Dział Zagraniczny

2019 był rokiem ulicznych demonstracji na całym świecie, ale żaden inny region nie burzył się tak powszechnie jak Ameryka Łacińska. Wenezuela, Portoryko, Peru, Ekwador, Chile, Boliwia, Kolumbia: w każdym z tych krajów obywatele głośno dawali znać swojemu niezadowoleniu z rządzących. Skąd ta powszechna wściekłość i dokąd prowadzi ten kontynent? O przyczynach latynoskiej wściekłości opowiada Bartłom...

#EnaZeda w Tunezji, #AnaKaman w Palestynie, #MeshBasita w Libanie. To wszystko lokalne, arabskie hasztagi wpisujące się w ruch #MeToo. Problem molestowania seksualnego jest ponadnarodowy, ale mieszkanki Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu muszą się w takiej sytuacji często mierzyć z dodatkową przeciwnością: własną rodziną. Swoiście pojmowany honor i nieprzepracowana rewolucja seksualna powodują,...

Tytułowe zdanie przez lata słyszałem w różnych redakcjach jako uzasadnienie, czemu w polskich mediach publikuje się tak mało ambitnych wiadomości z odległych krajów. Dlatego właśnie po założeniu Działu Zagranicznego, zrobiłem z niego motto tego projektu. Pogłębionych informacji spoza wąsko rozumianego Zachodu byłoby jeszcze mniej, gdyby nie mrówcza praca freelancerów - pasjonatów często w swoich d...

Shakib Al Hasan to najbardziej wszechstronny gracz krykieta na świecie. Co sezon bije różne rekordy, cztery lata temu jako jedyny człowiek w historii został przez Międzynarodową Radę Krykieta sklasyfikowany jako najlepszy zawodnik w równocześnie trzech różnych formatach, jakie obowiązują w tym sporcie. Ale chwilowo musi zawiesić karierę na kołku: pod koniec października ta sama organizacja nałożył...

W październiku trwale zabroniono turystom wspinaczki na Uluru, najsłynniejszą skałę Australii. Stało się tak na życzenie zamieszkujących jej okolice ludów rdzennych, dla których to święta góra. Zakaz wprowadzono dopiero teraz, choć decyzją sądową aborygeni stali się właścicielami tego terenu już 36 lat temu - dyskusja wokół tej atrakcji turystycznej odzwierciedla wciąż aktualne pytanie o miejsce a...

Jaguar, największy kot obu Ameryk, to gatunek zwornikowy: kontroluje populację innych zwierząt, zachowując w ten sposób równowagę ekosystemu. Niestety, rozwój cywilizacyjny na tych terenach stanowi niebezpieczeństwo dla zielonego korytarza, dzięki któremu drapieżnik zachowuje szeroką pulę genową. Z 34 obszarów jego bytowania, 25 jest jest zagrożonych, w tym 8 krytycznie. O współistnieniu ludzi z d...

Literacką nagrodę Nobla poza Olgą Tokarczuk dostał też w tym roku Peter Handke. Ten drugi werdykt budzi spore kontrowersje, bo austriacki pisarz słoweńskiego pochodzenia podważa drobiazgowo udokumentowane zbrodnie popełnianie podczas wojen w byłej Jugosławii. Przemawiał też na pogrzebie byłego serbskiego prezydenta Slobodana Miloševića, który zmarł w haskim areszcie oczekując na proces przed Międz...

Kawowce uprawia się w tzw. pasie kawowym pomiędzy oboma zwrotnikami, ale globalne ocieplenie to zmienia: plantacje pojawiają się już w Kalifornii czy Hiszpanii. Nie wiadomo jednak jak się tam przyjmą na większą skalę, tymczasem wzrost temperatur niszczy kultywacje w dotychczasowych krajach producenckich - do 2050 r. Etiopia, skąd pochodzi kawa, ma stracić nawet 85 proc. swoich upraw. Popularna dzi...

