Bach van de Dag

Moet er om glimlachen, toch wel erg leuk gedaan. De ‘Bach goes jazz’ van Jacques Loussier. Daarna het origineel maar wel op piano, en de versie door Janine Jansen. Hetzelfde stuk, maar dan geheel anders. Johann Sebastian Bach / Jacques Loussier Inventie nr.13, BWV.784 Jacques Loussier Trio Decca 1578922 3’33’’ Johann Sebastian Bach Inventie nr.13, BWV.784 Till Fellner, piano ECM Records 4766355 0’...

Ben nu precies op de helft van de muzikale scheurkalender ‘Bach van de dag’. Ik begon in september 2019 met de Aria uit de Goldbergvariaties, dus dit is het uitgelezen moment om precies de helft van de ‘Goldberg’ te laten horen, een Ouverture, als opmaat naar de andere helft. Johann Sebastian Bach Goldberg Variaties, BWV.988; XVII Variation 16 ‘Ouverture’ Alexandre Tharaud, piano ERATO 08256460517...

Weer zo’n moment in de muziek van Bach, alsof ik minstens een halve meter boven de grond zweef, iets magisch. Zeker in deze uitvoering… ben benieuwd wat jij hiervan vindt! Johann Sebastian Bach Jesu Meine Freude, BWV.227; O Gute Nacht (arr.) Calmus Ensemble & Lautten Compagney Carus 83.381 6’02’’

In maart 1709 krijgt Bach bezoek van de violist Georg Pisendel. Beiden maken een afschrift van Telemann’s Concert voor 2 violen. En voeren het waarschijnlijk uit, met Telemann in het luisterende gezelschap. Zoals zoveel bij Bach, omgeven met ‘misschien’ en ‘waarschijnlijk’. Maar hoe klinkt dat concert van Telemann? Georg Philipp Telemann Concert voor 2 violen en strijkorkest, TWV.52, nrG1 Elizabet...

Van Bach zijn maar twee Vioolconcerten bewaard gebleven… er moeten er veel meer geweest zijn. Ze zijn kwijt, weg of gewoon verloren gegaan. Stel dat je morgen in een stoffig antiquariaat onder een lang vergeten stapel zoiets opduikelt? BWV.1041 werd door Bach in 1730 herzien, voor gebruik in Leipzigs sjieke Café Zimmermann, als heerlijke, aangename achtergrondmuziek. Johann Sebastian Bach, Concert...

Want dit stuk gaat verder, lijkt het. Fantasie, BWV.903, tijdgenoten van Bach vonden het al een uniek werk, ‘dat zijn gelijke niet kent in het oeuvre van Bach’, aldus Forkel, Bachs eerste biograaf. En dan met die Fuga erbij… Johann Sebastian Bach, Fantasie en Fuga, BWV.903 ’Chromatische Fantasie und Fuge’, Christoph Rousset (klavecimbel)

In sommige muziek hoor ik de stilte in en tussen de tonen. Stilte die uitnodigt tot mijmeringen, bezinning. Het origineel van Bach’s Pedalexercitium is als oefening geschreven voor de orgelpedalen. Wonderlijk: op een blokfluit is het vederlicht en vol stilte. Johann Sebastian Bach, Pedalexercitium BWV.598 (arr.), Concert Francais (Sebastien Marq, blokfluit)

Het meest intieme dat je hebt als mens, het meest kwetsbare en tegelijkertijd het meest krachtig: de ziel. Ik wil heel graag dat het waar is: deze ziel rust in de handen van... Dit verlangen, eigenlijk: zeker weten, spreekt in deze aria van Bach. Niet ter zake doende, maar toch: ik vind dit de ‘mooiste’ Bach. Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.127 ‘Herr Jesu Christ, wahr’Mensch und Gott’; aria ‘Di...

Christian Ferdinand Abel was een van die uitmuntende musici waarmee Bach kon werken aan het hof van Köthen. In 1723 werd Abel’s zoon Karl Friedrich geboren, die een leerling werd van… Bach. Jaren later ontmoette Karl Friedrich Abel in Londen de jongste zoon van Bach: Johann Christian. Genoeg te vertellen over de ‘Abels’, maar luister vooral naar Arpeggiata van Karl Friedrich! Johann Sebastian Bach...

Altijd maar die mannen. De zonen van Bach, zijn voorvaderen… Hoe zat het met de dochters van Bach? Als eerbetoon aan de vrouwelijke Bachs, twee keer het Concert BWV.1060R met hoofdrollen voor vader en dochter. Johann Sebastian Bach, Concert voor hobo, viool en strijkorkest BWV.1060R, Cecilia Bernardini (viool) & Alfredo Bernardini (hobo), Dunedin Consort olv John Butt Johann Sebastian Bach, Concer...

