به عبارت دیگر

با فرار اشرف غنی از افغانستان و فروپاشی نظام جمهوری شمار زیادی از رهبران سیاسی هم از وطن خود رانده شده‌اند، از جمله یونس قانونی معاون پیشین رئیس‌جمهور و رئیس پیشین مجلس. این نسل از رهبران چه برنامه ای دارند؟ نگاه او به فعالیتهای احمد مسعود و مقاومت و مذاکره با طالبان چیست. یونس قانونی در یک گفت‌وگوی اختصاصی با جمال‌الدین موسوی به سوالات او درباره مقاومت و مذاکره، سقوط کابل و فرار رئیس‌جمهور، مشکلا...

«اگر قلم را بگذارم زمین ، یک روز بعدش فوت کرده‌ام». این گفته صدرالدین الهی، روزنامه‌نگار باسابقه و نویسنده ایرانی به عنایت فانی از برنامه به عبارت دیگر است که تا آخرین لحظه‌های عمرش در چهار گوشه جهان قلم بدست ماند و هفته پیش در کالیفرنیا درگذشت. صدرالدین الهی، از بانیان کیهان ورزشی و پاورقی‌نویس معروف که در زمان جنگ استقلال الجزایر ۲۷ بار مخفیانه به آن کشور سفر کرده بود، در همان مصاحبه گفته بود: «...

قاضی‌های زن درافغانستان که طبق شریعت طالبان از حق قضاوت منع شده‌اند، حالا به دلیل از زندان رهاشدن بسیاری از مجرمانی که با حکم آنها محکوم شده بودند جانشان هم در خطر است. قاضی مرضیه بابکرخیل، یکی از اولین قاضیان زن افغانستان که در گذشته دوبار از مهلکهٔ سوء قصد جان سالم به در برده، می‌گوید آشنایی با زندگی یک زن جوان که سالها پیش به دلیل داشتن یک مشکل شرعی مورد بازجویی او قرار گرفت، افکار او نسبت به ح...

پروفسور برت فراگنر، ایران‌شناس برجسته اتریشی که هفته پیش درگذشت بیش از شش دهه تحصیل و تدریس و تحقیق در مورد ایران و تاریخ آن را در کارنامه خود دارد. این استاد چندین دانشگاه آلمان ایران‌شناسی و زبان و ادبیات فارسی را نه تنها در دانشگاه‌های اروپا بلکه در محضر استادانی چون باستانی پاریزی، مجتبی مینوی و ایرج افشار آموخته بود. پروفسور فراگنر که ایران را در یک حوزه بزرگتر فرهنگی از جغرافیای امروز آن می‌...

حمید صبی، حقوقدان و عضو هیات دادستانی دادگاه مردمی آبان که با هدف بررسی «کشتار و شکنجهٔ مردم در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران» بتازگی در لندن برگزار شد، علت تشکیل چنین دادگاهی را کمبود یک مرجع رسمی می‌داند: «... مرجع قضائی معتبر دیگه‌ای وجود نداره که به این مسئله رسیدگی بکنه. اسناد و مدارک را جمع‌آوری بکنه، شهادت شهود را بشنوه و از اون استفاده بکنه». با وجود همه مشکلاتش اما او باور دارد این دادگاه د...

در سه ماه و نیمی که از به قدرت رسیدن طالبان می گذرد، در مورد ظهور شبکه حقانی که به فعالیت‌های تروریستی در افغانستان متهم است، بحث کمی صورت گرفته است. آمریکا بر سر سراج‌الدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و وزیر داخله امروز طالبان ده میلیون دلار جایزه تعیین کرده. اما انس حقانی، عضو دفتر سیاسی طالبان و برادر کوچک سراج‌الدین حقانی که او هم یکی از بازیگران مهم این شبکه است، در یک مصاحبه اختصاصی با یلدا حکیم،...

