دوره

گفت‌وگوی احمد غلامی با علی میرسپاسی درباره کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم» علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی علی میرسپاسی در مجموعه آثارش که برخی از آنها چاپ شده و برخی هم در دست چاپ است، به‌ شکلی منسجم به ایده آبادانی ایران می‌پردازد. یکی از کتاب‌های این مجموعه‌ «کشف ایران» است که درباره زندگی و زمانه تقی ارانی است، دیگری «انقلاب آرامِ ایران» و کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟» که موضوع...

استعمارزدایی از تاریخ ایران گفتگوی احمد غلامی و نیما ذاکرعاملی   استعمارزدایی از تاریخ ایران از طریق بازخوانی انتقادی مطالعات ایران‌شناسی، پروژه‌ای است که برای درک بحران فهم از ایران به کار می‌آید. شناسایی سازوکارهایی که به تاریخ‌نویسی ایران جهت داده است و به انقیاد ایده‌های عقل‌گرای غربی درآمد و چه‌بسا آن را دچار انحراف کرده است. بازخوانی تاریخ ایران با رویکردی انتقادی و چه‌بسا بدبینانه، با این ه...

بازگشت از یک انحراف تاریخی گقت‌وگو با علی میرسپاسی   در این گفت‌وگو، علی میرسپاسی به نکته تازه‌ای اشاره می‌کند. او باور دارد در تاریخ روشنفکری ایران انحرافی صورت گرفته است و این انحراف از جایی آغاز شده که روشنفکران ایرانی به تبعیت از جریان ضدروشنگری آلمان خاصه آرا و اندیشه‌های هایدگر به مقابله با مدرنیته پرداخته‌اند. میرسپاسی معتقد است، استقبال از جریان ضدروشنگری آلمان اشتباه فاحشی بوده که از سوی...

ترومای یک جنبش سرکوب‌شده گفت‌وگوی احمد غلامی با سعید لیلاز درباره کودتای 28 مرداد   تاکنون درباره ابعاد مختلف کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بسیار سخن گفته‌اند، اما درباره اینکه این کودتا چه تأثیری بر سیاست، فرهنگ و جامعه ایران داشته، بحث چندانی نشده است. بعد از کودتای ۲۸ مرداد، سرخوردگی شدید در جامعه ایران خاصه در میان روشنفکران به وجود آمد. اگر بخواهیم تصویری دقیق از این سرخوردگی را لمس کنیم، شاید هیچ نوش...

ایران جنگ را شروع نکرد   مازیار بهر‌وز از ناگفته‌های دوران عباس‌میرزا و فتحعلی‌شاه و جنگ ایران و روس می‌گوید. او معتقد است آغازکننده جنگ روس‌ها بودند نه ایرانی‌ها، در حالی که برخی مورخان ایران را محرک این جنگ می‌دانند و گاه از عباس‌میرزا نام می‌برند و گاه از علمای برجسته آن دوران، که در تنور جنگ دمیده‌اند. به مناسبت انتشار کتاب «ایران در جنگ» با مازیار بهروز گفت‌وگو کرده‌ایم. برای پیشنهادها و تبلی...

بانیان ضدروشنگری ایران   رویارویی روشنفکران ایران با مدرنیته، مسئله محوری کتاب «روشنگری و بیم و امیدهای روشنفکران در ایران» علی میرسپاسی است. یکی از بحث‌های اساسی این کتاب، طرح این مسئله است که برخلاف تصور بسیاری، خصومت فکری و سیاسیِ برخی از روشنفکران ایران که در قالب نظریه‌های غرب‌زدگی مطرح شده و ظاهری بومی‌گرا دارد، از سنت ضد روشنگری اروپا یا همان منتقدان رادیکال مدرنیته برآمده است. میرسپاسی در...

زندگی سیاسیِ یک هنرمند: کیانیان   رضا کیانیان زندگی پرفراز و نشیبی دارد. حتی به دنیا آمدنش هم حکایتی است. در مشهد با برادربزرگش کار تئاتر می‌کند و در همین ایام است که با چهره‌های مذهبی همچون دکتر علی شریعتی و شهید بهشتی آشنا می‌شود. اما ذهن جست‌وجوگر او رهایش نمی‌کند و به سمت چریک‌های فدایی خلق می‌رود. در این میانه، کاری را که بی‌وقفه دنبال می‌کند و هرگز از آن دست برنمی‌دارد، تئاتر و اجرای نمایش ا...

