Brainwash

'Een claim op absolute macht', noemde filosoof en schrijver Maxim Februari het dat minister-president Mark Rutte niet bespreekt onder welke condities de coronamaatregelen weer worden ingetrokken. Februari is alert op de inperking van grondrechten, en ziet in de corona-aanpak een algemener verlangen om onzekerheid in de greep te houden via controle en surveillance. Hij is columnist bij NRC, en schr...

Als het gaat over onderzoek naar stadsproblemen, zoals geweld, armoede en uitsluiting, denk je niet meteen aan hiphopmuziek en straatkunst. Maar voor stadsgeograaf Rivke Jaffe zijn dat bronnen van inzicht. Op Curaçao deed ze onderzoek naar milieuvervuiling, en op Jamaica onderzocht ze de macht van dons, de criminele leiders in achterstandswijken van Kingston. Aan de hand van muziek spreekt ze met...

Openhartige stemmen spreken dromerig maar onverschrokken in je oor, en vertrouwen je innige details toe over hun verlangens, sensualiteit en intimiteit. We luisteren naar mannen tussen de 18 en 96 jaar oud, waar theatermaker Marte Boneschansker intieme gesprekken mee voerde voor haar installatie BLOOS, de mannen. Over mannelijkheid, hun lichaam en wie zij zijn voorbij dat lichaam. Zo dicht op de h...

Meestal moet een literaire debutant vechten om aandacht, maar Simone Atangana Bekono werd onmiddellijk in de schijnwerpers gekatapulteerd. Haar dichtbundel Hoe de vonken zichtbaar waren werd bekroond en ze werd door de Volkskrant uitgeroepen tot literair talent. Haar debuutroman Confrontaties stond op de shortlist voor de Libris Literatuur Prijs. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

Ze voelt zich schuldig. Heel vaak, en over van alles. Over haar moeder, haar geliefde, een onhandige opmerking, of de toestand van de wereld. In haar nieuwe boek Schuldig onderzoekt schrijver en filosoof Jannah Loontjens de schuldgevoelens die haar leven beheersen. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Johan Fretz. 

We hebben een rotsvast geloof dat alles in de wereld in data te vangen is, volgens filosoof en schrijver Miriam Rasch. Data waarmee mens en natuur gehackt en gecontroleerd zouden kunnen worden. In haar boek Frictie. Ethiek in tijden van dataïsme verzet zij zich hiertegen, omdat het verwoestende effecten kan hebben. Dit jaar won ze er de Socratesbeker mee, de prijs voor het beste filosofieboek. Aan...

Oorlog en vrede, democratie en vrijheid: kunstenaar Renee van Bavel schuwt de grote thema’s niet. Waar we het bedrukkende vaak liever op afstand houden, brengt zij het dichterbij. Zo ook de Dodenherdenking, waarbij ze zich afvraagt hoe we zo kunnen herdenken dat het verder reikt dan die twee minuten stilte. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.

Van het kleinste leed tot het grootste nieuws: columnist en cabaretier Pieter Derks keert de wereld graag binnenstebuiten. Vlijmscherp en met rake grappen fileert hij de macht in zijn columns voor De Nieuws BV. In zijn voorstelling Voor wat het waard is rekent hij af met de tijdgeest, zijn concurrentie, en zichzelf. Aan de hand van muziek spreekt hij met Johan Fretz.

'De man is uit de mode', stelt oud-journalist en schrijver Maarten Huygen in zijn onlangs verschenen boek Het nut van de man. Er is volgens hem veel oog voor de schadelijke kanten van mannelijkheid en voor hun oververtegenwoordiging in misdaad, seksueel misbruik en geweld. Maar staan daar ook voordelen tegenover, en wat zijn die dan? Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit.

'Ik wil dichter zijn, dichter bij mezelf, maar ook dichter bij jou', klinken de poëtische woorden van Gershwin Bonevacia, stadsdichter van Amsterdam. Zijn opkomst is stormachtig te noemen, maar ging door zijn dyslexie niet vanzelf. Toch heeft het worstelen met woorden hem tot vindingrijke woordkunstenaar gemaakt. Aan de hand van muziek spreekt hij met Johan Fretz.

Als zeventienjarige werd Mardjan Seighali vastgezet en gemarteld in een Iraanse gevangenis omdat ze tegen de onderdrukking door het gewelddadige regime streed. In 1990 vluchtte ze naar Nederlands waar ze onlangs voorzitter van het Humanistisch Verbond werd. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.

Een jaar lang werkte schrijver en journalist Fernande van Tets in een land waar het leven niet langer vanzelfsprekend is: het door oorlog geteisterde Syrië. Als VN-medewerker zag ze met eigen ogen de verschrikkingen van het voortslepend conflict. Ze schreef er het boek Vier Seizoenen in Damascus over. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

We zijn nog nooit met zovelen zo eenzaam geweest. Althans, dat wordt ons verteld. De samenleving zou gebukt zou gaan onder eenzaamheidsepidemie. Maar eenzaamheid neemt niet toe en het is niet besmettelijk, zegt journalist en schrijver Lynn Berger. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.

