Copernicus

Co dzisiaj wiemy o Kosmosie na pewno a jakie obszary pozostają dla nas zagadką? Mimo coraz lepszych technologii nadal nie potrafimy wyjaśnić czym jest ciemna energia ani ciemna materia - wiemy, że istnieją tylko dlatego, że obserwujemy ich wpływ na grawitację. Profesor Agnieszka Pollo patrzy na Wszechświat holistycznie i sądzi, że remedium na naszą niewiedzę może być połączenie kilku dyscyplin nau...

Profesor Jerzy Dzik to człowiek, który zdawałoby się, że o ewolucji wie wszystko. Sukcesy wykopaliskowe towarzyszyły mu w Chinach, Jakucji i Kazachstanie. W rozmowie w ramach Copernicus Festival opowiada o tym, jak dokumentujemy przeszłość z perspektywy paleontologa, czy ewolucja przebiega linearnie i czy ma przed nami jeszcze jakieś niewiadome na bazie badanych przez naukowców szczątków, liczącyc...

Bonowicz opisuje świat dookoła nas za pomocą metafor, emocji czy wspomnień. Czy jednak takie zadanie w ogóle jest możliwe? Czy język poezji potrafi opisać niesprawiedliwość wojny, ból doświadczeń historii a może ten indywidualny, wypływający z intymnej rozmowy? O lekcjach płynących z książek i wierszy Wojciecha Bonowicza, o jego poradach dla początkujących literatów, w końcu o inspiracjach i wspól...

W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym jest stygmatyzacja osób chorujących psychicznie, jak wpływa na wychodzenie z kryzysu psychicznego i jak można z nią walczyć wykorzystując własne doświadczenie. Prowadząca: dr Kinga Wołoszyn-Hohol Goście: Barbara Banaś, Agnieszka Gazda-Grzesiak W cyklu "Zdrowie Psychiczne" dr Kinga Wołoszyn-Hohol rozmawia ze swoimi gośćmi o rozlicznych aspektach chorow...

W tym odcinku rozmawiamy o tym co to znaczy chorować na schizofrenię i czym jest proces zdrowienia - o rozpadzie Ja i tworzeniu się na nowo. Prowadząca: dr Kinga Wołoszyn-Hohol Goście: prof. Andrzej Cechnicki, dr Michał Piętniewicz W cyklu "Zdrowie Psychiczne z perspektywy" dr Kinga Wołoszyn-Hohol rozmawia ze swoimi gośćmi o rozlicznych aspektach chorowania na zaburzenia psychiczne i ich...

W mini serii "Ewolucje" dr hab. Szymon Drobniak i Łukasz Kwiatek rozmawiają o współczesnych trendach w biologii ewolucyjnej. W czwartym odcinku mówią o epigenetyce, czyli badaniu wpływu chemicznych cząsteczek przyczepionych do DNA na ekspresję genów. Jaką rolę w zmianach epigenetycznych odgrywają czynniki środowiskowe? Czy nabyte zmiany epigenetyczne można przekazać potomstwu? Czy epigenetyka dowo...

W mini serii "Ewolucje" dr hab. Szymon Drobniak i Łukasz Kwiatek rozmawiają o współczesnych trendach w biologii ewolucyjnej. W trzecim odcinku mówią o tym, jak w biolodzy ewolucyjni zainteresowali się badaniem mikrobiomu - czyli wszystkich mikroorganizmów, które występują na powierzchni ciał zwierząt (w tym ludzi) i zamieszkują ich układ pokarmowy.  W jakie interakcje wchodzą te organizmy mię...

W mini serii "Ewolucje" dr hab. Szymon Drobniak i Łukasz Kwiatek rozmawiają o współczesnych trendach w biologii ewolucyjnej. W drugim odcinku rozmawiają o zwierzęcych osobowościach, czyli powtarzalnych i mierzalnych schematach zachowań właściwych dla danego osobnika, które mają wpływ na jego dostosowanie do środowiska. Jak pojęcie zwierzęcych osobowości trafiło do współczesnej biologii? Jakie typy...

