Dział Zagraniczny

Odradzanie się w kolejnych pokoleniach jest jedną z podstaw wiary tybetańskiego buddyzmu. Ale jego najwyższy przywódca duchowy Dalajlama, który właśnie skończył 85 lat, przygotowuje rodaków na przerwanie swojej trwającej od 600 lat reinkarnacji. Dlaczego zdecydował się zerwać z tradycją i co to oznacza dla przyszłości jego narodu? O tybetańskich wierzeniach opowiada Krzysztof Renik: wieloletni kor...

Dominikana i Haiti współdzielą wyspę wielkości dwóch województw Mazowieckich. Ale dzieli je wszystko: język, sport narodowy, pieniądze. Żeby zarabiać te ostatnie, oba narody potrzebują siebie nawzajem, choć Dominikana woli się do tego nie przyznawać nawet przed samą sobą. O źródłach tej niechęci opowiada Marcin Wesoły: autor przewodników po Dominikanie i bloga caribeya.pl Nagrania możesz odsłuchać...

Jeszcze sto lat temu kopanie w ziemi było w Mongolii kulturowym tabu, a dziś podstawą PKB jest górnictwo. Z jego powodu, tylko w tej dekadzie kraj zdążył być już najszybciej rozwijającą się gospodarką świata, żeby niedługo później niemal zbankrutować. Jak ta sytuacja wpływa na tożsamość kulturową dawnych nomadów, z których ponad połowa osiedliła się już na stałe i to w dodatku w mieście, które u s...

Według badania Chińskiej Agencji Turystycznej, najpopularniejszym wakacyjnym kierunkiem w tym kraju jest obecnie Wuhan, gdzie zaczęła się pandemia koronawirusa. Podróżowanie w miejsca naznaczone śmiercią i cierpieniem mają swoją nazwę: dark tourism. Na przeciwległym krańcu jest wolonturystyka, czyli wakacje połączone z pracą humanitarną. Choć oba trendy wydają się ze sobą sprzeczne, to wyrastają z...

Koronawirus spowodował kilka zmian na rynku najbardziej luksusowego narkotyku świata. Kokaina w detalu znacznie podrożała, choć ceny jej głównego składnika koki, równocześnie poleciały na łeb. Za jej przemyt do Europy znów wzięli się Hiszpanie, którzy przed laty pierwsi sprowadzali ją tu w hurtowych ilościach. A narkotykowa trasa z Nowego Świata na Stary Kontynent wiedzie obowiązkowo przez Afrykę...

W ostatni weekend na Jamajce zamordowano 19 osób, w tym 2 dzieci. Mimo, że od zeszłego roku w kilku częściach wyspy obowiązuje stan wyjątkowy i od tamtej pory tymczasowo aresztowano już kilkuset podejrzanych, to przemoc w tym popularnym, wakacyjnym miejscu nie maleje. Zbrodnia nie omija nawet największych gwiazd tamtejszej muzyki: zarówno tych, które padają jej ofiarą, jak ich tych, które same są...

Od wtorku w Kostaryce legalne są małżeństwa tej samej płci. To już 8. kraj w regionie, który uznał jakąś formę prawną takiego związku i to mimo, że Ameryka Łacińska jest dość konserwatywna. To częściowo zasługa latynoskich telenowel, w których jeszcze przed dekadą wycinano sceny pocałunków pomiędzy dwoma mężczyznami, a dziś bez problemu pokazuje się w nich bohaterów o różnej seksualności. Z powodu...

Prezydent Surinamu Dési Bouterse nie jest przykładem praworządności: przed laty został skazany przez sąd w Hadze za przemyt kokainy, a zaledwie kilka miesięcy temu usłyszał wyrok we własnej ojczyźnie za morderstwo kilkunastu osób. W dodatku niedawno okazało się, że jego rząd de facto ukradł z banków 100 mln dolarów. Mimo to polityk (a trzy dekady temu krwawy dyktator kraju) jest właśnie na najleps...