Wereldwijd staan vrouwenrechten onder druk, volgens sociaal activist Devika Partiman. En als ze onrecht ziet, ontvlamt Partiman niet in woede, maar in strijdlust. En die gebruikt ze om maatschappelijke veranderingen tot stand te brengen, zoals met Stem op een Vrouw, wat kiezers aanmoedigt om vrouwen de Tweede Kamer in te stemmen. Aan de hand van muziek spreekt ze met Johan Fretz.

Vrede brengen met muziek en met de kunstenaar in onszelf de wereld redden: de ambities van componist Merlijn Twaalfhoven zijn grenzeloos. Dat moet ook wel: wij zijn de laatste generatie zijn die klimaatverandering kan stoppen. De open, speelse houding van een kunstenaar is daarbij onmisbaar, schrijft hij in zijn boek Het is aan ons. Aan de hand van muziek spreekt hij met Floortje Smit.

Stel: er is een hiernamaals. Daar worden al je herinneringen uit dit leven gewist, op één na. Welke herinnering kies jij om mee te nemen in de eeuwigheid? Die vraag stelt schrijver en onderzoeker Jacky van de Goor in haar boek Je leven in één herinnering. Wat er echt te doet in het leven, aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit.

'De kloof tussen kansrijk en kansarm wordt steeds groter in Nederland', zegt geograaf en journalist Floor Milikowski. In krimpgebieden is het niet alleen economisch zwaarder, maar verdwijnen ook de supermarkten, scholen en ziekenhuizen. In zo’n klein land als Nederland zouden de verschillen in gezondheid en welvaart niet zo extreem hoeven zijn. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje...

Met tomeloze ambitie richtte hij zich op zijn academische en politieke carrière, en het verbeteren van de wereld. Nu denkt historicus en oud-politicus Zihni Özdil: heb ik het wel bij het rechte eind? Hij vraagt zich af of zijn werkethos een manier was om zijn demonen niet onder ogen te hoeven komen. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit.

Seks: we willen het, we doen het, we spreken erover en we dromen ervan. Volgens sociaalwetenschapper Linda Duits zou je zelfs kunnen zeggen dat het de reden is van ons bestaan. Seks is overal en overduidelijk, maar tegelijkertijd is het geheimzinnig en ingewikkeld. En dat fascineert haar mateloos. Aan de hand van muziek spreekt ze erover met Floortje Smit.

Voortdurend geplaagd worden door het gevoel dat je iets vreselijks te wachten staat. Angst is de default mode van schrijver Daan Heerma van Voss, en volgens hem is het één van de krachtigste emoties die we hebben. Hij werkte al een paar jaar aan een boek over het onderwerp toen plots de coronacrisis uitbrak. Aan de hand van muziek spreekt hij met Floortje Smit.

Schoonheid heeft niet zoveel met perfectie te maken, volgens emeritus hoogleraar Psychologie Liesbeth Woertman. Maar alles met levendigheid: juist als je niet met je uiterlijk bezig bent, ben je op je mooist. In een tijd waarin we gebombardeerd worden met ontelbare beelden van ideale schoonheid, vergeten we dat nog weleens. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.

Ze woonde een jaar in een van de armste sloppenwijken van Indonesië, leefde tussen de Inuït-jagers op Groenland, en leent seksrobots van robotfabrieken om veldwerk te doen: Roanne van Voorst. Als schrijver en antropoloog van de toekomst maakt ze toekomstscenario’s die ze baseert op dingen die nu al realiteit zijn. Aan de hand van muziek spreekt ze met Floortje Smit.

Geboren uit een Pakistaanse vader en Nederlandse moeder weet journalist en schrijver Haroon Ali hoe het is om tussen twee werelden in te leven. Hij weet wat het is om half te zijn. En onder die titel verscheen vorige week zijn debuut. Een boek over zijn zoektocht naar zichzelf, in een mijnenveld van botsende identiteiten. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Johan Fretz.

Je kunt hem kennen van films als Bloedbroeders, Het Leven is Vurrukkulluk, of series als Mocro Maffia: acteur en schrijver Jim Deddes. Je zult hem in elk geval kennen als Harco, het typetje uit de absurdistische YouTube-serie Joardy Season. De sketch Huilon is inmiddels ruim een miljoen keer bekeken. Aan de hand van muziek spreekt hij met Johan Fretz.

Toeval bestaat niet, volgens schrijver Raoul de Jong. Voor hem staat alles in de sterren geschreven. En als je het aandurft om je aan het leven over te geven en vertrouwt op het goede in de mensen die je tegenkomt, dan gebeuren er mooie dingen. Aan de hand van muziek spreekt hij erover met Floortje Smit.