Op de sterfdag van zijn vader, Johann Ambrosius Bach, een begrafeniscantate van Johann Sebastian. Welke Bach-stukken gaan er mee naar een onbewoond eiland? Deze ‘Actus Tragicus’ in ieder geval! Johann Sebastian Bach, Cantate BWV.106 ‘Gottes Zeit ist der allerbeste Zeit’ (Actus Tragicus), Gesualdo Consort & Musica Amphion

Het verbluffende vakmanschap van Bach, inspireerde talloze componisten. Zoals Paul Hindemith, ik verklap niets, maar wat Hindemith presteerde is verbijsterend en ook leuk… Paul Hindemith, Ludus Tonalis: Praeludium (fragment), Ludus Tonalis: Postludium (fragment), Olli Mustonen (piano) Paul Hindemith, Ludus Tonalis: 5. Interludium en Fuga tertia, Olli Mustonen (piano)

Het is niet voor te stellen, de tijd vóór Bach. Waar niemand nog enig idee had van Bachs muziek. Hoe klonk die wereld? De Zweedse dichter Lars Gustafsson schreef het prachtige ‘De stilte van de wereld voor Bach’. John Sutton, Salve regina, Huelgas Ensemble olv Paul van Nevel

Is Bach speels? Ja, dat vind ik wel. Hij speelt een serieus spel. Bijvoorbeeld in de enige Forlane in zijn oeuvre. Ik nodigde voor een onderzoekje een aantal kinderen uit in de studio. Is Bach speels? Johann Sebastian Bach, Suite voor orkest nr.1, BWV.1066; IV Forlane, Akademie fur Alte Musik Berlin Francois Couperin, Concert Royal nr.4; VII Forlane, Le Concert des Nations olv Jordi Savall

Als een Sicilliana, oftewel ‘als een herdersdans’. Als je het ‘romantisch’ speelt op drie piano’s ga je wiegend de luisterhemel in, als je het pittig speelt op drie klavecimbels, blijf je dansend op aarde. Johann Sebastian Bach, Concert voor 3 klavecimbels en strijkorkest, BWV.1063; II. Alla Siciliana, Evgeni Koroliov, Llupka Hadzi Georgieva & Anna Vinnitskaya (piano), Kammerakademie Potsdam Johan...

Naar welke muziek luisterde Bach? Welke muziek voerde hij uit? Bijvoorbeeld muziek van Johann Caspar Kerll. Wie? Na (of tijdens…) deze podcast is je nieuwsgierigheid vast gewekt. Johann Caspar Kerll, Missa pro defunctis: Introitus & Kyrie, Vox Luminis olv Lionel Meunier

‘Catchy’ is een term die je niet snel gebruikt bij Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian). Maar ‘catchy’ is het, deze Bach ‘herinnering’ van de Franse componist Eugene Bozza. Muziek: Eugene Bozza: Aria Uitvoerenden: Nathanel Carré, fluit & Ensemble Nuanz

De op 11 februari 1684 gedoopte Johann Jakob Bach vertrok met het Zweedse leger, vestigde zich in Constantinopel, en stierf in Stockholm. Johann Sebastian (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) schreef bij zijn afscheid een ontroerend Capriccio. Muziek: Johann Sebastian Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79...

Mandoline? Pardon? Ja, Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) op een mandoline. Ik was net zo verbaasd als jij. Maar het werkt, en hoe! Muziek: * Johann Sebastian Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian): Sonate nr.1, BWV.1001 - deel I, Adagio & deel II, Fuga (Arr.) Uit...

Ergens in de jaren ’90 ontdekte ik op het Festival Oude Muziek de muziek van Jan Dismas Zelenka. Zeer virtuoos, melodisch en het leek wel wat op Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian). Eigenlijk was ik niet zo verrast dat Bach en Zelenka goede vrienden waren - met veel respect voor elkaars vakmanschap. Muziek: Jan Dismas Zelenka: So...

Soms barst Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) bijna van levenslust, van levensbeaming. Vol energie – met bijna mechanische voortdenderende ‘motoriek’. De Prelude uit de Tweede Engelse suite vind ik een mooi voorbeeld; zeker in de uitvoering door Ivo Pogorelich. Naar mijn onbescheiden idee een van de mooiste Bach-opnamen ooit. Mu...

Als je het op cello hoort, geloof je direct dat het voor cello gecomponeerd is. De Prelude uit Cellosuite (https://www.npoklassiek.nl/klassiek/topstukken/4eae801c-2cb6-49ee-ba6b-908a04a33614/topstukken-de-cellosuites-van-bach) BWV.1011. En als je het op luit hoort, geloof je direct dat het voor luit gecomponeerd is; het arrangement dat Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49c...

Vandaag viert Johann Ludwig Bach zijn verjaardag, maar ook predikant en verzetsheld Dietrich Bonhoeffer. En: op 4 februari 1708 werden de stadsraad en de twee burgemeesters van Muhlhausen geïnstalleerd. Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) schreef hiervoor de cantate 'Gott ist mein König' BWV.71, trouwens ook de enige cantate die...

In februari 1711 begon Johann Ernst von Sachsen-Weimar aan zijn studie in Utrecht. Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian) en Telemann (https://www.npoklassiek.nl/componisten/26796b58-2ae5-40b7-bac9-35730b9ff72a/telemann-georg-philipp) kenden deze muzikaal zeer begaafde prins. Johann Ernst componeerde ook, sommige Concerti zijn door...

Ik kan het niet anders zeggen: dit is een van de mooiste Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd2765754/bach-johann-sebastian)-cantates: Ich habe genung. Bezetting: kamermuziek. Aantal stemmen: 1. En ja, die n voor de g hoort er echt te staan; Ich habe genuNg. Muziek: Johann Sebastian Bach (https://www.npoklassiek.nl/componisten/e99952a5-46c4-49cc-9f79-224cd27657...