Cơm áo gạo tiền

Tốt nghiệp, đi làm, rồi mơ về căn nhà đầu tiên... đó là hành trình quen thuộc nhưng đầy thách thức với người trẻ. Đó là bài kiểm tra về kỷ luật, kiên nhẫn và tư duy tài chính, con đường ấy có thể dài, nhưng không hề mù mịt.

Trong hành trình lập nghiệp và ổn định cuộc sống tại một đất nước mới, nhiều người Việt tại Úc không chỉ đối mặt với thách thức tài chính, mà còn cả câu hỏi lớn: Làm sao để xây dựng được một mạng lưới hỗ trợ vững chắc cho sự nghiệp và cuộc sống?

“Your network is your net worth”, mạng lưới quan hệ là tài sản của bạn. Có rất nhiều kết nối đang diễn ra trong cuộc sống của chúng ta, làm sao để tạo ra những kết nối chất lượng?

Liệu vay tiền mua nhà ở để đầu tư bất động sản thương mại có thực sự an toàn? Đầu tư vào bất động sản thương mại có thực sự rủi ro và khó tiếp cận hơn bất động sản nhà ở?

Một trong những hình thức đang khiến nhiều người rơi vào bẫy lừa đảo là 'deepfake video call', các cuộc gọi video có hình ảnh và giọng nói giả mạo y như thật, khiến nạn nhân tin rằng họ đang nói chuyện với người thân hoặc bạn bè. Câu chuyện của chị Minh Tâm, một người Việt đang sinh sống tại Sydney, là lời cảnh báo thực tế và mạnh mẽ về hình thức lừa đảo mới này.

Một lễ cưới tại Úc hiện có thể tiêu tốn khoảng 45.000–50.000 đô, thậm chí nhiều hơn, tương đương 5% tiền đặt cọc mua một căn nhà trị giá 900.000 đô. Ở Việt Nam, đám cưới gắn với phong bì tiền mừng như một thông lệ. Còn ở Úc, khách mời thường tặng quà kỷ niệm. Ngày càng nhiều người trẻ tại Úc lựa chọn mua nhà thay vì tổ chức lễ cưới, phản ánh suy nghĩ thực tế về tài chính.

Tiết kiệm hàng trăm ngàn đô la tiền thuế và vẫn đầu tư được bất động sản mơ ước – nhiều người Úc đang tận dụng quỹ hưu bổng tự quản (SMSF) như một ‘con đường tắt’ để làm giàu. Đây có phải là ‘bí mật’ tài chính mà bạn đang bỏ lỡ? Các chuyên gia nhận định, xu hướng này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong tư duy đầu tư, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của SMSF trong chiến lược quản lý tài chín...

Nhiều vụ lừa đảo tài chính nở rộ trong cộng đồng người Việt – từ những sàn giao dịch tiền ảo (crypto) giả mạo, việc làm online, đến các cuộc thi sắc đẹp trá hình. Không ít người bị cuốn vào lời mời đầu tư 'nhân đôi, nhân năm' tài sản, hoặc nhận được các cuộc gọi giả mạo từ “Sở thuế” hay “Đại sứ quán Việt Nam”, đe dọa có nợ hoặc kiện tụng để buộc họ chuyển tiền.

Cho bạn mượn tên để làm hồ sơ xin tiền hỗ trợ mua nhà lần đầu của chính phủ, khai độc thân dù đã kết hôn để được nhận hỗ trợ hai lần, hay mua nhà nhưng vẫn cho thuê trong năm đầu tiên…Tất cả những điều này đều có thể khiến bạn mất toàn bộ khoản hỗ trợ mua nhà lần đầu, thậm chí còn phải đóng phạt cho Cơ quan Thuế vụ Bất động sản Tiểu bang (SRO).

Một cú click để “mua trước, trả sau” có thể giúp bạn sở hữu món đồ yêu thích trong chớp mắt, nhưng đôi khi cũng khiến giấc mơ mua nhà phải… lùi lại vài năm. Nhiều người trẻ tại Úc rơi vào bẫy nợ mà không hề biết: chỉ cần trễ vài lần thanh toán, hồ sơ tín dụng đã bị ghi dấu. Và khi ngân hàng xem xét hồ sơ vay mua nhà, những “vết nứt nhỏ” ấy có thể khiến kế hoạch tài chính đổ vỡ.

Trong trường hợp nguy cấp, người vay còn có thể rút tiền từ quỹ hưu bổng super để trả nợ vay mua nhà, với điều kiện phải có bằng chứng như thông báo mặc định (default notice) từ ngân hàng. Tuy nhiên, khoản rút này bị đánh thuế từ 17% – 22% nếu dưới 60 tuổi.

Giá nhà tại các đô thị lớn ngày càng vượt tầm với, khiến nhiều người hướng mắt về vùng ngoại ô và nông thôn như một giải pháp thay thế. Nhưng “thiên đường giá rẻ” này không chỉ toàn màu hồng, mà ẩn chứa những khác biệt lớn. Việc hiểu rõ sự khác biệt là chìa khóa giúp bạn tránh sai lầm và giảm thiểu rủi ro tài chính.

Giá nhà ở các khu vực đô thị quá cao khiến nhiều gia đình và nhà đầu tư Úc đổ về ngoại ô. Chỉ với khoảng 400,000 đô Úc để làm chủ giấc mơ Úc, nên hay không?

