فصل ناگفته تاریخ

فاضل که اجدادش از علما بودند پس از تحمل سختی‌ها و ریاضت‌هایی که کشید، با مطالعه کتاب ایقان از آثار حضرت بهاءالله مومن شد.

فاضل که اجدادش از علما بودند از کودکی به تحصیل علوم دینی پرداخت. در جوانی فهمید درس‌هایش برای درک حقیقت کافی نیست. به ریاضت مشغول شد، اما نتیجه نگرفت. کتاب‌هایش را سوزاند و به نجف رفت و پس از دو سال پیاده به خراسان رفت.

آخوند ملا رضای محمد آبادی یزدی که ثروت زیادی داشت و به سلامت جسم خود اهمیت میداد، پس از ایمان به دیانت بهائی متحمل صدمات زیادی شد و بالاخره در کهولت در زندان فوت کرد.

ملا نصرالله، حاکم شرع و امام جماعت شهمیرزاد پس از ایمان به دیانت بهائی موجب ایمان عده زیادی به این دیانت شد.

ملا نصرالله، حاکم شرع و امام جماعت شهمیرزاد، پس از ایمان به دیانت بهائی ترک منبر و مقام کرد و مشغول زراعت در نهایت تنگدستی شد و البته در معرفی آیین الهی تلاش فراوان می‌کرد. 

 ملا نصرالله، حاکم شرع و امام جماعت شهمیرزاد بود. بسیار هم با تقوا و سالم. اما بهائیان را واجب‌القتل می‌دانست. با مطالعه یکی از آثار حضرت بهاءالله بهائی شد و ترک مسند و محراب کرد. 

حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی پس از درگذشت حضرت بهاءالله و مشخص شدن این که مرکز توجه بهائیان چه شخصی هستند، تا آخر حیات برای اتحاد جامعه بهائیان تلاش کرد و اواخر عمر با اجازه حضرت عبدالبهاء در اراضی مقدسه ساکن شد.

حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی پس از ۱۳ سال تبعید در سودان در ایران مشغول به خدمت گردید. هرگاه موفقیتی به دست می‌آورد مورد اذیت از سوی علما واقع میشد ولی هیچگاه توقفی در کارش ایجاد نشد.

 حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی که در سودان تبعید بود پس از ۱۳ سال حکم آزادی‌اش را گرفت. 

 حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی که در سودان تبعید و ارتباطش با حضرت بهاءالله قطع شده بود، آن حضرت شخصی عرب را مأمور کردند تا او را بیابد و ارتباط برقرار شد. حاجی مورد احترام بزرگان سودان واقع شد و کارش رونق گرفت ... 

 حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی که در مصر با نقشه‌های قنسول ایران اسیر و محبوس شده بود، با کند و زنجیر به سودان تبعید شد. شرایط ابتدا بسیار سخت بود ولی به تدریج مسئولین متوجه بی‌گناهی آنها شدند ... 

 حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی در مصر با نقشه‌های قنسول ایران در شرایط سخت اسیر و محبوس شد و با کند و زنجیر به مناطق مختلف منتقل میشد و ... 

 حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی از سوی حضرت بهاءالله به مصر رفت. پس از این که عده‌ای مومن شدند، با دسیسه قنسول ایران به اتفاق هفت نفر دیگر سخت گرفتار شد. او شجاعانه در مقابل قنسول ایستادگی می‌کرد ... 

بخش اوّل از شرح احوال حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی. حاجی میرزا حیدر علی اصفهانی از پیروان مکتب شیخیه بود که به دیانت بابی مومن شد و بلافاصله قیام به تبلیغ کرد. پس از آنکه حضرت بهاءالله مقام آسمانی خویش را اعلان فرمودند، بهائی شد و به خدمت قیام کرد تا آنکه او را مامور به تبلیغ در مصر فرمودند ...

بخش سوم و پایانی از شرح احوال آقا میرزا حسین زنجانی. آقا میزا حسین زنجانی که در طهران در حبس شاهی بود، به خاطر قتل ناصرالدّین شاه در خطر اعدام بود زیرا شایع شده بود که بهائیان شاه را کشته‌اند و بالاخره پس از شانزده ماه آزاد شد و به عشق آباد رفت و مشغول تبلیغ شد و به تحریک یکی از علمای ترکمنستان کشته شد.

بخش دوم از شرح احوال آقا میرزا حسین زنجانی. آقا میرزا حسین زنجانی که در حبس حکومت زنجان گرفتار بود، شبی به امر حاکم زنجان به خانه او رفت که علما و اعیان شهر جمع بودند، آقا میرزا حسین در اثبات عقیده‌اش دلائل محکم آورد. در نتیجه همگی بر سرش ریختند و کتکش زدند، حاکم او و عدّه‌ای از بهائیان را با کند و زنجیر به طهران فرستاد و ...

آقا میرزا حسین پدرش از علمای زنجان بود، خودش هم علوم دینی خواند و لباس روحانیّت پوشید. به شدّت از بهائیان متنفّر بود، امّا چون می‌دانست که اصول دین تحقیقی است نه تقلیدی، منصفانه تحقیق کرد و بهائی شد و شروع به تبلیغ کرد و فراز و نشیب‌های زندگی‌اش آغاز گردید.

شرح احوال شاهزاده حسینقلی میرزای موزون - موزون از نوادگان فتحعلیشاه قاجار بود و شاعری توانا که پس از ایمان به دیانت بهائی به خاطر امانت‌داری و صداقت مورد احترام و قبول مردم بود. این موجب ناراحتی و خشم علما میشد، بنابراین تلاش می‌کردند تا او را از نظر مردم و حکومت بیندازند. به همین خاطر متحمّل سختی شد و در چهل و یک سالگی در گذشت.

بخش دوم و پایانی از شرح احوال امین العلمای اردبیلی، روحانی مسلمان و محترم و قابل اعتماد مردم که قاضی شرع اردبیل بود. امّا مجتهد شهر، مردم را علیه او شورانید و نقشه قتل او را ریخت و …

شرح احوال جناب امین العلمای اردبیلی. او دروس اسلامی را در عتبات عالیات تکمیل کرد و در اردبیل پیش نماز مسجد شد. به مقام قضاوت منصوب شد. پس از آشنایی با دیانت بهائی سرانجام اطمینان یافت و مومن شد و شروع به تبلیغ کرد. پس از آن متحمل سختی ها شد و ...

 آخرین قسمت مجموعه هجرت. بررسی دو اثر مهم از حضرت بهاءالله که بعد از بازگشت ایشان از کردستان و در بغداد نازل شدند. 

 معرفی چند اثر از حضرت بهاءالله که در کردستان از قلم آن حضرت نازل شده. 

بازگشت حضرت بهاءالله به بغداد. ملاقات با خانواده و به ویژه با پسر بزرگ‌ترشان عباس ۱۲ ساله یعنی حضرت عبدالبهاء. اندوه آن حضرت از مشاهده اوضاع بابیان. استقبال بابیان از بازگشت آن حضرت به بغداد.

 چه کسی داوطلب بازگرداندن حضرت بهاءالله از سلیمانیه شد؟ آیا موفق شد؟ واکنش شیوخ و عرفای سلیمانیه چه بود؟ 

 همراه و غم‌خوار حضرت بهاءالله در هجرت که بود؟ عاقبتش چه شد؟ آیا عائله حضرت بهاءالله توانستند از محل هجرت آن حضرت مطلع شوند؟