Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Trên chuyến tàu Thống Nhất, Minh Tàn gặp Sơn Kim - một kẻ từng bỏ đơn vị thanh niên xung phong, sống lang bạt và am hiểu về các vùng khai thác trắng, nơi dân trốn trại, dân tội phạm và dân nghèo đủ về làm củi, than để mưu sinh. Hai người nhanh chóng kết nghĩa huynh đệ và cùng xuống Long Khánh rồi theo Sơn Kim vào miền Đông, đến vùng rừng khai thác trắng.

Sau ngày thị xã đổi chủ, trật tự xã hội đảo lộn, những kẻ từng ở tù hoặc giang hồ lại tiếp tục bị cuốn vào vòng xoáy đời mới đầy hỗn loạn. Đây là hành trình đẫm máu và nước mắt của Minh Tàn và Hải Chột, hai kẻ muốn rửa tay gác kiếm nhưng bị thời thế ép phải sống như thú trong chuồng vẫn khao khát tìm lại một chút ánh sáng của tự do và nhân tính.

Quỳnh Hương, nữ sinh Đại học Văn khoa Sài Gòn đẹp và quyến rũ, có nhiều mối tình vắt qua thời chiến và thời hậu chiến. Sau khi mối tình với sĩ quan Lê Nho Đối tan vỡ, đẩy Hương vào kiếp trôi nổi giữa những kẻ đàn ông quyền lực hoặc rũ đãng. Sau năm 1975, cô mở "Quỳnh Hương quán", nơi tụ họp đủ loại người như bụi đời, cán bộ thị trấn và những kẻ mang quá khứ chiến tranh, bao gồm cả Minh T...

Nhà văn Nguyễn Trí đã tái hiện bức tranh hiện thực cuộc sống ở miền Nam sau năm giải phóng. Câu chuyện xoay quanh nhân vật Minh Tàn (tên và biệt danh của Năm Lựu Đạn hồi trẻ).

Diệp Vân rơi vào khủng hoảng sau mối tình tan vỡ với Hùng. Cô thấy mình vô dụng, không xứng đáng với sứ mệnh hòa giải cùng bầy chim và cam kết chính đôi cánh khiến mình khác người. Cô từng muốn chặt bỏ đuôi cánh, xem nó như thứ tội lỗi đã giết chết tình yêu.

Diệp Vân gặp lại Hùng, chàng trai từng sa ngã nay hối lỗi và đồng hành cùng cô trong việc trồng một khu vườn mới, nơi chim chóc tìm về nương náu. Cô nhìn thấy trong Hùng sự thay đổi và lòng thiện được hồi sinh.

Sau khi bị truy đuổi, Diệp Vân may mắn thoát thân và tìm được về nhà cậu An, mợ Hằng rồi được mẹ Diệp Chi đón trở lại. Gia đình xúc động, thương xót cho số phận của cô - người con gái chỉ mong được sống như một người bình thường nhưng luôn bị xã hội xa lánh, hiểu lầm.

Diệp Vân hiện lên với nỗi day dứt giữa con người và thiên nhiên, giữa cái đẹp thuần khiết và sự ô nhiễm, tàn phá của con người. Cô gội đầu bên cầu ao, nhận ra mái tóc rụng nhiều khi gội cho chim. Cô tưởng tượng được nói chuyện với một con cá, nghe nó than thở về nguồn nước ô nhiễm và sự hủy hoại môi trường.

Khi hay tin cả khu vườn sẽ bị giải tỏa để xây đường và khu công nghiệp, ông An đau đớn nhưng vẫn cố giữ hy vọng. Ông cùng cháu gái Diệp Vân chạy đôn đáo khắp nơi gửi đơn kêu cứu để bảo vệ vườn cò, mong giữ lại mảnh đất di sản của gia đình và quê hương. Thế nhưng mọi nỗ lực đều vô vọng, họ chỉ nhận lại những cái lắc đầu và những lời cay nghiệt.

Diệp Vân rơi vào tuyệt vọng đau đớn và bị cô lập hoàn toàn. Cô không thể ở lại quê vì nỗi sợ hãi và căm ghét của người dân, cũng không thể tự vệ. Những người thân như ông An và Diệp Chi bàn bạc tìm cách bảo vệ cô, nhưng sự tổn thương tinh thần và nỗi đau mất mẹ khiến cô suy sụp, khó có thể vực dậy.

Diệp Vân bắt đầu luyện tập để bay với khát vọng được sống đúng với điều mà cô tin là điều diệu kỳ của thiên nhiên ban tặng. Tuy nhiên, người dân hoảng sợ và gọi cô là quái vật, mụ phù thủy và cho rằng mẹ con cô bị ma ám. Đỉnh điểm khi nhóm thanh niên do Hùng cầm đầu bịa đặt, dàn dựng cảnh ma quỷ xuất hiện kích động dân làng. Họ cho rằng chính mẹ con Diệp Vân là nguyên nhân của mọi điều xui rủi.

Diệp Vân dần tìm lại sự bình yên, học cách sống giản dị và chan hòa. Cô nhận ra sự mộc mạc, tốt bụng của cậu mợ và người dân quê đã bù đắp phần nào nỗi trống trải trong lòng. Tuy nhiên, ẩn sau sự yên bình là những mối lo về nhóm thanh niên do Hùng - kẻ từng tàn ác với loài vật, đốt rơm, săn chim cầm đầu. Những ký ức ấy trở thành nỗi ám ảnh trong giấc mơ của Vân.

Bà Hằng nhìn thấy quanh cháu một bầy chim vô hình và tin rằng Vân là một linh thể nửa người nửa chim, còn Diệp Vân thì không quá kinh ngạc vì cô đã quen với những hiện tượng kỳ lạ quanh mình. Giữa hai cô cháu bắt đầu hình thành một mối dây liên kết đặc biệt, vừa huyền ảo vừa nhân hậu khiến Diệp Vân dần nguôi ngoai những hằn học cũ.