گفت‌و‌گویی درباره محمد مصدق و سالگرد ملي‌شدن صنعت نفت تاريخ سياسی جنازه مصدق   در این قسمت به مناسبت سالمرگ دکتر مصدق و سالگرد ملی‌شدن صنعت نفت در اسفندماه با کوروش احمدی و داریوش رحمانیان به گفت‌وگو نشسته‌ایم. رحمانیان از «تاریخ جنازه محمد مصدق» می‌گوید و اینكه چهره محمد مصدق در فرهنگ سیاسی ما چنان فرهّ‌مند شده كه فارغ از تمام روایت‌های مختلف در این باره، ذهن ایرانیان را در میدان جنگ روایت‌ها یا...

حُسن مجلس اول این بود که مردمی بود، یعنی شورای نگهبان دخالتی نداشت. به دستور حضرت امام مجلس تشکیل شد. از همان اول می‌‌خواستند آزادی‌هایی به مردم داده شود و حتی امام مجلس را اصل دانستند. در اصفهان آن زمان حدود چهارصد هزار نفر می‌‌توانستند رأی بدهند و جمعیت ایران 38 میلیون بود. ما نمایندگان مجلس اول حدود 330 هزار رأی آوردیم که مرحوم امید نجف‌آبادی، مرحوم پرورش و من بودیم و دکتر سلامتیان که جزو دوستا...

بازخوانی تاریخی پرونده ایران - کنترا در گفت و گو با علی هاشمی در دومین سالمرگ را برت مک فارلین   دو سال از مرگ رابرت مک فارلین، مشاور امنیت ملی رونالد ریگان، می‌گذرد؛ مردی که نامش همواره با مذاکرات موسوم به ایران-کنترا یا پرونده «ایران‌گیت» گره خورده است؛ تا جایی که به آن مذاکرات مک فارلین هم می‌گویند. اگرچه ابعاد و جزئیات این مذاکرات برای مقامات آمریکایی به دلیل تحقیقات دو کمیته «تاور» و «کنگره»...

ترومای 28 مرداد   امروز مصادف با سالگرد کودتای 28 مرداد 1332 است. روزی که تأثیری شگرف بر روح و جان ایرانیان گذاشته است. کودتا صرفا یک عملیات نظامی نیست؛ کودتا به هویت مخالفان و منتقدان حمله می‌کند و برای سالیان سال امید و آرزوهای آنان را برای تغییر به شیوه قانونی از بین می‌برد. در کودتا دو اتفاق رخ می‌دهد؛ قدرتی قدرت خودش را تثبیت می‌کند یا قدرتی تازه بر سر کار می‌آید. اما در روز پسا‌کودتا، تأثیرا...

تحلیل‌های بسیاری درباره كودتای 28 مرداد صورت گرفته است؛ اما ما به‌دنبال ابعاد تازه‌ای از ماجرا هستیم. آیا در 28 مرداد سال 1332 واقعا كودتایی علیه دولت دكتر محمد مصدق اتفاق افتاد یا شاه به وظیفه قانونی‌اش عمل كرد؟ این سؤالاتِ به‌ظاهر ساده به تحلیل‌ها و آرای متفاوتی دامن زده است و مهم‌تر از همه، این تحلیل‌ها در سیاست امروز نقش‌آفرینی می‌كند. شاید هیچ رویداد تاریخی به‌ اندازه كودتای 28 مرداد، سیاست ك...

سوءتفاهم‌هاي تاريخي درباره گلستان اكبر معصوم‌بیگی: تاریخ حرفِ خودش را خواهد زد سهند عبيدي: گلستان را در زمان حياتش بايكوت كردند   ابراهیم گلستان چهره‌ای چندوجهی است. او داستان‌نویس است، فیلم می‌سازد، روزنامه‌نگار است، فعال سیاسی و یکی از چهره‌های مؤثر حزب توده است. گلستان همواره خودش را در مقابله با چهره‌ها و جریان‌های سیاسی و فرهنگی قرار می‌دهد و گویا در همین مقابله‌هاست که هویتش را می‌سازد. مقاب...

ریحانه جولایی: پس از جان‌باختن مهسا امینی در شهریور 1401 جامعه با تنش‌های بسیاری مواجه شد. در این میان مسئله پوشش زنان تبدیل به یک چالش بزرگ شد و به‌تدریج جامعه را به سمت یک دوقطبی کشاند. یک طرف این قضیه زنانی که حق آزادی پوشش می‌خواهند و سوی دیگر زنانی که معتقدند حجاب قانون است و باید تحت هر شرایطی رعایت شود. این جهت‌گیری‌ها در مواردی منجر به برخوردهای کلامی و فیزیکی شد. از آنجا که حجاب در تاریخ...