COP26 دستاورد کنفرانس بین‌المللی اخیر موسوم به در شهر گلاسگوی اسکاتلند که برای متعهد کردن کشورها به تغییر رفتار در حوزهٔ انرژی به منظور کاهش روند گرمایش زمین برگزارشد، چه بود؟ احسان دانشور، کارشناس ارشد حوزهٔ انرژی و محیط زیست و مهمان این برنامهٔ به عبارت دیگر نتایج این کنفرانس وعواقب آن برای کشورهایی چون ایران را بررسی می‌کند: «موارد عمده آن کاهش سی درصدی متان طی سی سال آینده است» و در بخش سوخت‌ه...

اردشیر زاهدی، وزیر خارجه پیشین و سفیر ایران در آمریکا و بریتانیا در دوران محمدرضا شاه پهلوی هفته پیش در سویس درگذشت. او که همواره بر وفاداری به سلطنت و نزدیکی به شاه ایران صریحا تاکید می کرد، سیاستمداری صریح‌اللهجه بود و باور داشت کودتای ۲۸ مرداد یک خیزش مردمی بدون دخالت خارجی بوده است:‌ «این انقلاب، این رستاخیز ۲۸ مرداد را مردم درست کردند». او که بتازگی با قتل قاسم سلیمانی توسط ارتش آمریکا بشدت م...

با گذشت سه ماه از فروپاشی سریع نظام در افغانستان، فرار غیرمنتظره اشرف غنی و بازگشت بی دردسر طالبان به قدرت می‌گذرد اما هنوز ناگفته‌های بسیاری در مورد آن وجود دارد. متین بیگ آخرین رئیس دفتر اشرف غنی از نزدیک شاهد بسیاری از این تحولات بود ، بخصوص در ارک ریاست جمهوری: «در سه چهار روز آخر (متوجه) نوع مشکوک حرکات، خصوصا مشاورامنیت ملی و رئیس‌جمهوری شدم...نوعی سراسیمگی را می‌دیدم» و«در روزهای آخر جنگ اک...

تاسیس رادیو ایران در دوره نوجوانی هرمز فرهت، آهنگساز و موسیقیدان برجسته ایرانی که در مرداد امسال (۱۴۰۰) درگذشت، او را با موسیقی کلاسیک غربی آشنا و چنان مجذوب آن کرد که موجب شد برای تحصیل در آن رشته عازم آمریکا شود. با این وجود توصیه یک استاد موزیک‌آنتروپولوژی در آمریکا و نظرات او در مورد اهمیت موسیقی‌های سنتی و محلی جهان، موجب شد که او یکی از اولین پژوهشگران آکادمیک موسیقی سنتی ایرانی شود و به ارز...

شاید یکی از مهمترین تغییرات سیاسی در آمریکا به دنبال انتقال قدرت از ترامپ به بایدن در حوزه‌ی تغییرات اقلیمی باشد. مایکل مَن، از اقلیم‌شناسان برجسته‌ آمریکا و مهمان برنامه هاردتاک بخش جهانی بی بی سی می‌گوید اگرچه تغییر رفتار فردی می‌تواند بر بهبود محیط زیست تاثیر بگذارد ولی جهان انرژی به تغییرات ساختاری نیازمند است: «میخوان ما بقدری سرمون گرم ردپای کربن اختصاصی خودمون باشه که از ردپای کربن اونا (شر...

سیزده سال پیش، در بهمن ۱۳۸۷ ابوالحسن بنی صدر، اولین رئیس‌جمهوری ایران که بتازگی درپاریس درگذشت، با برنامه به عبارت دیگر به گفت‌و‌گو نشست و در مورد انگیزه‌های خود از مشارکت در سیاست ایران، از فعال سیاسی در خارج از کشور در دوران پهلوی تا بازگشت به ایران و احراز پست اولین ریاست جمهوری در آغاز انقلاب ایران، اختلاف با آیت الله خمینی و روحانیون حکومتی و همچنین فرار از ایران و فعالیت به عنوان مخالف جمهور...

