Ekspresem przez historię w Radiu Lublin

12 kwietnia 1850 roku zaczęto budowę Twierdzy Kraków. Budowa owych fortyfikacji była znakiem czasów - już kilkadziesiąt lat później podobne działania uznano by za anachronizm, wynikała też ze zmiany sytuacji geopolitycznej.

9 kwietnia 1936 roku w Polsce Utworzono Fundusz Obrony Narodowej. Nikt oczywiście nie mógł jeszcze przewidzieć w roku 1936, jak tragicznie potoczą się losy Polski za kilka lat. Czy można było wtedy wyobrazić sobie Auschwitz, Palmiry, Katyń? Zagrożenie ze strony Niemców było jednak już doskonale wyczuwalne. Czasy były niespokojne i stąd pomysł, by utworzyć w Polsce specjalny fundusz na dozbrojenie...

8 kwietnia 1985 roku Indie wytoczyły proces amerykańskiej kompanii, odpowiedzialnej za katastrofę przemysłową w Bhopalu. Za największą katastrofę tego typu w latach 80-tych XX wieku z całą pewnością uchodzi awaria sowieckiej elektrowni atomowej w Czarnobylu, do której doszło w 1986 roku. Tymczasem to, co wydarzyło się w indyjskim mieście Bhopal, miało o wiele tragiczniejsze skutki. Dlaczego więc ś...

7 kwietnia 1939 roku Włochy dokonały inwazji na Albanię. Choć najbardziej tragicznym wydarzeniem tego feralnego roku był niemiecki atak na Polskę i w konsekwencji rozpoczęcie drugiej wojny światowej, już wcześniejsze miesiące zwiastowały, że pokój w Europie jest zagrożony. Dowodem na to była włoska agresja na Albanię.

6 kwietnia 1936 roku tornada zniszczyły miasto Tupelo w stanie Missisipi. Tak, ta liczba mnoga w poprzednim zdaniu to nie pomyłka. W ciągu zaledwie dwóch dni w to niewielkie miasto uderzyło nie jedno tornado, a skumulowały się tu siły aż dwunastu zjawisk pogodowych tego typu...

5 kwietnia 1945 roku ogłoszono Koszycki Program Rządowy. Tuż przed końcem II wojny światowej było już jasne, że zmiany, jakie dotkną geopolitykę europejską będą ogromne. Państwa Europy Wschodniej zostały sprzedane Stalinowi przez aliantów bez mrugnięcia okiem. Doskonałym przykładem Polska. Sytuacja Czechów i Słowaków była nieco bardziej niejasna.

2 kwietnia 1945 roku wojska radziecko-bułgarskie rozpoczęły operację wiedeńską. O ile los wielu krajów Europy Wschodniej, w tym Polski, został rozstrzygnięty przez aliantów i Stalina na długo nim zakończyła się wojna, i całe narody zostały skazane na znalezienie się w przyszłości w orbicie sowieckich wpływów, o tyle ziemie austriackie postrzegano inaczej. Po wcieleniu Austrii do III Rzeszy Austria...

1 kwietnia 1579 roku król Stefan Batory założył Uniwersytet Wileński. Losy tej uczelni to długa i zawiła choć niezwykle ciekawa historia. To właśnie król Stefan Batory zapewnił finansowanie, by można było ją założyć. A w zasadzie raczej powinniśmy powiedzieć dokonać przekształcenia instytucji już istniejącej.

31 marca 1897 roku urodził się Stanisław Bytnar, polski legionista, nauczyciel. O jego synu - Janie - słyszał chyba każdy Polak. Któż nie pamięta - choćby z książki "Kamienie na szaniec" - tragicznej historii dzielnego harcerza "Rudego", tak brawurowo odbitego z rąk Niemców przez przyjaciół z Szarych Szeregów. O ojcu Jana Bytnara wspomina się rzadko, a przecież to on ukształtował charakter "Rudego...

30 marca 1940 roku - zwycięstwo oddziału „Hubala” w starciu pod Huciskiem z Niemcami. Zarówno postać Majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala" jak i działania jego oddziału już po zajęciu Polski przez Niemców obrosły legendą i trudno się temu dziwić. Choć prowadzone w ograniczonym zakresie, starcia zaczepne z okupantem niosły rodakom nadzieję, że nie wszystko jeszcze stracone i że jesteśmy w stanie pr...

29 marca 1790 roku zawarto przymierze polsko-pruskie. Ktoś niezaznajomiony z historią Polski zapewne się zdziwi. Jak to - sojusz z zaborcą? Tymczasem był to raczej strategiczny wybieg, niż rzeczywisty sojusz.