Florentino Ariza, główny bohater "Miłości w czasach zarazy" kolumbijskiego noblisty Gabriela Garcíi Márqueza, wyobraża sobie, że zdobędzie fortunę i rękę swojej wybranki dzięki wyłowieniu złota z zatopionego u wybrzeży jego ojczyzny galeonu San José. To nie fikcja literacka: taki okręt naprawdę poszedł w tych wodach na dno w 1708 r., a wartość jego ładunku jest współcześnie oceniana na między 10 a...

W "Made in Hong Kong", klasycznym filmie kina niezależnego z tej dawnej brytyjskiej kolonii, starszy przestępca poucza młodszego i w pewnym momencie reflektuje się słowami: "Tak dużo jeżdżę na północ, że zaczynam mówić jak oni". Mężczyzna ma na myśli język: w Hong Kongu mówi się bowiem po kantońsku, a w Chinach kontynentalnych po mandaryńsku. Film nakręcono w 1997 r., gdy Londyn oddawał półwysep P...

W tym roku pożary spustoszyły nie tylko wielkie obszary Amazonii, ale również lasów w Afryce Środkowej, na Indonezji, Syberii, a nawet Arktyce. Mimo tych kataklizmów, planeta się zieleni, bo miliardy nowych drzew sadzą Chiny, Indie, czy Australia. Problem w tym, że te nowo stworzone ekosystemy nie są w stanie wchłonąć tak wielkich ilości dwutlenku węgla, jak coraz szybciej znikające lasy pierwotne...

Ciągnąca się już od 2011 roku wojna domowa w Syrii kosztowała życie ponad 320 tys. osób, wygoniła z domów 7,5 mln osób i zrównała z ziemią całe miasta: tylko na Rakkę spadło 4,5 tys. bomb. Niedawna decyzja Donalda Trumpa o wycofaniu z kraju amerykańskich żołnierzy na nowo rozpętała przemoc w kontrolowanym przez Kurdów północnym regionie. Lata wojny nie przyniosły żadnego przełomu. Przeciętnym Syry...

W Gruzji najważniejsza jest rodzina. Mieszkańcy kaukaskiego kraju nigdy nie odmawiają krewnym, miesiącami goszczą ich w swoich mieszkaniach, hucznie obchodzą wesela i stypy. Największą miejscową atrakcją turystyczną stała się słynna supra - biesiada z własnym wodzirejem i rozbudowanymi toastami. Ale taki styl życia jest kosztowny. Według badań socjologicznych z zeszłego roku, zadłużenie gruzińskic...

W zeszłym miesiącu, w wyniku poparzeń odniesionych po próbie samospalenia, w Teheranie zmarła Sahar Khodayari. Dziewczyna w tak dramatyczny sposób protestowała przeciw ciąganiu jej po sądach za wślizgnięcie się na stadion podczas meczu ulubionej drużyny piłkarskiej. Od 1982 r. Iranki mają bowiem zakaz oglądania męskich sportowców z trybun i choć nigdy nie został on formalnie uchwalony, to policja...

Instituto Nacional to najbardziej prestiżowe liceum w Chile: skończyło je 18 prezydentów tego kraju, oraz jeden peruwiański. Ale za imponującą fasadą kryje się brzydka rzeczywistość: niedziałające ogrzewanie, nieszczelne okna, przeciekający dach, zdewastowane toalety. To dlatego, że szkoła jest publiczna, a Chile ma największe nierówności edukacyjne na świecie - placówki finansowane przez gminy le...

Piasek stał się niezbędną częścią naszego życia. Jest głównym kruszywem w produkcji betonu i asfaltu, powstają z niego części w laptopach i telefonach komórkowych, bez niego nie powstaną szyby, żarówki czy porcelanowe umywalki. Znajdziemy go nawet w silikonie podtrzymującym naszą bieliznę. Gdyby rozsypać koło siebie wszystkie ziarenka zużywane w ciągu roku, to przykryłyby całe Niemcy oraz część Da...