Nếu bạn tên 'Thị Nguyễn' hoặc từng cho người quen mượn danh tính để đăng ký điện thoại, thì hồ sơ vay mua nhà của bạn có thể gặp rủi ro. Ngoài ra, việc trả trễ hóa đơn, tiền điện nước, hay dọn nhà mà quên cắt hợp đồng có thể để lại lịch sử tín dụng xấu...

Nếu cha mẹ vẫn giữ quan niệm cũ “cha là trụ cột”, “mẹ liệu cơm gắp mắm”, “phụ nữ phải tiết kiệm, hy sinh” thì dù trẻ học trong môi trường bình đẳng, chúng vẫn mang theo những định kiến giới ngầm về tiền bạc và quyền lực. Chính trong ngôi nhà, qua cách chia sẻ việc nhà, cho tiền tiêu vặt hay thảo luận về chi tiêu, trẻ em học được những bài học đầu tiên về công bằng, trách nhiệm và quyền lực.

Trong nhiều gia đình dù ở Úc hay Việt Nam, người nội trợ đa phần là phụ nữ thường ngại đề cập đến chuyện tiền bạc vì sợ bị đánh giá là "lệ thuộc", hay "không làm ra tiền thì không có quyền đòi hỏi". Điều này bắt nguồn từ nội tâm áy náy do xã hội đã mặc định rằng: có tiền là có quyền, xã hội nể trọng người có tiền và ai không tạo ra thu nhập thì không có tiếng nói, đôi khi còn bị xem thường.

Sau tuổi 50, mục tiêu không còn là “tăng tốc” mà là “củng cố” và “bảo vệ”. Đây là giai đoạn bạn cần nhìn lại toàn bộ bức tranh tài chính và bắt đầu hoạch định chi tiết cho 20–30 năm kế tiếp, khi bạn có thể không còn làm việc toàn thời gian.

Giai đoạn trước 35 tuổi là giai đoạn vàng để đặt nền móng cho tự do tài chính sau này. Đây là lúc mà chúng ta có nhiều thời gian nhất để tận dụng sức mạnh của lãi kép, học hỏi từ sai lầm mà không gây hậu quả quá nghiêm trọng, đồng thời bắt đầu xây dựng thói quen tài chính bền vững.

Nếu bạn đều đặn nhận một khoản tiền cố định từ nước ngoài, ATO có thể nghi ngờ đây là khoản tiền không minh bạch, hoặc thu nhập từ nước ngoài, do đó bạn cần chứng minh được rõ ràng nguồn gốc của tiền. Chính phủ Úc ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến chống rửa tiền.

Quản lý dòng tiền cá nhân không chỉ là kỹ năng nên có, mà còn là nền tảng bắt buộc để xây dựng một cuộc sống tài chính vững vàng và tự do. Dưới đây là hướng dẫn từng bước để bạn bắt đầu làm chủ túi tiền của mình.

ATO ước tính có tới hơn 8 tỷ đô la chi phí khai khấu trừ thuế bị sai lệch, gây ra khoảng cách thuế (tax gap) nghiêm trọng. Với các ngành nghề sử dụng tiền mặt phổ biến như nhà hàng, chợ, hoặc kinh doanh nhỏ, ATO có nhiều biện pháp phát hiện gian lận. Người nộp thuế cần chuẩn bị gì để khai đúng và không bỏ sót quyền lợi hợp pháp của mình cuối năm tài chính?

Sau một chu kỳ tăng kéo dài suốt 4 năm, lãi suất tại Úc hiện đang có dấu hiệu chững lại và có thể sẽ giảm thêm vài đợt trong 6 tháng cuối năm. Thế nhưng, điều này liệu có đủ để vực dậy thị trường bất động sản? Nếu lãi suất giảm thêm, người mua nhà nên chờ, hay nên mua ngay. Tìm hiểu về chính sách hỗ trợ người mua nhà lần đầu và thị trường cho thuê nhà tại các tiểu bang.

Cuộc sống không phải lúc nào cũng diễn ra theo đúng kế hoạch. Có những thời điểm đầy thử thách như mất việc, ly hôn, hoặc một người thân yêu lâm bệnh nặng. Trong những thời điểm quan trọng đó, vấn đề tài chính thường là nỗi lo lớn, khiến nhiều người cảm thấy hoang mang và không biết bắt đầu từ đâu...

Hệ thống an sinh xã hội của Úc hỗ trợ người dân trong những giai đoạn khó khăn của cuộc sống như khi thất nghiệp, nuôi con nhỏ, về hưu, hoặc gặp vấn đề sức khỏe. Một người có thể nhận đồng thời nhiều khoản trợ cấp khác nhau, tuy nhiên nhiều người trong cộng đồng vẫn chưa tận dụng hết các quyền lợi mà mình có thể được hưởng hoặc e ngại tìm giúp đỡ vì không biết tiếng Anh.

Tai nạn hoặc bệnh tật có thể xảy ra bất ngờ, ngay cả khi bạn còn trẻ và khỏe mạnh. Không có bảo hiểm, rủi ro tài chính có thể 'xóa sổ' mọi kế hoạch trong chớp mắt. Nếu ngân sách hạn hẹp, đây là những loại bảo hiểm 'cần thiết nhất' mà bạn nên sở hữu.