26 marca 1840 roku - urodził się George Smith - brytyjski asyriolog Być może środowisko naukowe nie zwróciłoby uwagi na tę postać, gdyby nie artykuły, które Smith opublikował jeszcze przed trzydziestką. Dotyczyły one tego,  co Smitha fascynowało szczególnie - pisma klinowego. 

25 marca 1924 roku proklamowano Drugą Republikę Grecką. Wiek XX był stuleciem wyjątowo niespokojnym dla Greków. Niemal w każdej jego dekadzie krajem wstrząsały przeróżne kryzysy - społeczne polityczne i wojskowe.

24 marca 1913 roku na Broadwayu w Nowym Jorku otwarto Palace Theatre. To jeden z najsłynniejszych teatrów brodwayowskich, powstały w złotej erze teatrzyków rewiowych.

23 marca 1942 roku Hitler wydał dyrektywę o rozpoczęciu budowy Wału Atlantyckiego. Było to ogromne przedsięwzięcie i wyraz gigantomanii, tak charaterystycznej dla zbrodniczego panstwa niemieckiego w latach 1933-1945.

22 marca 1935 roku Ustka otrzymała prawa miejskie. Choć nadbałtycka Ustka oficjalnie została miastem dopiero cztery lata przed wybuchem II wojny światowej, to jej historia jest znacznie dłuższa i bardzo ciekawa.

19 marca 1928 roku  w Polsce powstały Państwowe Zakłady Inżynierii. Zawsze kiedy porusza się podobny temat, pojawia się myśl  - co by było gdyby? Jak wyglądałby dziś polski przemysł, także ten motoryzacyjny, gdyby nie agresja Niemców a potem Sowietów we wrześniu 1939 roku?

18 marca 1921 roku bolszewicy zdławili powstanie marynarzy w Kronsztadzie. Kto wie, czy nie było to najważniejsze powstanie antybolszewickie w czasie rosyjskiej wojny domowej. Sami komuniści okrzyknęli je kontrrewolucją i już ten fakt świadczy, że bunt ten stanowił dla nich duży problem.

17 marca 1865 roku we Włocławku rozpoczęto budowę mostu łyżwowego na Wiśle. Była to, jak na tamte czasy i realia konstrukcja dość niezwykła. Mosty łyżwowe były to tymczasowe przeprawy, oparte na łodziach.

16 marca 1901 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie odbyła się prapremiera Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Ileż emocji wzbudziło to wydarzenie artystyczne. Nie przesadzimy, kiedy powiemy, że Kraków żył tą premierą.

15 marca 1956 roku w Nowym Jorku odbyła się broadwayowska premiera musicalu "My Fair Lady". To niewątpliwie kamień milowy w historii musicali. Jak napisał w znakomitej książce "Ale musicale" Daniel Wyszogrodzki: "Musical doskonały? Na pewno musical graniczny, bo to właśnie w premierze "My Fair Lady" wielu komentatorów upatruje narodzin musicalu stricte nowoczesnego". Trudno się z opinią Autora nie...

12 marca 1947 roku prezydent USA Harry Truman wezwał Kongres do przyznania pomocy Grecji i Turcji. Truman nie ukrywał jaki jest cel skierowania do tych krajów pomocy - tak wojskowej jak i gospodarczej. Chodziło o powstrzymanie pochodu komunizmu i ocalenie Grecji i Turcji przed skutkami ewentualnego przejścia w sowiecką strefę wpływów.

11 marca 1968 roku posłowie z koła „Znak” złożyli interpelację do premiera Józefa Cyrankiewicza w sprawie wydarzeń na wyższych uczelniach. Interpelacja została oczywiście potępiona i los koła stanął pod znakiem zapytania. W sejmie Zenon Kliszko powiedział m.in, że posłowie koła stanęli „po stronie elementów syjonistycznych i rewizjonistycznych, które inspirowały i zorganizowały prowokację wymierzo...

10 marca 1948 roku czechosłowacki minister spraw zagranicznych Jan Masaryk zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. W Pradze potajemnie mówiono wówczas ironicznie, że "Jan Masaryk wyskoczył z najwyższego piętra budynku MSZ, zamykając za sobą okno"...

9 marca 1944 roku zakończyła się masowa deportacja Czeczenów i Inguszy do republik środkowoazjatyckich. Wiele z tego, co działo się w granicach ZSRR, szczególnie w czasie II wojny światowej na dalekim zapleczu frontu, nigdy nie przeniknało do historycznej świadomości ogółu. Inżynieria społeczna w wydaniu komunistów była niczym zły sen, który się spełnił.