انجمن جهانی فیزیک سال گذشته مدال اسحاق نیوتن را به نادر انقطاع فیزیکدان ایرانی-آمریکایی به علت تحقیقات او بروی فرامواد و تاثیر نور بر آنها اهدا کرد. نادر انقطاع که از پیشگامان فناوری نانو خوانده می‌شود با تیم تحقیقاتی خود به دنبال تولید فراماده است که از آن بتوان در ساخت کامپیوتری استفاده کرد که ضخامتش به باریکی یک هزارم یک تار مو است اما با سرعت نور کار می‌کند. نادر انقطاع که متولد چهار راه عزیزخ...

بیش از چهل سال است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر اساس دیدگاه آیت الله خمینی با شعار نه شرقی ، نه غربی عمل می شود. در این چهل سال اگرچه تلاشهائی از طرف بعضی از رؤسای جمهوری در جهت تغییر صورت گرفته ولی همه‌ی این تلاش ها بی ثمر بوده است. چرا این سیاست از بدو پیروزی انقلاب در پیش گرفته شد و چه عواملی مانع تغییر این سیاست بوده است؟ محسن میلانی، استاد و مدیر اجرائی مرکز مطالعات استراتژیک و دیپلم...

در خصوص برنامه‌ هسته‌ای ایران بین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و کشورهای غربی از یک طرف و ایران از طرف دیگر تنش‌های تازه‌ای به وجود آمده که آیندهٔ از سر گیری مذاکرات برای احیای برجام و بازگشت احتمالی امریکا به آن توافق را مبهم کرده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفت و گو با زینب بداوی از برنامهٔ هاردتاک بخش جهانی بی بی سی به این تنش‌ها اشاره می‌کند:‌ « این من هستم، این آژا...

با روی کار آمدن مجدد طالبان جامعهٔ ژورنالیست‌های افغانستان به شدت نگران پایمال شدن دستاوردهای بیست سال گذشته‌اند: شمار زیادی نشریه، کانال‌های متعدد تلویزیونی و رادیویی، و قانون‌هایی در جهت تثبیت و پاسداری از آزادی بیان. سمیع مهدی ژورنالیست برجسته و برندهٔ جایزۀ مرکز بین‌المللی خبرنگاران که خود در بیست سال گذشته در شکوفائی ژورنالیسم کشورش نقش مؤثری داشته، هم نگران است و هم امیدوار به آینده:‌ «فکر م...

با پیروزی مجدد طالبان برافغانستان، اهل موسیقی کشور بشدت نگران آینده این هنر مردمی هستند. احمد ناصر سرمست ، بنیانگذار و رئیس انستیتوی ملی موسیقی افغانستان که با تلاش‌های بی وقفه‌اش موسیقی کشور در سالهای گذشته دورهٔ‌ نوینی را آغاز کرد باور دارد که:« هیچکسی توان خفه‌کردن موسیقی را نداشته و نخواهد داشت. موسیقی همیشه جزء جدایی‌ناپذیر جامعه فرهنگی و اجتماعی افغانستان بوده، این جزء جدایی‌ناپذیر جامعه افغ...

مقامات مختلف طالبان مرتب تکرار کرده‌اند که زنها می‌توانند در همهٔ سطوح به جز به عنوان وزیر فعال باشند. ولی چرا کسی وعده های طالبان را باور نمی‌کند؟ امیلیا اسپارتاک که فعالیت‌های طولانی سیاسی‌ در جنبش زنان افغانستان را با سازماندهی و شرکت در اعتراضات دانشجویی به جنگ ویتنام شروع کرد و بعدها یکی از فعالان سازمان دمکراتیک زنان افغانستان شد، می‌گوید که «می‌گن تصمیم بر این است که زنان سهم گیرند در کار،...

