Chenin Shod | چنین شد

شاهرخ مسکوب سال‌های آخر عمرش را دور از ایران گذراند، اما هیچ‌وقت از ایران دور نشد. در بخش پایانی زندگی مسکوب، از مهاجرت، دلتنگی، بیماری و سال‌های اقامت در پاریس می‌گوییم؛ سال‌هایی که حاصلش برخی از ماندگارترین نوشته‌های او شد. روایت مردی که در تبعید خودخواسته زیست، اما تمام عمرش را صرف اندیشیدن به ایران، زبان فارسی و میراث فردوسی کرد. _____________________ تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژو...

شاهرخ مسکوب بعد از زندان، مدتی خودش را گم کرد، اما ادبیات راه نجاتش شد. در بخش دوم روایت زندگی مسکوب، از سال‌های پس از آزادی می‌گوییم. از سرخوردگی و خودویرانگری تا بازگشت به کتاب‌ها، ترجمه‌ی «ادیپ شهریار»، کشف عمیق‌تر شاهنامه و حافظ و شکل گرفتن نویسنده‌ای که آرام‌آرام سیاست را پشت سر گذاشت و راه خودش را در ادبیات و اندیشیدن به ایران پیدا کرد.  _____________________ تهیه‌کننده، سردبیر و راوی:...

کمتر کسی به اندازه‌ی شاهرخ مسکوب، این‌همه زندگی متفاوت را در یک عمر تجربه کرده است. مردی که از راه سیاست وارد شد، اما مسیر زندگی و تأثیرگذاری‌اش را در ادبیات پیدا کرد. در بخش اول زندگی شاهرخ مسکوب، از کودکی و سال‌های نوجوانی او در تهران و اصفهان می‌گوییم. از کتاب‌خوانی و فوتبال و رفاقت با حسن کامشاد تا روزهای پرالتهاب دانشگاه، توده‌ای شدن، کودتای ۲۸ مرداد و سال‌های زندگی مخفی و زندان. روایت مردی ک...

در بخش دوم این شماره، به ادامه‌ی کار میرزا حسن رشدیه می‌پردازیم. مردی که خستگی‌ناپذیر، آنقدر به پیگیری هدفش پرداخت تا روزی که شکل‌گیری مدارس به شکل جدید، در نقاط مختلف ایران به امری عادی تبدیل شود. _____________________ تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی پژوهشگر و نویسنده: سمیرا دردشتی طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________ یوتیوب چنین شد اینستاگرام چنین شد توییتر چنین شد _______...

این روایت زندگی میرزا حسن رشدیه است. مردی که مدرسه را از تاریکی مکتب‌خانه‌ها بیرون کشید و الفبا را از حفظ‌کردن‌های کور به فهم و معنا رساند. در این اپیزود، از نخستین تلاش‌های او برای ساخت مدرسه نوین می‌گوییم. تلاشی که گاه با تحقیر، مخالفت و حتی آتش از آن استقبال شد. داستان، فقط داستان یک معلم نیست، قصه‌ی شکل‌گیری دانشی‌ست که بعدها ستون‌های جامعه مدرن ایران را ساخت. از کلاس‌های کوچک تا تغییر بزرگ در...

در بخش چهارم سراغ سفرنامه‌هایی می‌رویم که هم رنگ‌وبوی دربار دارند و هم بازتابی از اروپا در نگاه شاه و رجال قاجار. مظفرالدین‌شاه قاجار با هیئتی پرزرق‌وبرق راهی فرنگ می‌شود؛ شیفته‌ی سالن‌های اپرا، سینما و جادوی فناوری تازه‌ای به نام سینماتوگراف. در کنارش علی‌خان ظهیرالدوله که او هم به همراه مظفرالدین شاه به سفر رفته، از زاویه‌ی دیگری به اروپا نگاه می‌کند. از برج ایفل که آن را به دسته‌ای تشبیه می‌کند...

