به عبارت دیگر

چرا رضاشاه به آرمان ساختن دولت ملی مشروطه وفادار ماند ولی به آمال دیگر مشروطه‌خواهان-پایان دادن به خودکامگی- نه تنها ‌توجهی نکرد، بلکه خود به مستبدی خودکامه تبدیل شد؟ و آیا این خودکامگی روند مدرنیزاسیون ایران را کند کرد یا به آن سرعت بخشید؟ محمد امینی پژوهشگر تاریخ ایران می‌گوید: «آدمی مانند رضاشاه که در فرهنگ مشروطه‌خواهی پرورش نیافته بود با دمکراسی میانه‌ای نداشت...آدم بسیار با هوشی بود...ایران‌...

آیا ظهوررضاشاه نقطه عطفی در توسعه مدنی ایران در قرن چهاردهم خورشیدی بود یا عاملی بازدارنده در مقابل آزادی‌خواهی مشروطه‌طلبان؟ و چرا اندیشه جمهوری‌خواهی آن دوران عمری کوتاه داشت و به خودکامگی منجر شد؟ محمد امینی، پژوهشگر تاریخ ایران و نویسنده باور دارد که « برای انجام این پروژه‌های مدرن‌سازی به یک سرپرستی جدی نیازمند بودیم و این سرپرستی قدرتمند را دولت رضاشاه بوجود آورد» و «این جمهوری که در آن هنگا...

آیا نتیجه‌ انتخابات اخیر ایران و یکدست شدن حکومت می‌تواند آنطور که طیف موسوم به اصول‌گرا با شادی می‌گوید منجر به برون‌رفت جامعه ایران از بحران‌ها و نابسامانی‌ها شود؟ حاتم قادری، استاد پیشین دانشگاه تربیت مدرس و پژوهشگر فلسفۀ سیاسی از جمله کسانی است که برخلاف این آینده کشور را تیره و تار می بیند: «الان جامعه شکاف‌های اجتماعی گسترده‌ای را تجربه می‌کند و این می‌تواند تبعات بدی داشته باشد. همین اتفاق...

پرویز کاردان، چهرۀ ماندگار تئاتر، سینما و تلویزیون ایران اخیرا در سن ۸۴ سالگی بر اثر سکته قلبی در لس‌آنجلس آمریکا درگذشت. او که در نوجوانی پایش با کار تحقیقی مختصری در بارۀ خیمه‌شب بازی سنتی شیرازی به ادارۀ فرهنگ و هنر و از آنجا به ادارۀ تئاتر باز شده بود، بعد از اجراهای متعدد تئاتری از جمله از اولین اجراهای در بستۀ ژان پل سارتر و در انتظار گودوی سموئل بکت به تلویزیون رفت و در آنجا هم کارنامۀ درخش...

چرا مردم پیر و جوان هزاره مدتی است در افغانستان آماج خشن‌ترین حملاتند وهدفمند کشته می‌شوند؟‌ آیا این کشتارها آنطور که طرفداران «کمپین به نسل‌کشی قوم هزاره پایان دهید» می‌گویند، به معنی نسل کشی است؟‌ مهمان این برنامه به عبارت دیگر، محمد‌امین احمدی، استاد دانشگاه ابن‌سینای کابل و عضو هیئت مذاکره‌کننده صلح با طالبان باور دارد که: «فقط یک عنصر در این نوع کشتارها قابلیت تحقیق بیشتر دارد و آن اینکه آیا...

نرگس محمدی، فعال حقوق بشر که بخشی از دوران زندان خود را در سلول انفرادی گذرانده، آن را مصداق شکنجه سفید می‌خواند:‌ «سلول انفرادی در واقع بخشی از اون شکنجه سفید، فرد محبوس در سلول انفرادی را به تردید و تزلزل رسوندنه و متاسفانه این اتفاق برای بسیاری از آدمها می‌افته». در بخش دوم گفت و گو با عنایت فانی، نرگس محمدی از تاثیرات سلول انفرادی بر روح و روان زندانی و آمال و آرزوهایش برای تحقق جامعه مدنی در...