W mini serii "Ewolucje" dr hab. Szymon Drobniak i Łukasz Kwiatek rozmawiają o współczesnych trendach w biologii ewolucyjnej. W pierwszym odcinku odwołują się do samego pojęcia trendu ewolucyjnego, czyli podobnych zmian ewolucyjnych występujących u różnych grup organizmów. Czy takie pojęcie jest dziś naukowo użyteczne? Czy można mówić o globalnych trendach ewolucji? W rozmowie pojawia się także tem...

Czy w przyszłości będziemy rozmawiać ze “sztucznymi umysłami”? Skąd się wzięła sztuczna inteligencja? Czy udało się już zdać test Turinga? Czy “ogólna” sztuczna inteligencja jest możliwa? Czy robot może być naszym terapeutą? Czy korzystanie z aplikacji terapeutycznej jest jak czytanie książki samopomocowej czy jak rozmowa z człowiekiem? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowa...

Czym są i skąd biorą się pojęcia? Które pojęcia są wrodzone? Jaką rolę pojęcia pełnią w naszym życiu mentalnym? Czy wszystkie pojęcia są tak samo skomplikowane? Co to znaczy, że nasz system pojęciowy jest “produktywny” i “systematyczny”? Czy można mieć pojęcia nie mając języka? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że ludzkość o...

Kto i po co oszukuje samego siebie? Czy jest to zjawisko powszechne? Jak rozwikłać związane z tym paradoksy? Czy nasz umysł jest podzielony na częściowo niezależne od siebie fragmenty? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że ludzkość od tysiącleci głowi się nad tym, czym umysł jest i jak działa, dalej na ten temat więcej nie wiadomo, niż wiadomo. Dynamiczny...

Czym różnią się iluzje od halucynacji? Skąd się biorą i z czego wynikają? Czy związane są tylko z zaburzeniami psychicznymi? Czy synestezja jest rodzajem halucynacji? Czym halucynacje różnią się od urojeń? Jakie jest prawdopodobieństwo, że żyjemy w symulacji? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że ludzkość od tysiącleci głowi się nad ty...

W najnowszym odcinku podcastu „Nauka na żywo” rozmawiamy o zaletach najnowszych metod mobilizacji komórek szpiku kostnego do krwi. Omawiamy mechanizmy różnicowania się komórek macierzystych. Dyskutujemy możliwości potencjalnego zastosowania klinicznego protoporfiryny kobaltu. Czym są i w jaki sposób różnicują się komórki macierzyste? Na czym polega mechanizm wymiany komórek krwi? W jaki sposób moż...

Czym jest mowa wewnętrzna i czym różni się od zewnętrznej? Z jakich elementów się składa i czego dotyczy? Kto mówi do siebie i o czym? Kiedy mowa wewnętrzna pomaga, a kiedy przeszkadza? Czy mowa wewnętrzna to “język myśli”? Co było pierwsze: mówienie do siebie czy mówienie do innych? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że ludzkość od tysiącleci głowi się nad ty...

W kolejnym odcinku podcastu „Nauka na żywo” rozmawiamy o psychologicznych badaniach celów i motywacji. Rozważamy, co wpływa na natężenie podstawowych potrzeb psychologicznych, co je uruchamia i w jaki sposób się je zaspokaja. Przyglądamy się genezie ekstremizmów i zachowań ekstremalnych. Czym dla psychologia są cele? Czym różnią się od motywacji i potrzeb? Jak i w jakich kontekstach się je bada? J...

Jakie są najważniejsze teorie na temat powstania i działania świadomości? Czy świadomość to rzecz czy funkcja? Co to znaczy być dualistą? Czy cząstki świadomości są wszędzie? Czy być świadomym to oglądać, co dzieje się w naszym umyśle? Czy rozwiązanie zagadki świadomości leży w fizyce kwantowej? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że lu...