در بخش سوم به سراغ دو سفرنامه‌ی کمترخوانده‌شده می‌رویم؛ سفرنامه‌ی عمادالسلطنه و میرزا ابراهیم‌خان صحافباشی . در نوشته‌های میرلایق علی خان عمادالسلطنه با مشاهدات او در لندن همراه می‌شویم و با میرزا ابراهیم‌خان صحافباشی که تاجری زرنگ است، به شهرهای مختلف اروپا و حتی آمریکا، کانادا و ژاپن می‌رویم. سفرنامه‌ی او نه از نگاه شاه یا یک سیایتمدار، بلکه از نگاه فردی عادی نوشته شده که نثر بسیار جالبی دارد، ب...

در این بخش به سراغ یکی از شگفت‌انگیزترین سفرنامه‌های دوره‌ی قاجار می‌رویم: روایت ناصرالدین‌شاه قاجار از اولین سفرش به اروپا. از تونل قطار تا مغازه‌های بزرگ پاریس، تماشاخانه‌ها، رستوران‌های شیک، زنان اروپایی و نظم و پاکیزگی خیابان‌ها، ناصرالدین‌شاه، این شاه شرقی را در سفرش شگفت‌زده می‌کند. این اپیزود، روایت سفر اولین پادشاه ایرانی است که به اروپا سفر کرد. روایتی از سفرنامه‌ای که شاه در آن بسیاری از...

ایرانِ قرن نوزدهم را تصور کنید؛ جایی که خبری از برق، قطار یا رستوران و هتل نیست. حالا تصور کنید گروهی از ایرانیان برای اولین بار پا به اروپا می‌گذارند و با چیزهای جدید مواجه می‌شوند: خیابان‌های روشن با چراغ گاز و برق، قطارهایی که از دل تونل‌ها، کوه‌ها را درمی‌نوردند، زنانی که آزادانه در تئاترها نشسته‌اند و پارلمانی که قید و بندی بر دست پادشاه بسته است. در این شماره‌ی «چنین شد»، از اولین ایرانی‌های...

در دورانی که صدای زنان شنیده نمی‌شد، صدیقه دولت‌آبادی از معدود زنانی بود که ایستاد، نوشت و فریاد زد. او اولین مدرسه‌ی دخترانه‌ی اصفهان و سومین روزنامه‌ی زن‌نگار ایران را تأسیس کرد. این بخشی از فعالیت‌های او بود برای تغییر جایگاه زنان ایران. جایگاهی که حتی از جنس دوم هم فروتر بود. اما مثل هر انسان دیگری، در زندگی خود او هم تناقض‌هایی بود که تصویر او را به عنوان یک قهرمان را از بین می‌برد. در این شم...

در بخش دوم، بعد از وصالی پرماجرا، احمد شاملو و آیدا سرکیسیان پا به زندگی مشترکی گذاشتند که سرشار از عشق، فراز و نشیب، و لحظات جاودانه بود. از سال‌های سخت مالی تا خلق شاهکارهایی مانند کتاب کوچه و شعرهایی که ماندگار شدند. اما زندگی همیشه مهربان نبود، بیماری و درد هم داشت. و لحظه‌ای که شاملو در برابر درخت بلند خانه‌شان زمزمه کرد: «آییش، من هم رفتنی‌ام». این قسمت از چنین شد، قصه‌ی عشقی است که مرگ هم ن...

این شماره از «چنین شد» به بررسی رابطه‌ی ۳۸ ساله بین احمد شاملو و آیدا سرکیسیان می‌پردازد. داستان را با اولین ملاقات آن‌ها به عنوان همسایه در سال ۱۳۴۱ آغاز می‌کنیم و جزئیات آشنایی اولیه‌ی آن‌ها و دلدادگی‌شان از طریق موسیقی و شعر را روایت می‌کنیم. عشق پرشور شاملو را از طریق نامه‌ها و اشعاری که به آیدا تقدیم کرده است، از جمله «آیدا در آینه» می‌بینیم. در نهایت در بخش اول این شماره، به ازدواج آنها در س...