Bad Bunny właśnie wypuścił nową płytę. I to mimo, że poprzednia wyszła zaledwie dwa miesiące temu i wciąż bije rekordy na Spotify. Ale łamanie schematów to dla tego muzyka chleb powszedni: śpiewał gościnnie u najpopularniejszych artystów świata nim nawet wydał debiutancki album, przesunął granice seksualności w zdominowanym do tej pory przez machismo reggaetonie i pomógł przeprowadzić rewolucję na...

Salwador, od lat na podium najniebezpieczniejszych państw świata, po raz kolejny próbuje rozprawić się z odpowiedzialnymi za tę sytuację krwawymi gangami. Choć na czele kraju stoi nowy prezydent, to sięga po starą politykę twardej ręki - mimo, że gdy próbowano jej ostatnim razem, to w walkach ginął średnio jeden człowiek na godzinę. Przemoc na taką skalę stosuje dziś ekipa, która pierwotnie powsta...

Nikaragua to jedyny kraj Ameryki Łacińskiej, który nie podejmuje żadnych działań w obliczu koronawirusa: prezydent Daniel Ortega twierdzi, że pandemia jest karą za grzech globalizacji, a jego ojczyznę ochroni Bóg. Na pewno nie zrobią tego setki lekarzy, którzy w ciągu ostatnich dwóch lat zostali zwolnieni ze szpitali za udzielanie pomocy rannym w ulicznych protestach - największych demonstracjach...

Czemu Argentyna ma najsilniejszy ruch feministyczny na kontynencie (Dział Zagraniczny Podcast – Odcinek Specjalny#004) Prezydent chodzący w krawacie o kolorze ruchu proaborcyjnego, 800 tys. osób na ulicach stolicy w Dzień Kobiet, aktorka rezygnująca z "Tańca z gwiazdami" dla kariery prawniczej i reprezentowania ofiar molestowania seksualnego. Jak to się stało, że Argentyna, gdzie jeszcze 2 lata te...

Równo 30 lat temu przywódcą Peru został nikomu wczesniej nieznany człowiek, który zamienił kraj w dyktaturę. Po jego obaleniu, każdemu kolejnemu prezydentowi stawiano zarzuty korupcyjne: dwóch czeka na procesy w aresztach, jeden ukrywa się zagranicą, a inny popełnił samobójstwo. W takich okolicznościach na czele Peru stanął zupełnie przypadkowy człowiek, który dziś jest najpopularniejsza głową pań...

Właśnie minęły 2 lata od zabójstwa Marielle Franco, wschodzącej gwiazdy brazylijskiej polityki. To historia jak z filmu i to nie tylko dlatego, że jednym z jej bohaterów jest pierwowzór postaci w lokalnym hicie kinowym: mieszają się w niej futbol, muzyka, szwadrony śmierci i polityka. Śmierć Marielle jak w soczewce skupia wszystkie bolączki, z którymi boryka się jej ojczyzna. Z powodu popieranej p...

Obaj urodzili się w wielodzietnych rodzinach biednych rolników, obaj rzucili podstawówkę, żeby pracować na polu marihuany, obaj trafili do amerykańskich więzień. Z tym, że dotychczasowy król meksykańskiego półświatka El Chapo nigdy już z niego nie wyjdzie, a jego rywal El Mencho dopiero po takiej odsiadce rozpoczął kryminalną karierę, dzięki której jest dziś najpotężniejszym narkobaronem świata. Z...

20 lat temu stolica Czeczenii została zrównana z ziemią w brutalnej wojnie, międzynarodowa prasa ochrzciła ją "najbardziej zniszczonym miastem na świecie od zakończenia II Wojny Światowej". Dziś w centrum Groznego pną się nowoczesne wieżowce, po ulicach krążą luksusowe samochody, stadion miejscowej drużyny dorównuje wielkością Legii Warszawie. Jak w tej nowej rzeczywistości odnajdują się jego mies...

Według Banku Światowego, każdego dnia produkujemy 3,5 mln ton śmieci, aż 10-krotnie więcej niż na początku XX wieku. Najbardziej problematyczne odpadki były przez ostatnie lata eksportowane z bogatych krajów do biednych, głównie w Azji Południowo-Wschodniej, ale tamtejsze rządy zaczęły ostatnio odsyłać takie transporty. Co to za materiały i ile z nich jesteśmy w stanie ponownie przetworzyć wyjaśni...