نرگس محمدی بخش زیادی از عمرش را به سبب فعالیت‌های حقوق بشری در زندان گذرانده و چندماه پیش بعد از تحمل پنج سال و نیم حبس ممتد، بخشی از آن در انفرادی و همراه با محرومیت‌های گوناگون دیگراز زندان آزاد شد. « من فعالیت دیگه‌ای جز فعالیت برای حقوق بشر و تحقق صلح نداشتم و بر اساس همون من را محکوم کردند». با وجود آزادی او هنوز اجازه خروج از ایران برای دیدار با فرزندان و همسر خود را نیافته است: « ببینید وقت...

شعله‌های آتش جنگی که دهه‌هاست در سرزمین فلسطین افروخته شده هر چند یکبار زبانه می کشد، آتشی که همین چند هفته پیش دوباره شعله کشید و منجر به مرگ ۲۴۸ فلسطینی در نوار غزه و ۱۳ نفر در اسرائیل شد. آیا آتش‌بسی که حالا برقرار ‌شده پایدار است؟ حسام زُملط، نماینده تشکیلات خودگردان فلسطین در لندن می‌گوید: "ما به عنوان دولت فلسطینی وضعیت موجود در مناطق اشغالی رو به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دادیم...چه کسان...

مذاکرات ایران و آمریکا بواسطه چند دولت اروپایی‌ در وین هنوز به نتیجه‌ای نرسیده است. در حالیکه ایران در مورد نتیجه این گفت‌و‌گوها همواره اظهار خوشبینی کرده، مقامات آمریکایی اغلب به پیچیده بودن آن اشاره دارند. آنتونی کوردزمن، رئیس موسسه برک در اندیشکده مطالعات استراتژیک واشینگتن و نویسنده کتابها و مقالات متعدد در مورد خاورمیانه و ایران، چند ماه پیش از شروع مذاکرات آن را دشوار توصیف کرده بود:‌ "موضوع...

چه چیز باعث شد ایران وعربستان پای میز مذاکره بنشینند واگر این مذاکرات به نتیجه برسد چه حاصلی برای دو کشور خواهد داشت و چه تاثیری بر منطقه؟ خالد الدخیل استاد علوم سیاسی در دانشگاه ریاض و متفکر اصلاح‌طلب عربستانی باور دارد که "ما دهه‌هاست که در این منطقه جنگ داشته‌ایم و این وضع هیچ‌وقت به حل مشکلی منجر نشده، بلکه اوضاع رو بدتر و بدتر کرده". و"ما خیلی چیزها داریم، ایرانی‌ها خیلی چیزها دارند؛ از جنبه‌...

آیا می‌توان کودتای هفت ثور (اردیبهشت) ۱۳۵۷ و به قدرت رسیدن حزب چپگرای دمکراتیک خلق افغانستان که متمایل به شوروی بود را تحول نامید و آیا با آن دگرگونی، ساختار سیاسی افغانستان و جامعه آن کشور تغییری بنیادی کرد؟‌ زهرا لطفی، پژوهشگر و مدرس پیشین دانشگاه ابن‌سینای کابل که رساله دکترای خود را در مورد زمینه‌ به قدرت رسیدن این حزب نوشته، آن را یک تحول با پیامدهای جدی می‌داند: "بله، بخاطر اینکه جامعه افغان...

گفتگو با پروفسور آلموت هینتسه پژوهشگر فرهنگ ایران باستان

هایده مغیثی پژوهشگر مطالعات زنان و استاد دانشگاه یورک کانادا کتابهای متعددی در مورد مسائل زنان منتشر کرده و در سطح بین المللی شناخته شده است. زنان ایران و مطالبات حقوقی آنها در گفتگوی عنایت فانی با هایده مغیثی در برنامه به عبارت دیگر این هفته. این گفت و گو اولین بار در سال ۱۳۹۷ پخش شده است.