فهیم دشتی روزنامه نگار برجسته‌ای بود که از جوانی همواره در میدان مبارزه حضور داشت. تا زمان ترور احمدشاه مسعود در کنار او در پنجشیر، از سال ۲۰۰۱ به بعد قلم بدست در کابل و پس از ورود دوباره طالبان به کابل به همراه احمد مسعود دوباره در پنجشیر پرچم مبارزه را بلند کرد، جایی که در درگیری‌های نظامی کشته شد. فهیم دشتی تا پایان عمر عمیقا به آرمان های فرمانده‌اش احمد شاه مسعود وفادار بود. او در جریان ترور م...

Was the fall of Kabul a result of a behind the scene deal between Americans and Taleban or the American were cheated by Taleban? Now that Taleban are in control what should and can be done to protect millions of Afghans who are living in fear and are in hiding? Soon after Taleban took Kabul, Sir Nicholas Kay, the former UK ambassador to Afghanistan said: “I hang my head in shame at what is happeni...

زمینهٔ حاکم‌شدن دوباره طالبان درافغانستان چگونه فراهم شد؟‌ سِر نیکلاس کی، سفیر پیشین بریتانیا در افغانستان و نمایندهٔ ارشد پیشین ناتو در کابل که در باره شرایط امروز افغانستان گفته شرمسار است، می‌گوید مشکل از توافق‌نامه صلح با طالبان شروع شد: «مشکل این بود که توافقی که ... امضا کردند، توافقی بسیار ضعیف و به سود طالبان بود. هیچ قید و شرط سیاسی که به راه‌حلی سیاسی میان دولت افغانستان و طالبان منجر بش...

لطیف پدرام سیاستمدار، شاعر و رئیس حزب کنگرهٔ ملی افغانستان و مهمان این برنامه به عبارت دیگر، یکی از اعضای هیئتی از سیاستمداران افغان است که در همان روز تسخیر کابل توسط طالبان با طرح‌هایی برای صلح و مذاکره با مقامات ارشد پاکستان وارد آن کشور شدند: «همه ما یک نظر خیلی مشخص داشتیم...و آن این بود که خشونت نشود درافغانستان یک، و افغانستان باید غیر متمرکز بشود...» وظیفه‌ای که به نظر آقای پدرام عمدتا بر...

«ما زنان در بیست سال گذشته بلد شدیم که چطور شبیه یک آهو از درون برکه پر از تمساح آب بخوریم». این جمله‌ای است از ویدا ساغری از فعالان حقوق زنان افغانستان در گفت و گو با عنایت فانی با این امید که زنان کشورش در دوره پیش رو همچنان به مبارزه برای احقاق حقوق خود ادامه دهند، بویژه حقوقی که در بیست سال گذشته، هم در قانون اساسی افغانستان و هم در قوانین مدنی آن کشور بدست آمد و باعث درخشش زنان بسیاری در عرصه...

آیا ایران باید در انتظار خوزستان‌های جدیدی باشد؟ دکتر کاوه مدنی، یکی از متخصصان برجسته محیط زیست و مدیریت آب با شهرت جهانی معتقد است: "ما همین الان هم شاهد خوزستان‌های دیگری هستیم و بودیم و سالها ما ندیدیم...بعضی وقتها، بعضی اتفاقات موجب میشن که شما این درد را ببینی..." و "بحث توسعه نامتوازن اصلا درد مملکت است و وقتی بحث توسعه متوازن داشته باشی، حتما تبعیض داری" . کاوه مدنی که مدتی با سمت معاون سا...

بیست سال بعد از سرنگونی حکومت طالبان انگار افغانستان به سرجای اول خود برگشته است. مذاکرات صلح به نتیجه نرسیده و کابینهٔ اشرف غنی نه فقط در مقابله با فساد اداری ناموفق بوده بلکه خود با اتهاماتی رو به روست. دکتر فضل محمود فضلی، رئیس عمومی اداره امور ریاست جمهوری و یکی از افراد برجسته و بسیار نزدیک به رئیس جمهوری است. او که متهم به بودن یک ضلع در مثلث قدرت سه نفره در حکومت است، به پرسش‌های عنایت فانی...