Władze Indii obiecują świetlaną przyszłość swoim obywatelom - pod warunkiem, że ci nie należą do mniejszości. Te otwarcie się już dyskryminuje, odbiera szanse na obywatelstwo i nie broni w trakcie pogromów. Czy marginalizowane, choć łącznie liczące po kilkaset milionów ludzi, grupy są w stanie przeciwstawić się narracji rządu, że każdy Indus musi być hindusem? O skutkach szowinizmu elit w tym kraj...

Gdy światowe media podały, że w Tanzanii za różne części ciała ludzi z albinizmem (które czarownicy skupują do produkcji eliksirów i amuletów) można dostać łącznie 75 tys. dolarów, ruszyła fala przemocy: w rekordowym 2008 r. zabito w tym kraju kilkadziesiąt osób, co zmusiło władze do działania i zwalczenia plagi morderstw. W rzeczywistości jednak ani ta suma nie jest prawdziwa, ani ludzie nie prze...

W styczniu Syrtę, rodzinne miasto Muammara Kaddafiego, zdobyły siły Khalify Haftara: dawnego podkomendnego dyktatora, który jest coraz bliżej wygrania libijskiej wojny domowej. Mimo, że oferuje rodakom nowe państwo policyjne, to w kraju gdzie młodzież zamiast do szkoły trafia do zbrojnych bojówek, wielu przysta po prostu na jakiekolwiek zakończenie konfliktu. O stanie psychicznym Libijczyków po 9...

Tuż przed Bożym Narodzeniem, w stolicy Brazylii ograbiono i spalono świątynię umbandy. W całym kraju doszło w zeszłym roku do ponad 100 ataków na miejsca kultu tej afrolatynoskiej religii oraz pokrewnej jej candomblé, a bici i zastraszani kapłani obu wyznań zostali zmuszeni do zamknięcia 180 świątyń. Takich jak ta, w której w 1917 r. nagrano po raz pierwszy piosenkę samby - dziś ścieżki dźwiękowej...

Tajne bractwa, kręgi wtajemniczenia, służby mundurowe próbujące przejąć władzę. Brzmi jak scenariusz serialu sensacyjnego? Bo tak jest, tylko że w Turcji jego producenci sami zostali oskarżeni o uczestnictwo w prawdziwym puczu wojskowym sprzed czterech lat. Choć się nie udał, to od tamtej pory dziesiątki tysięcy osób padło ofiarami czystek politycznych, a polowanie na czarownice podsycają teorie s...

Po kontrowersyjnych wyborach prezydenckich w październiku, z Boliwii musiał uciekać jej wieloletni przywódca Evo Morales, a głosowanie zostanie powtórzone w maju. Teraz z jednej strony sceny politycznej padają zarzuty o rasizm, a z drugiej o satanizm. To pokłosie uśpionych przez lata, a teraz powracających ze zdwojoną siłą podziałów etnicznych, które przypominają, że Boliwia to w zasadzie dwa pańs...

Gambijczycy zjadają co roku 25 kg ryb na osobę, trzykrotnie więcej niż wynosi afrykańska średnia. Ale podobna nieco do śledzia oścista bonga, podstawa diety ich diety, zamiast na talerze trafia coraz częściej do chińskich fabryk produkujących paszę dla zwierząt. To kolejne zmartwienie dla mieszkańców najmniejszego kraju na kontynencie, który właśnie rozlicza się ze zbrodniami obalonej dyktatury. O...

Na zachodzie Afryki ciągnie się najdłuższa na świecie fortyfikacja wojskowa. Maroko odgrodziło się nią od wyjątkowo skutecznej partyzantki, która walczyła o niepodległość zajętego przez arabskie królestwo terytorium Sahary Zachodniej. Dziś już tylko 1/3 jej mieszkańców to ludność rdzenna, a w leżących na pustyni obozach dla uchodźców dorasta już trzecie pokolenie coraz bardziej sfrustrowanych Saha...