آیا اصلاحات ارضی که در سال ۱۳۴۱ بعنوان اصل اول انقلاب سفید در ایران اعلام شد توانست به تحولی تعیین‌کننده در ایران عصر چهارده خورشیدی تبدیل شود؟ پروفسور اریک هوگلاند یکی از معدود پژوهشگران غیرایرانی است که بر روی تاثیر اصلاحات ارضی در ایران پژوهش‌های میدانی انجام داده. او که ماهها در روستاهای ایران بسر برده و کتابی به نام "زمین و انقلاب در ایران" منتشر کرده، معتقد است که این اصلاحات نه موفق بود و ن...

صنعتی‌شدن جوامع با مرکزیت کشورهای غربی اهمیت جمع را بسیار کمتر و فردگرایی را بیشتر کرده و "انسان نوین" اغلب مایل به جا باز کردن بین غریبه‌ها است تا بین خویشاوندان. این یکی از مشغولیت‌های علمی جوزف هنریچ، مردم‌شناس و استاد دانشگاه هاروارد است. اوبه این نتیجه رسیده که دلمشغولیٍ جوامع غربیِ "عجیب و غریب‌" است و نیروی فرهنگی غرب تصور ما را از آنچه عادی است مخدوش کرده: "غربی‌ها نه فقط تنها بخشی از بشری...

'باورمندان، عشق و مرگ در تهران' نام کتابی داستانی-تخیلی است که اخیرا توسط دو دیپلمات پیشین آمریکا تدوین و منتشر شده؛ یکی از آنها جزو دیپلمات‌های به گروگان‌ گرفته‌شده در سال ۱۳۵۸ در ایران. ماجراهای این کتاب مخلوطی از حوادث واقعی و تخیل نویسندگان آن است و نگاهی متفاوت به روابط ایران و آمریکا دارد که با نوشته‌های تحلیلی در این زمینه متفاوت است. شخصیت اصلی داستان دیپلماتی آمریکایی است به نام نیلوفر که...

هم به ادبیات و علوم انسانی علاقه وافر داشت و هم بعدا عاشق پزشکی شد. دکتر ارکیده بهروزان که دوران کودکیش با جنگ و قتل و نابسامانی‌های سیاسی دهه شصت شمسی مصادف بود، پزشکی است که اینروزها مدرس مردم‌شناسی در دانشگاه لندن است. یکی ازعرصه‌های پژوهش او تاثیر روانی حوادث دهه شصت بر نسل برآمده از آن است: «دهه شصت ترکیب مزمنی از جاری شدن حوادث مختلف در سطح شهر، جامعه، خانواده، عرصه بین‌المللی است و آغاز و پ...

نوال سعداوی نویسنده و پزشک مصری و فعال حقوق زنان که شجاع‌ترین زن مسلمان قرن بیستم نامیده شده بیش ازهفتاد سال از عمر خود را صرف نوشتن و مبارزه برای احقاق حقوق زنان در جهان عرب و جهان اسلام کرد. این مبارز شجاع و خستگی‌ناپذیر در این راه مصائب و محرومیت زیادی از جمله زندان و تبعید را تحمل کرد و بارها به مرگ تهدید شد اما تا پایان زندگی در آغاز بهار ۱۴۰۰ از پا نایستاد. نوال سعداوی در سال ۲۰۱۵ در گفت و گ...

تورج دریایی تاریخدان هست در حال حاضر مدیر مرکز مرکز مطالعات ایرانی دکترساموئل جردن در دانشگاه کالیفرنیا است. کتابهای متعدد تاریخی به زبان انگلیسی نوشته که موضوع بسیاری از آنها تاریخ عصر ساسانی است. فعالیت های تورج دریایی به تاریخ محدود نمی شود و در مسائل امروزی هم درگیر است و برای از سرگیری روابط دیپلماتیک ایران و آمریکا هم تلاش می کند و در کلیپ های مد ظاهر می شود و در فیلم های تبلیعاتی هم بازی می...