در این شماره به سراغ یکی از پیچیده‌ترین و بحث‌برانگیزترین شخصیت‌های تاریخ معاصر ایران رفته‌ایم: میرزا ملکم خان. روشنفکری که در عصر قاجاریه، پل ارتباطی بین ایران و غرب شد و با ایده‌های نوآورانه‌اش، قصد داشت تا ایران را متحول کند. او شیفته‌ی مفهوم قانون بود و تلاش می‌کرد تا این مفهوم متمدنانه و نجات‌بخش در کشور خودش هم شناخته و اجرایی شود. میرزا ملکم خان همچنین ایده‌هایی در باب اصلاح اقتصادی داشت که...

مرگ دراماتیک، شاید اولین چیزی باشد که با شنیدن اسم غزاله علیزاده به ذهن خیلی‌ها می‌رسد. شاید هم چیزهایی پراکنده مثل تکه‌های پازل درباره‌ی او شنیده باشیم اما هیچوقت تصویری یک‌دست از شخصیت و آثار او ندیده باشیم. در این شماره، در زندگی غزاله علیزاده، آثار او (از جمله مهم‌ترین اثرش خانه ادریسی‌ها) و بررسی علت‌های احتمالی تمایل او به مرگ دقیق شده‌ایم. _____________________ تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حس...

در این شماره به سفری پرماجرا به انگلستانِ قرن نوزدهم می‌رویم و با میرزا ابوالحسن خان ایلچی، یکی از اولین سفیران ایران در این کشور، همراه می‌شویم. کسی که اگرچه کمترشناخته‌شده است، اما نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران داشته است. همچنین به سفرنامه جذاب و خواندنی او به نام «حیرت‌نامه» هم سری می‌زنیم تا از چشم او یعنی یک ایرانی قاجاری، نگاهی به انگلستان آن دوره بیندازیم. _____________________  تهیه‌کننده،...

در بخش پایانی، ماجرای زندگی و آثار صادق هدایت به دراماتیک‌ترین نقطه‌ی خودش می‌رسد و در اوج تمام می‌شود. در این بخش چهارم به روزهای پایان زندگی صادق هدایت و جزئیات مرگ او می‌رسیم و پس از آن، رد مرگ خودخواسته‌اش را در آثارش جستجو می‌‌کنیم. _____________________  تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی   پژوهشگر و نویسنده: امیرحسین جعفری   با سپاس از: سعید قطبی‌زاده   طراحی و اجرای تیزر: علی مقدم   طر...

در بخش سوم این روایت، مفصل از «بوف کور» می‌شنوید که شاید شناخته‌شده‌ترین اثر صادق هدایت باشد. همچنین از کافه‌هایی می‌گوییم که پاتوق صادق هدایت و دوستانش بود. _____________________  تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی   پژوهشگر و نویسنده: امیرحسین جعفری   با سپاس از: سعید قطبی‌زاده   طراحی و اجرای تیزر: علی مقدم   طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________  حمایت مالی از چنین شد اینستا...

در بخش دوم این شماره، درباره‌ی ماجرای عاشقانه‌ی صادق هدایت با دختری فرانسوی، بازگشتش به ایران، تشکیل گروه ربعه، سفر او به هند و البته درباره‌ی آثارش که در این مدت منتشر کرد می‌شنوید. _____________________  تهیه‌کننده، سردبیر و راوی: حسین سبحانی   پژوهشگر و نویسنده: امیرحسین جعفری   با سپاس از: سعید قطبی‌زاده   طراحی و اجرای تیزر: علی مقدم   طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری _____________________  پاد...

در این شماره منابع بسیاری را درباره‌ی صادق هدایت بررسی کردیم و نامه‌های زیادی را از او خواندیم که نتیجه‌اش این شماره‌ی مفصل است که در چهار بخش آن را خواهید شنید. سعی کرده‌ایم نگاهی از بالا به زندگی و آثار او بیندازیم. اگر قبلاً هدایت را می‌شناسید و درباره‌اش خوانده‌اید و شنیده‌اید، شاید این شماره حرف‌های تازه‌ای برایتان داشته باشد و اگر او را چندان نمی‌شناسید، در این شماره با معرفی مفصلی از هدایت...