Co to znaczy, że jesteśmy świadomi i czego możemy być świadomi? Jak to jest być kotem, nietoperzem lub filozofem? Skąd wzięła się świadomość? Czy wszystkie problemy z nią związane są tak samo trudne? Jak świadomość ma się do samoświadomości, a jak do nieświadomości? „Czego nie wiemy o umyśle?” to podcast skoncentrowany na pytaniach. Mimo że ludzkość od tysiącleci głowi się nad tym, czym umysł jest...

Bohaterami kolejnego podcastu z cyklu „Nauka na żywo” są fizyka eksperymentalna, fizyka cząstek elementarnych oraz dr hab. Paweł Malecki. Rozmawiamy o najnowszych trendach i o praktyce eksperymentów w fizyce cząstek. Dyskutujemy powody, dla których sensownie można rozważać istnienie ciężkich bozonów Higgsa spoza Modelu Standardowego, oraz metody detekcji neutrin. Jak zderza się ze sobą dwa protony...

W kolejnym odcinku podcastu „Nauka na żywo” przyglądamy się współczesnym neurobiologicznym badaniom nad tożsamością oraz formowaniem i postrzeganiem „ja”. Z dr Iloną Kotlewską rozmawiamy o teoretycznych podejściach oraz sposobach operacjonalizacji „ja” a także o metodach badawczych biopsychologii. Gdzie błądzą nasze myśli, gdy nie myślimy o niczym? Na jakiej podstawie możemy sądzić, że siebie z pr...

Celem odcinka jest przedyskutowanie problemu szeroko pojętego zaufania do nauki. Po zdefiniowaniu na czym polegać może analiza zaufania w kontekście nauki przyjrzymy się w jaki sposób niereplikowalność badań może wpłynąć na ich ocenę oraz w jaki sposób praktyki otwartej nauki modą zmieniać nasze postrzeganie nauki, naukowców i naukowczyń. Gospodarzami podcastu są dr Katarzyna Jaśko (Uniwersytet Ja...

Celem odcinka jest omówienie potencjalnych skutków ubocznych wdrażania praktyk otwartej nauki w życie. Przedstawimy kwestie związane z rytualizacją i moralizacją tych praktyk. Omówimy także konsekwencje stosowania nowych standardów metodologicznych i statystycznych dla nierówności w nauce i wielkości uzyskiwanych efektów. Gospodarzami podcastu są dr Katarzyna Jaśko (Uniwersytet Jagielloński) oraz...

Celem odcinka jest omówienie kwestii nauki obywatelskiej ( citizen science ), czyli takich badań naukowych, w przeprowadzeniu których pomagają i uczestniczą osoby, które nie zajmują się nauką w sposób zawodowy. Przedstawimy różne formy, w jakich amatorzy i amatorki nauki mogą włączać się w badania naukowe i zilustrujemy je przykładami z astronomii, biologii, i badań medycznych. Omówimy, jakie korz...

W tym odcinku omawiamy książkę „Science of science”. Książka (opublikowana w otwartym dostępie w 2021 roku) przedstawia najnowsze badania w zakresie metanauki i systematyzuje aktualna wiedzę w tym obszarze. Dashun Wang i Albert-László Barabási odpowiadają na pytania m.in. o to, czym charakteryzują się odnoszące sukcesy zespoły naukowe, komu przypisywane są zasługi za odkry...

Celem odcinka jest zastanowienie się, czy sposób funkcjonowanie instytucji naukowej i kultura organizacyjna mają znaczenie dla otwartej nauki. Omówimy m.in. narzędzia do diagnozy instytucji oraz przykładowe materiały szkoleniowe oraz zastanowimy się, jak wprowadzać pożądane zmiany w kulturze organizacyjnej tak, aby wspierała ona rzetelność naukową. Gospodarzami podcastu są dr K...