Ekspresem przez historię w Radiu Lublin

17 maja 1923 roku w Polsce podpisano porozumienie o powołaniu centrowo-prawicowej koalicji parlamentarnej. Nigdy podziały polityczne w Polsce nie były tak silne, jak w tamtych latach. Społeczeństwo było niezwykle spolaryzowane, a śmierć prezydenta Narutowicza w zamachu, tuż po objęciu przez niego urzędu w grudniu 1922 roku jeszcze pogłębiła wzajemne niechęci pomiędzy obozami politycznymi.

14 maja 1858 roku John McDouall Stuart rozpoczął pierwszą podróż przez Australię. Z pochodzenia był Szkotem, ale eksplorowanie ogromnych połaci Australii uczynił niemal sensem swego życia.

13 maja 1922 roku rozpoczęło działalność Gimnazjum Polskie w Wolnym Mieście Gdańsku. Założenie polskiej instytucji edukacyjnej tego typu w Wolnym Mieście Gdańśku w tamtym czasie było niezwykle trudne. Gdańscy zwolennicy opcji niemieckiej, którzy rozdawali karty w gdańskim senacie, bardzo nieprzychylnie na tego rodzaju przedsięwzięcia.

12 maja 1935 roku po śmierci Józefa Piłsudskiego wprowadzono żałobę narodową. Odejście człowieka, żołnierza i polityka tego formatu było wielkim ciosem dla Polaków, na chwilę nawet przyniosło zjednoczenie ponad podziałami politycznymi, którego tak bardzo brakowało w międzywojniu. 

11 maja 1990 roku podjęto decyzję o reaktywacji Rady Bałtyckiej. Tego rodzaju decyzja rządów Łotwy, Litwy i Estonii nie mogła nikogo dziwić w tym konkretnym roku. Zmiany międzynarodowe zachodziły w błyskawicznym tempie a upadający sowiecki kolos zmuszał do przyjęcia nowej strategii.

10 maja 1871 roku podpisano traktat pokojowy kończący wojnę francusko-pruską. Jakie były przyczyny tego konfliktu. No cóż, te co zwykle... Zaborcza polityka, chore ambicje i zbyt dużo pewności siebie. Po obu stronach.

7 maja 1663 roku - w Londynie otwarto Teatr Królewski. Był to ważny dzień w Londynie dla wszystkich wielbicieli teatru - oczywiście tych z klas uprzywilejowanych, którzy mogli sobie pozwolić na zakup biletu.

6 maja 1943 roku - Gestapo aresztowało pierwszego naczelnika Szarych Szeregów Floriana Marciniaka. Ta biografia to niemal materiał na film sensacyjny, niestety bez szczęśliwego zakończenia.

5 maja 1945 roku wybuchło powstanie praskie. Łatwo zgadnąć dlaczego mieszkańcy Pragi wystąpili wówczas zbrojnie - mieli dość władzy zbrodniczego niemieckiego okupanta oraz kolaborujących z nimi rodaków .

4 maja 1942 roku  rozpoczęła się bitwa na Morzu Koralowym. Tylko człowiek jest w stanie urządzić takie piekło w tak pięknym rejonie świata. Tego dnia rozpoczęła się trwająca aż cztery dni bitwa powietrzno-morska pomiędzy siłami USA i Australii a Japońska Cesarską Marynarką Wojenną.

3 maja 1916 roku - w Warszawie odbyła się legalna manifestacja patriotyczna. Było to niezwykle doniosłe wydarzenie z kilku powodów. Podstawowym był fakt, że była to pierwsza w Warszawie od 1830 roku manifestacja uczuc patriotycznych - legalna i zaplanowana. Równie ważna była sama data - świętowano wszak 125 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.

30 kwietnia 1883 roku urodził się Jaroslav Hašek Trudno wyobrazić sobie świat literatury czeskiej i szerzej - europejskiej bez Jaroslawa Haska. Stworzył też postać literacką, z która stało się to, o czym zawsze marzą twórcy - zaczeła żyć własnym życiem, stając się po latach czescią popkultury.

29 kwietnia 1933 roku w Krakowie zakończył się drugi proces guwernantki Rity Gorgonowej. Chyby nic tak nie rozpalało opinii publicznej w Polsce w tamtym czasie, jak właśnie seria wydarzeń, które przeszły do historii, jako "Sprawa Gorgonowej". Zresztą taki własnie tytuł nosił też znakomity, osnuty na ich kanwie film Janusza Majewskiego z 1977 roku.

28 kwietnia 1220 roku położono kamień węgielny pod budowę katedry w Salisbury. To do dziś jedna z najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych budowli gotyckich w Wielkiej Brytanii. Dawniej była siedzibą założonej w tym samym roku diecezji Salisbury, obecnie katedra należy doChurch of England.

