için arayüz olmak ("app for everything"), müşteri mutluluğu ve...

Krizlerde ruj satışı artar mı? Neden tenini beyazlatmak için kadınlar sülük kullandılar? Selam fularsızlar. Kişisel bakım üstüne bir içerikle karşınızdayım. Yaz kursuna biraz ara verdik, ama çok da değil, zira konuyu toplama kamplarından alıp yine ekonomiye bağlayacağız bir şekilde, arada bir yerde de Roma'ya ve Orta Çağ'a uğrayıp entellik turumuzu tamamlayacağız.  . Konular: (00:04) Eva Fahidi: 9...

Selam fularsızlar! Tekelci rekabeti ve oligopoliyi anlamak için bugün patentlerin, 2008 krizinin ve sigara lobisinin tarihine dalıyoruz . Konular: (00:04) Özet. (01:28) Monopolistik rekabet. (03:10) Patentler. (07:32) Oligopol. (10:17) 2008 Krizi ve "moral hazard". (16:23) Sigara Lobisi ve Tutsak İkilemi. (25:58) "You've come a long way baby". (27:30) Patreon Teşekkürleri . Kaynaklar: Makale: Are...

Dört önemli rekabet modelinden ilk ikisine bakıyoruz: "Kusursuz rekabet" ve monopoli. Birçok örnek kullandım ama en ilginç soru: Monopoliler rekabet için faydalı olabilirler mi? Her zamanki gibi tüm kaynaklar aşağıda, iyi eğlenceler. . Konular: (00:05) Karadul örümcekleri. (01:10) Önceki bölümün özeti. (02:15) Kusursuz rekabet. (04:38) Ağ Etkisi. (05:55) Forex: Her gün 7.5 trilyon. (06:40) Rasyone...

Ürünlerin, fikirlerin, teorilerin yarıştığı bir piyasalar dünyasındayız. Eğer bir yerde israf varsa, verimsizlik varsa, doktorlar hemen teşhisi koyuyorlar: Daha fazla rekabet, daha şeffaf piyasalar! Epey popüler bir din. Madem öyle biraz kafirlik yapıp soralım: İdeal şartlar altında dahi, ekonomik rekabetin ilaçtan ziyade zehir olduğu durumlar var mı? Konular: (00:04) Hayatımdaki ilk münazara (02:...

Selam fularsızlar, yaz kursuna kaldığımız yerden devam: Artık kendi işletmemizin ötesindeki ilişkiler ağına geçiyoruz. Bir başka deyişle balıkları bıraktık, akvaryumun kendisini yani ekonomiyi ele aldık. Dairesel Akış Modeli, Kıtlık, Mülkiyet, Fiyatlar, Verimli Piyasa Hipotezi ve organ mafyaları, ne ararsan var. Konular: (00:00) Son bölümü takiben: Podcast Nasıl Dinlenir (01:40) Yaz Kursuna dönüş:...

Okumanın kutsal öğretilerine, CIA’in bilmenizi istemediği sırlarına kaldığımız yerden devam. Bugün işin teknik taktik kısmına dalacağız, pratiklerine bakacağız. Konular: (00:00) Geyik: Ağustos böcekleri. (02:10) Okumak diyaloga girmektir. (02:50) Beklentileriniz yazın. (03:27) Kitabı mundar edin. (04:33) Özet çıkarın. (07:00) Hiyerarşik not tutmayın. (08:35) Not kartları kullanın. (11:00) Commonpl...

“Okumanın çoğu okuyarak yapılmaz." Üç yıl önceki popüler bir bölümün sıfırdan kaydedilmiş ve genişletilmiş hali . Konular: (01:11) Orijinal bölüm (Yazı) (03:36) Okumak mı izlemek mi dinlemek mi (08:40) Ekran mı kağıt mı? (10:11) Odaklanma periyodu (13:15) Alışkanlık oluşturmak (14:50) Mortimer Adler'e dönüş (21:42) Tekrar tekrar okumak . Kaynaklar: Yazı: Why we remember more by reading – especiall...

Son bölümde Friedman'la beraber şirketlerin tüzel kişiliğinden bahsetmiştik. Bazıları sanki ayrı bir yaşam formuydular. Peki bu yaşam formları nasıl doğuyorlar ve onları yaratan tanrıların özellikleri ne? . Konular: (00:00) Tekrarın önemi. (01:30) Herkesin hayali girişimcilik. (03:10) Melekler ve Köpekbalıkları: Fırat İşbecer ile Girişimcilik Üzerine. (04:10) Girişimciler daha mı çok kazanıyor? (0...

Selam fularsızlar. Geçen haftayı sabahtan akşama derste geçirdim. “Sosyal bilimlere giriş, işletmeye ve ekonomiye giriş” gibi konular hazır tazeler aklımdayken sizle paylaşayım. Podcaste uygun olur mu, ne kadar sürer, hiçbir fikrim yok çünkü ders notlarım minimumda. Genelde tartışma ve grup çalışması ağırlıklı oluyorlar. Konuları anlatırken bir yandan sınıfta neler yaptığımızı da anlatacağım, yani...

Normalde efendi efendi takılan insanların, açık büfede birer canavara dönüşmelerinin psikolojisi ve ekonomisi üstüne birtakım üfürükler. . Konular: (00:00) Evin rezerv para birimi: Çocuk bakımı (01:00) Karidesler ve insanlar (03:50) Tabakta yemek bırakamamak (04:25) Ölücülük (05:07) Hesabı önceden ödemek (06:10) Vegas'ın büfeleri (07:01) Batık Maliyet (08:05) Kore Hamamları (08:55) Bedava hissiyat...

Selam fularsızlar, bugün bir konuğum var: Sanat, Tasarım ve Teknoloji alanında yıllardır Türkiye'nin en popüler görsel içeriklerini üreten ve bizim de podcast kardeşimiz olan (111 Hz) Barış Özcan ile beraberiz. Tamamen doğaçlama bir sohbetimiz oldu yaratıcılık ile yakından ve uzaktan konular hakkında. Konular: (00:00:00) Konuk: Barış Özcan (00:01:59) 111 Hz podcasti ve karşılıklı yıkama yağlama (0...

"Enflasyon canavarı” kalıbı, soyut olayları kişileştirmenin güzel bir örneği. Bu şekilde faturayı başkasına yıkabiliyoruz. Gider gelirden fazla, tüketim üretimden fazla, ama suçlu "canavar". Fakat bugün konumuz enflasyon canavarından da korkunç olan hiperenflasyon canavarı. Tarihten bazı örnekler vereceğim ve yüzde 42 katrilyon enflasyonun nasıl bir tecrübe olduğunu anlatmaya çalışacağım. Bu podca...