جمعیت نسوان وطن‌خواه ایران در شرایطی شکل گرفت و برای حقوق زنان تلاش کرد که زنان ایرانی با مسائل بسیار مهمی مثل ازدواج در سنین پایین، ازدواج اجباری، نداشتن حق تحصیل، نداشتن اجازه برای فعالیت‌های اجتماعی و… درگیر بودند. این جمعیت تلاش‌های موفق و ناموفقی داشت اما قطعاً بخشی از چیزی که امروز به آن رسیده‌ایم، مدیون زحمات و رنجی است که زنانی مانند اعضای جمعیت نسوان وطن‌خواه ایران کشیده‌اند. در این شماره...

در بخش سوم و آخر این شماره، از هوارد باسکرویل، مبارز آمریکایی مشروطه خواهیم گفت. همچنین از آخر و عاقبت سلطنت محمدعلی شاه که نتوانست برابر مشروطه‌خواهان مقاومت کند و ناچار شد ایران را ترک کند و تا آخر عمر در غربت بماند. با سپاس از  فلایتیو  که حامی بخش سوم شماره یازدهم چنین شد بود. فلایتیو به شما کمک می‌کند تا سفر راحت‌تری رو تجربه کنید. می‌توانید هر چیزی که برای سفر نیاز دارید، از پرواز و هتل گرفت...

در بخش دوم، به یوم‌التوپ خواهیم رسید و عاقبت میرزاجهانگیرخان صوراسرافیل و ملک‌المتکلمین را خواهیم شنید. همچنین از میرزاعلی‌اکبر خان دهخدا و ترک ناخواسته وطن و روزهای تبعید و دلتنگی و بی‌پولی او خواهیم گفت. با سپاس از فلایتیو که حامی بخش دوم شماره یازدهم چنین شد بود. فلایتیو به شما کمک می‌کند تا سفر راحت‌تری رو تجربه کنید. می‌توانید هر چیزی که برای سفر نیاز دارید، از پرواز و هتل گرفته تا ویزا و پشت...

انقلاب مشروطه یکی از حوادث مهم تاریخ معاصر ایران، حکایتی بس مفصل و شنیدنی دارد. در شماره‌ی یازدهم «چنین شد»، به بخشی از آن، یعنی دوره‌ی «استبداد صغیر» و کمی قبل و بعد از آن پرداخته‌ایم. در این روایت علاوه بر حضور پررنگ محمدعلی شاه، با سه نفر از مبارزان این دوره نیز ملاقات خواهید کرد. حامی بخش اول شماره یازدهم، پادکست رادیو دور دنیا است. این پادکست را بچه‌های شرکت علی‌بابا تولید می‌کنند و در هر قسم...

محمدتقی بهار (ملک‌الشعرا) یکی از چهره‌های جذاب اما کمترشناخته‌شده در ادبیات و سیاست ایران است. او از کسانی بود که سیاست را به شعرش آمیخت و از آزادی گفت. در این شماره از چنین شد درباره‌ی زندگی خصوصی، سیاسی و شعر او می‌شنوید.   حمایت مالی از چنین شد: https://hamibash.com/cheninshod   اسپانسر این شماره از چنین شد: پادکست جافکری پادکست جافکری با موضوع توسعه‌ی فردی به شما کمک می‌کند تا به نسخه‌ی بهتری...

در بخش سوم و پایانی، داستان زندگی و شعر فروغ را به پایان می‌بریم. با سپاس از  یلدا علایی  برای خوانش نامه‌های فروغ فرخزاد. حمایت مالی از چنین شد: https://hamibash.com/cheninshod اینستاگرام چنین شد طراحی لوگو و کاور: معراج قنبری منابع این روایت: اولین تپش‌های عاشقانه‌ی قلبم: نامه‌های فروغ فرخزاد به همسرش پرویز شاپور، به کوشش کامیار شاپور و عمران صلاحی، انتشارات مروارید فروغ فرخزاد: زندگی‌نامه ادبی...