Brainwash

Toen ze bij het journaal kwam, was dat wel een bommetje dat insloeg, zegt oud-nieuwslezer en journalist Noraly Beyer. Ze was lange tijd het enige zwarte gezicht van de NOS, en kwam als nieuwslezer gedurende 23 jaar de huiskamers van mensen binnen. In gesprekken over racisme probeert ze een soort verstandhouding te zoeken. Als iedereen elkaar de rug toekeert, komen we niet verder, vindt ze. Aan de...

Gevoelens van ongeluk krijgen steeds vaker het label 'depressie' opgeplakt, schrijft hoogleraar wetenschapsonderzoek Trudy Dehue in De Depressie-epidemie. Die term is geen neutrale beschrijving, omdat hij de oorzaak én oplossing van het leed automatisch bij het lijdende individu zelf legt. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit. Brainwash Zomerradio is een speciale zomerse seri...

Proza met ballen schrijft Stella Bergsma, al zou ze zelf waarschijnlijk zeggen 'met clit'. Haar roman Pussy album (2016) draait om het fictieve karakter Eva van Liere, die 'wanhopig van het leven houdt, maar dat is niet wederzijds'. Eerder schreef ze poëzie in Cupcakes, en dit jaar kwam haar manifest Nouveau Fuck uit, over schijt hebben met stijl en leren hoe je wijdbeens moet leven. Bergsma is za...

We denken misschien dat we onze identiteit zelf grotendeels in de hand hebben, maar dat klopt niet. Etiketten over wie je bent, worden opgeplakt door de buitenwereld en dat wordt soms pijnlijk duidelijk als het botst. 'We staan ergens halverwege keuze en dwang', schrijft cultureel antropoloog Sinan Çankaya daarover in zijn schitterende en genuanceerde boek Mijn Ontelbare identiteiten. Aan de hand...

Ons idee van verslaving als iets dat een geheimzinnige macht over ons uitoefent, daar wil hij van af. Volgens socioloog en 'drugsprofessor' Peter Cohen is universeel menselijk om sterke bindingen te ontwikkelen, met wat dan ook. Het is onze cultuur die bepaalt wat 'verslaving' wordt genoemd en wat niet. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit. Brainwash Zomerradio is een specia...

Het gaat bij haar niet over koffie of katten: cabaretier en programmamaker Carolien Borgers praat liever over zaken die er echt toe doen. Ze bevraagt schoonheidsidealen en het idee dat het leven maakbaar is. Want als je alles zelf in de hand hebt, hoe zit het dan als je vriend het uitmaakt, of als je vader ziek wordt? Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit. Brainwash Zomerradio...

Als we toch dat enorme probleem van het woningtekort op gaan lossen, kunnen we dan niet ook meteen de eenzaamheid onder ouderen even meepakken, of ervoor zorgen dat het niet ten koste gaat van de biodiversiteit? Rijksbouwmeester Floris Alkemade adviseert het rijk, gevraagd en ongevraagd, over architectuur en ruimtelijke ordening. En hij betrekt daar altijd sociaal-maatschappelijke thema’s bij. Aan...

Huiselijk geweld, genitale verminking en eerwraak: talloze vrouwen in Nederland hebben ermee te maken. We sluiten er de ogen voor, zegt vrouwenrechtenverdediger Shirin Musa. Ze is oprichter van Femmes for Freedom en bestrijdt huwelijkse gevangenschap, een term die ze zelf bedacht voor gedwongen voortzetting van een religieus huwelijk. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit. Bra...

Wie met gesomber over klimaatverandering aankomt, is bij Donald Pols aan het verkeerde adres. Een 'klimaatoptimist' noemt de directeur van Milieudefensie zichzelf. Hij groeide op in Zuid-Afrika, waar hij het einde van de Apartheid meemaakte. Momenteel spant hij met Milieudefensie een historische rechtszaak aan tegen oliegigant Shell. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit. Bra...

In welk hokje past Rob Wijnberg nou eigenlijk het beste? Hij vindt dat hij te weinig heeft bijgedragen aan de wereldfilosofie om filosoof te heten. Hij is een journalist die niet van nieuws houdt. En voor een ondernemer heeft hij wel heel veel idealen. Wijnberg is een van de oprichters van De Correspondent, een nieuwsplatform dat een dagelijks medicijn moet zijn tegen de waan van de dag. Aan de ha...

Van champagne ontbijten op landhuizen tot lingerie shoots in hotels: een jaar lang dook journalist en filosoof Doortje Smithuijsen in de wereld van influencers. Wat voor samenleving spoort mensen aan zich om te vormen tot online reclamezuilen? Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Johan Fretz.