Đan Tâm và Diệp Vân thường gặp nhau ở quán cà phê nơi những bản nhạc không lời khiến tâm hồn được an ủi. Đan Tâm sống trong ám ảnh vì tuổi thơ bị cha bạo hành, luôn tìm sự đồng cảm nơi bạn bè và cả trong bóng đêm. Trong khi đó, Diệp Vân mang nặng nỗi buồn về gia đình tan vỡ, về người mẹ sống lặng lẽ, cô đơn, ngày càng tiều tụy và có dấu hiệu tâm thần.

Trong đời sống thường ngày, Diệp Vân dần chấp nhận đôi cánh ấy. Cô tâm sự với mẹ rồi kể cho cô bạn thân Đan Tâm - người duy nhất biết bí mật. Đan Tâm không hề sợ hãi mà cảm thông và bảo vệ bạn. Cảnh Diệp Vân cởi áo để bạn nhìn thấy đôi cánh trắng vừa thiêng liêng, vừa buồn bã, thể hiện khát vọng tự do nhưng cũng là mặc cảm sâu kín.

Cô bé Diệp Vân bất ngờ mọc đôi cánh trắng từ hai vết sẹo sau lưng. Ban đầu người mẹ kinh hãi, tưởng con biến dạng như một quái vật, nhưng khi nhìn kỹ bà nhận ra đôi cánh ấy lại rất đẹp, mềm mại, tinh khôi như cánh thiên thần. Dù cố tỏ ra bình tĩnh, trong lòng Diệp Chi vẫn đầy lo sợ.

Tình yêu thiên nhiên và lòng nhân ái của Diệp Vân càng sâu sắc bao nhiêu thì những vết sẹo trên lưng cô càng lớn lên, trở thành một ẩn dụ rùng rợn nhưng đầy thi vị cho đôi cánh trong tiềm thức của mối liên hệ tâm linh giữa cô gái và thế giới loài chim. Diệp Vân bắt đầu lo sợ, đi khám nhưng bác sĩ cũng không thể giải thích.

Cuộc gặp đầy xúc động giữa Ngải và cô giáo Diệp Chi, người đã cưu mang, nuôi dưỡng bé Diệp Vân. Trong giây phút nhận lại con, Ngải nghẹn ngào ân hận, nhận lỗi lầm và biết ơn sâu sắc vợ chồng Diệp Chi vì lòng vị tha, bao dung. Cô giáo Diệp Chi nhẹ nhàng khuyên Ngải hãy coi con là sợi dây gắn kết giữa hai gia đình, mở lòng mà vun đắp lại tình mẫu tử.

Ông An tỉnh dậy thấy vườn cò bị tàn phá tan hoang, tổ cò vạc bị đập nát, chim bị bắt gần hết. Ông đau đớn nhận ra mình đã bị chuốc say để kẻ xấu lợi dụng, phá hủy công sức bao năm gây dựng. Sự thật như nhát dao cứa, ông An tự dằn vặt mình là kẻ hèn vì đã để mất đàn chim - biểu tượng của thiên nhiên, của lòng nhân nghĩa mà ông suốt đời gìn giữ.

Sau cơn bão dữ, hai chị em Diệp Vân và Diệp Sương trở về quê, lặng người trước khu vườn tan hoang – nơi hơn 300 con cò chết, thiên đường xưa giờ chỉ còn máu, lông vũ và nỗi đau lặng câm.

Diệp Vân – cô gái có đôi cánh như chim, mang tấm lòng trong trẻo yêu đời, hết mình bảo vệ vườn cò và gieo xanh trên những quả đồi, nhưng lại trở thành nạn nhân của ô nhiễm và sự vô tâm.

Với 300 trang tiểu thuyết, giọng văn lúc mềm mại, nhẹ nhàng - lúc hối hả gấp gáp, lúc hiện thực - lúc huyền ảo, nhiệm màu, trong tiểu thuyết "Linh điểu", nhà văn Nguyễn Văn Học đã găm vào lòng người đọc một nỗi đau đời, nỗi đau lòng khi thiên nhiên đang bị khai thác tận diệt.

Cậu bé Nguyên Hồng kể về niềm say mê và tự hào khi sở hữu một đồng xu quý hiếm. Nhờ đồng xu ấy và tài đánh đáo, cậu kiếm được nhiều tiền trở thành độc tôn trong giới trẻ, chơi trò này đến mức được đặc biệt xanh Bần công cơm.

Hồng cùng bà nội và cô phải sống chen chúc, khổ cực trong gian bếp chật chội, tối tăm cùng gần hai chục người tại phố Bến Gỗ. Chỗ nằm tạm bợ, rét mướt khiến cậu bé thường thao thức nhiều đêm. Trong cái khổ cực ấy, những giấc mơ trong trẻo tuổi thơ lại trở thành nguồn an ủi. Dù thiếu thốn, Hồng vẫn tìm thấy niềm vui trong trí tưởng tượng và trò chơi tuổi thơ.

Người cha nghiện thuốc phiện của Hồng ngày càng kiệt quệ. Ông thường nằm lì trong buồng, ho ra máu và suốt ngày chỉ nghĩ đến thuốc. Mẹ thì lặng lẽ gồng gánh, việc buôn bán ở chợ ngày một sa sút, phải bán dần đồ đạc quý trong nhà. Sau một buổi sáng tỉnh dậy, người cha biến mất mang theo cả số tiền của bà để sang Lào buôn bán. Từ đây gia đình Hồng càng lâm vào cảnh túng thiếu.