جلال خالقی مطلق از برجسته‌ترین و پرکارترین پژوهشگران شاهنامه فردوسی که بیش از پنجاه سال از عمر خود را صرف کار و تحقیق بر این اثر درخشان فرهنگ و ادب فارسی کرده، می گوید اگر آثار ادبی دیگر را به باغچه و باغ تشبیه کنیم «شاهنامه جنگلی است که همیشه بر شما تسلط داره ...با رودهای خروشان... جانوران ...ودرختان کهنسال هزارساله...من پنجاه ساله که جنگلبانی می کنم». هدف این شاهنامه‌پژوه شناخته‌شده به گفته خودش...

محمود خوشنام، پژوهشگر و کارشناس موسیقی ایرانی که بتازگی درگذشت، کارنامه بلندی از تحقیقات در موسیقی از مشروطه تا دوران معاصر از خود بجا گذاشته است. مقاله‌های بیشمار، کتاب و برنامه‌های موسیقی در رسانه‌ها از جمله فعالیت‌های اوست که بجا مانده‌اند. این پایه‌گذار مجله موسیقی رودکی در دهه پنجاه و رئیس پیشین روابط عمومی تالار رودکی (وحدت) که ۵ سال پیش در حال بیماری در برنامه به عبارت دیگر شرکت کرد، باور د...

چرا پس از گذشت ۴۲سال از انقلاب اسلامی بین حکومت و بخش بزرگی از جامعه در ایران بی‌اعتمادی ایجاد شده و کار به تظاهرات و سرکوب خیابانی کشیده است؟ حسین قاضیان، جامعه‌شناسی که پژوهش‌های میدانی در سنجش افکار عمومی در مرکز کارش قرار دارند، معتقد است که: 'سرکوب در جمهوری اسلامی گریزناپذیر شده....حکومت در ایران نماینده خاص اکثریت نیست...این چیزی است که هم حکومت می‌دونه و هم مردم می دونن' و ' دمکراسی ....یک...

در حالیکه در بسیاری از کشورهای ثروتمند غربی دهها میلیون شهروند در مقابل بیماری کوید۱۹واکسینه شده‌اند؛ کشورهای فقیر و در حال توسعه دنیا هنوز در انتظار دریافت واکسن یا هدیه گرفتن شماری ناچیز از آن هستند تا جایی که برخی عبارت «آپارتاید در واکسن» را بکار می برند. دکتر سومیا سوآمیناتن، پژوهشگر ارشد سازمان جهانی بهداشت می‌گوید: «فقط بحث اخلاق مطرح نیست، بلکه بحث اقتصاد هم مطرحه و این که کشورها باید به ه...

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش اسلامی افغانستان، معاون اول پیشین ریاست جمهوری و از چهره‌های مشهور سیاسی و نظامی سه دهه اخیر افغانستان است. مارشال دوستم که رتبه ژنرالی حکومت کمونیستی را هم در کارنامه خود دارد و حیات سیاسی او در زمان ریاست جمهوری اشرف غنی بالا و پایین داشته در یک گفت و گوی اختصاصی با علی حسینی تاکید می‌کند که طرفدار سقوط حکومت فعلی افغانستان نیست. آقای دوستم که جنگ را راه حل...

رابرت مالی یکی از مذاکره ‌کنندگان دولت باراک اوباما در گفتگوهای هسته‌ای با ایران ، دو هفته پیش به سمت نماینده وبژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران منصوب شد. او که از طرف مخالفانش به جانبداری از ایران متهم است تاکنون در این سمت با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نکرده اما دو سال پیش در یک گفت و گوی اختصاصی بطور مفصل دیدگاه‌هایش را در این مورد برای برنامه به عبارت دیگر تشریح کرد. او در آن مصاحبه پیش‌بینی کرد ک...