Als hij naar de economie kijkt, en ziet hoe slecht het gaat, dan lopen de rillingen over zijn rug. Veel mensen hebben niet door wat de ernst is van de situatie, zegt econoom Bas Jacobs. Terwijl de economie met een donderend geraas instort. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit.

‘Life-changing’ was het voor theatermaker en actrice Naomi van der Linden om de rol van Celie in The Color Purple te spelen. Om avond na avond als zwarte vrouw tegenover een grotendeels wit publiek te zingen: ‘Ik ben mooi, en ik ben hier.’ Simpele woorden, maar met grote kracht. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Johan Fretz.

Klimaatverandering, blinde vlekken bij ontwikkelingshulp: voor theatermaker Anoek Nuyens is geen onderwerp te complex. Ze gaat op onderzoek uit en luistert naar alle kanten van het verhaal, om vervolgens geëngageerd theater te maken. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit.

Hij is gewapend met een potlood dat zo scherp is als zijn geest: beeldend kunstenaar Brian Elstak. Zijn rauwe, schetsmatige tekeningen laten je niet zomaar los. Racisme en ons koloniaal verleden kijken je recht in het gezicht aan en hiphop is zijn way of life. Aan de hand van muziek spreekt hij met Johan Fretz.

Thuis. Vóór corona en de lockdown klonk het altijd zo verlokkelijk: vertrouwd, warm, veilig. Maar na de zoveelste week gedwongen thuisblijven begint het begrip zijn glans te verliezen. De onttovering van thuis, noemt socioloog Jan Willem Duyvendak dat. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit.

Ras: het is een besmet begrip geworden. Maar juist omdat wetenschappers zich er niet aan willen branden, sijpelen raciale denkbeelden wetenschap en samenleving binnen. Om die reden houdt hoogleraar antropologie van de wetenschap Amade M'charek zich er wél mee bezig. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

Een jury in tranen en nummer 1-noteringen op de hitlijsten. Het nummer 'Dat ik je mis' is de doorbraak van singer-songwriter Maaike Ouboter. Over het gemis van haar ouders gaat het, die stierven toen ze op de middelbare school zat. Al vindt ze het jammer dat die context er telkens bij vermeld wordt. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

Nog vier jaar Trump? Dat is de vraag waar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van doordrongen zijn. En van de eerste democratische voorverkiezingen tot en met het stemmen in november: Amerika-correspondent Casper Thomas volgt de ontwikkelingen op de voet. Aan de hand van muziek spreekt hij met Floortje Smit.

Met een verkrampte glimlach zette schrijver Carmen Felix haar ergernissen over de wereld op papier. Het resultaat: Je kunt het ook nooit goed doen, verscheen eind vorig jaar. Het is een aanklacht tegen de druk die op jongvolwassenen wordt gelegd. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

Heeft iedereen het in zich om te moorden? Zijn vrouwen écht andere criminelen dan mannen? En: hoe pak je na lang gevangenschap je leven weer op? Het zijn vragen die criminoloog Marieke Liem niet loslaten. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

De meest geliefde docent sociologie ooit werd hij genoemd, aan de Universiteit van Amsterdam: Bart van Heerikhuizen. Van zijn eerste hoorcollege in 1978 tot het laatste in 2013 hingen de studenten aan zijn lippen. Zijn enthousiasme blijft, ook nu hij dodelijk ziek is. Aan de hand van muziek spreekt hij met Floortje Smit.

Gentrificatie: we hoeven het niet te pikken, zegt schrijver en rapper Massih Hutak. Want het opwaarderen van sociaal-economisch zwakke buurten is vooral in het voordeel van het grootkapitaal, terwijl eerdere bewoners uit hun huizen gepest worden. Aan de hand van muziek spreekt hij met Floortje Smit.

Kiezen is moeilijk, de wereld niet zwart-wit en het leven oneindig veel complexer dan we kunnen doorgronden. Een aan waarschijnlijkheid grenzende onzekerheid is het hoogst haalbare. Dat stelt essayist Jan Postma. Aan de hand van muziek spreekt hij met Johan Fretz.

Als het voelt alsof er geen plek voor je is op deze wereld, moet je je niet afvragen wat er mis is met jou, maar wat er mis is met de wereld. Dat is de leidraad in het leven van schrijver Marian Donner. Ze schreef het Zelfverwoestingsboek: een pleidooi tegen maakbaarheid, tegen zelfhulpboeken en voor stinken, drinken, bloeden, branden en dansen. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.