"Wilk z Wall Street" Martina Scorsese był oparty na prawdziwej historii, ale jeszcze lepsza okazuje się ta, która wydarzyła się w tle jego kręcenia. Film nigdy by nie powstał, gdyby nie pieniądze od azjatyckich inwestorów: dziś wiadomo już, że pochodzące z rozgrabionego państwowego funduszu inwestycyjnego Malezji. Złodzieje, w tym premier kraju, za ukradzione miliardy dolarów kupowali tysiące sztu...

W minione wakacje Brazylia wygrała Copa América, w dodatku na własnym terenie. Można wzruszyć ramionami, bo przecież to jedna z najlepszych piłkarskich reprezentacji świata, w rankingu FIFA sklasyfikowana na drugim miejscu. Ale w rzeczywistości to tylko pozory: to pierwsze zwycięstwo Canarinhos w jakimkolwiek liczącym się turnieju od 12 lat. A najbliższy Mundial wypadnie równo dwie dekady po tym,...

W północnokoreańskiej kinematografii rzeczywistość często przebija fikcję. Syn dyktatora ekranizujący opery rzekomo napisane przez tatę. Aktor upodobniony do niego kilkoma operacjami plastycznymi, o którym po wcieleniu się w rolę przywódcy słuch ginie. Uznany reżyser z innego kraju porwany i torturowany prze kilka lat, żeby nakręcił ludowy odpowiednik Godzilli. To tylko kilka prawdziwych historii...

Z dużego badania zrobionego na zlecenie BBC wynika, że w całym świecie arabskim (poza regionami ogarniętymi krwawą wojną domwą) wierni odchodzą od religii: w w ciągu ostatnich pięciu lat ich odsetek wzrósł z 8 do 13 proc., a wśród osób poniżej 30. roku życia już prawie co piąta nie przywiązuje wagi do wyznania. Co wpływa na te zmiany i czy można w ogóle mówić o wspólnym trendzie dla regionu, w któ...

Wenezuela padła ofiarą własnego bogactwa, czyli największych złóż ropy naftowej na świecie. Z ich powodu nigdy nie rozwinęła żadnych innych gałęzi przemysłu, a większość towarów mogła taniej importować, niż produkować na miejscu. Ale załamanie się światowych cen tego surowca, zaniedbana przez lata infrastruktura, korupcja oraz obsadzanie kluczowych stanowisk na podstawie lojalności, a nie kompeten...

Według danych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Japonki należą do najlepiej wykształconych kobiet na świecie, a aktywnych zawodowo jest dziś 65 proc. z nich, co jest krajowym rekordem. Ale w przeważającej większości zatrudniane są tylko w niepełnym wymiarze i za możliwie jak najniższe stawki. Wielka kariera jest dla nich z reguły zamknięta: kilka uniwersytetów medycznych przez lata fa...

Na początku lipca w starciach etnicznych w Mali zamordowano 23 osoby. W czerwcu w podobnej masakrze życie straciło 30 ofiar, choć nieoficjalnie doniesienia mówią nawet o 100. W marcu potwierdzona przez władze liczba zabitych wyniosła już 160. Takie pogromy od kilku lat zdarzają się na całym Sahelu, regionie biegnącym wzdłuż południowych obrzeży Sahary, a najczęściej biorą w nich udział (raz jako o...

K-pop jest dziś najszybciej rosnącym gatunkiem muzycznym na świecie. Jego wartość przekroczyła niedawno 5 mld dolarów, koncerty na stadionach w Europie i USA wyprzedają się w ciągu kilku minut, największe gwiazdy tego nurtu zbierają amerykańskie nagrody, a ich teledyski biją rekordy wyświetleń na YouTube. I to mimo, że śpiewają w praktycznie nieznanym poza ich rodzimą Koreą Południową języku. Ten...

Oman w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat przeszedł prawdziwą podróż w czasie z niemal średniowiecza do nowoczesności. Jeszcze w 1970 r. w całym kraju było tylko 10 km utwierdzonej drogi, telewizja i radio były zabronione, działały tylko trzy szkoły podstawowe. Ale sułtan Kabus, który przejął wtedy władzę w zamachu stanu, zamienił je w jedno z najbogatszych państw świata i wprowadził szereg przeł...