27 kwietnia 1920 roku wojska polskie pokonały bolszewików w bitwie pod Czarnobylem. Słysząc nazwę Czarnobyl, natychmiast pojawia się w naszych głowach skojarzenie z awarią elektrowni jądrowej, do której doszło w 1986 roku. Warto jednak wspomnieć o wydarzeniu zupełniej innej skali, do którego doszło pod tym miastem niemal równo 66 lat wcześniej. Mowa o bitwie, którą podczas tzw. wyprawy kijows...

26 kwietnia 1937 roku niemiecki Legión Cóndor zbombardował baskijską Guernikę. Ten dzień, straszny dla mieszkańców jednego z najstarszych baskijskich miast, był ponurym zwiastunek tego, co będzie się działo w całej Europie i innych cześciach świata kilka lat później. Niektórzy historycy sądzą, że wiele epizodów hiszpańskiej wojny domowej stanowiło próbę generalną przed kolejnym globalnym konflikte...

23 kwietnia 1891 urodził się Siergiej Prokofjew, rosyjski kompozytor. Trudno wyobrazić sobie świat rosyjskiej i szerzej światowej muzyki bez wkładu Prokofiewa. Każdy, kto choć trochę zna się na muzyce poważnej, z łatwością rozpozna charakterystyczny dla Prokofjewa styl. Trzeba jednak przyznać, że na przestrzeni lat kompozytor potrafił tchnąć własne ja w różne rodzaje muzycznej ekspresji.

22 kwietnia 2002 roku zawieszono produkcję Poloneza.  Był to smutny dzień w historii polskiej motoryzacji, bo jakkolwiek w tamtym czasie Polonez nie był już konstrukcją na wskroś nowoczesną i odpowiadającą bieżącym trendom, miał nadal wiele zalet - wytrzymałość podwozia, wygodne wnętrze i dość zgrabną sylwetkę.   

21 kwietnia 1939 roku - Bolesław Czuchajowski został prezydentem Krakowa. Obejmował ten prestiżowy urząd w wyjątkowo niespokojnym okresie, niespełna pół roku przed niemieckim atakiem na Polskę.

20 kwietnia 1940 roku w Krakowie powstał Instytut Niemieckich Prac Na Wschodzie. Powstanie tej instytucji było jednym z wielu przejawów panoszenia się niemieckiej buty na okupowanych ziemiach polskich. Cel był prosty - udowodnienie, że okupowane tereny były w istocie niemieckie u swego zarania.

19 kwietnia 1971 roku ukazał się album "L.A. Woman" grupy The Doors. To płyta szczególna w dyskografii The Doors. Przede wszystkim dlatego, że ostatnia z Jimem Morrisonem w roli wokalisty - jak pamiętamy legendarny frontman zmarł w lipcu tego samego roku.

16 kwietnia 1922 roku zawarto układ w Rapallo. Układ ten zawarły Rzesza Niemiecka oraz Rosja Radziecka. Był to swoisty zwiastun złej przyszłości Europy pod koniec kolejnego dziesięciolecia. Oczywiście droga od Rapallo do paktu Ribbentrop -Mołotow z sierpnia 1939 roku był jeszcze bardzo długa, ale ziarno zostało zasiane.

15 kwietnia 1848 roku 76 niewolników podjęło próbę ucieczki z Waszyngtonu do Delaware. Jak wiemy, Stany Zjednoczone, często dzis nazywane ostoją demokracji rodziły się w warunkach, w których prawa demokratyczne nie miały większego znaczenia. Czy raczej powinniśmy powiedzieć - miały dla wybranych. Niewolnictwo jest jednym z pieroworodnych grzechów Ameryki.

14 kwietnia 1929 roku Kazimierz Świtalski został mianowany na urząd premiera. Był to ważny dzień w karierze człowieka, którego życiorys jak w soczewce skupił to, co przechodziła Polska w pierwszej połowie XX wieku. Los Świtalskiego odzwierciedlał niemal wszystkie zakręty, na jakich znalazła się historia naszego kraju w tamtych latach.

13 kwietnia 1957 roku Kościół Mariacki w Krakowie odzyskał ołtarz Wita Stwosza, Jak pamietamy, słynne dzieło zostało wywiezione do Niemiec w czasie II wojny światowej. Niemcy w czasie II wojny dopuścili się na terenach okupowanych kradzieży dzieł sztuki na niespotykaną wcześniej skalę. Do dziś trwają próby odnalezienia bądź odzyskania tego, co wówczas ukradli. Wiele skarbów europejskiej kultury pr...