Bách Hoá Viển Vông

Lúc tôi 20 tuổi, thập kỷ thứ ba của đời người có vẻ là thứ gì xa lắm không bao giờ tới. Nhưng khi tuổi 30 tới, nó đã tới như kẻ trộm, và mang theo nhiều điều bất ngờ.

Ngay cả một đô thị khổng lồ như Bangkok cũng không có nhiều quán cafe như HN. Thế quán cafe ở thành phố chúng ta mọc ra như rừng từ bao giờ? Ta thử quay về những năm cuối 90 đầu 2000. Lúc đó dân HN đi cafe ở đâu? Trong trí nhớ của tôi, thời kỳ này “đi cafe” không mang ý nghĩa lành mạnh lắm; ít nhất là đối với sinh viên. Nó là chỗ cho người lớn, hoặc cho bọn ăn chơi hư hỏng (nên nhớ thời kỳ đó VN r...

Chắc bạn đang nghĩ “Lại một thằng dạy làm giàu bố láo. Ông là ai mà dạy người khác kiếm tiền?” Với những người từng trực tiếp học tôi, tôi chắc không cần giải thích nhiều. Còn với những bạn đọc xa lạ, tôi chỉ muốn trình bày ngắn gọn rằng tôi không sở hữu siêu xe hay biệt thự như các thầy dạy làm giàu, nhưng tôi đã đi từ chỗ sinh ra ở đáy xã hội đến chỗ tạo lập một cuộc sống tài chính khá dễ chịu c...

Trong văn học, có một dòng sách khá đặc biệt gọi là “văn học nhàn tản”, tức là những sách khuyên người ta sống chậm lại, tận hưởng cuộc đời và bớt lo lắng. Nói đúng ra là cổ súy cái việc lười làm.

Ngày xưa ông Trịnh Công Sơn sáng tác bài hát Ngẫu Nhiên có câu “Mệt quá đôi chân này/ tìm đến chiếc ghế nghỉ ngơi”. Trịnh Công Sơn hát được thế là vì ông sống ở Sài Gòn, nơi có nhiều ghế đá khắp nơi. Chứ đẻ lệch đi vài vĩ tuyến xuống Tân Gia Ba (Singapore ngày nay) thì ông ấy sẽ phải hát “Mệt quá đôi chân này/ đếch có ghế phải đi tiếp thôi”. Thật vậy; ai tinh ý sẽ thấy người Singapore không hề lắp...

Người dân cho rằng cấm đường cho đi bộ sẽ gây áp lực lên các phố xung quanh và gây tắc nghẽn giao thông vào cuối tuần. Các hộ buôn bán cũng phản đối vì họ sợ không ai gửi xe vào đi bộ và hàng quán sẽ chết đói hết. Rồi lại có người bảo lên đấy làm gì, đi bộ xong về à?

Các bạn vẫn nghĩ Gen Z mới phải là thế hệ nổi loạn. Nhưng tôi không nói đến nổi loạn qua việc ăn mặc các mốt thời trang kỳ lạ hay chơi cái này cái kia. Tôi tin rằng nếu những năm 90 – 2000 Việt Nam có điều kiện kinh tế tốt như bây giờ thì 8X – 9X lúc học cấp 3 cũng không khác gì Gen Z hiện tại; những cái đó chỉ do độ tuổi, mới lớn thì ở thời đại nào cũng thế.

Không biết WC ở trường bây giờ ra sao, chứ ngày xưa đấy là nơi không ai muốn đặt chân tới. Có đứa nhịn uống nước chỉ để không phải đi WC ở trường, vì WC luôn cũ, bẩn và hôi thối. Chỗ đứng tè không có gì ngăn cách với nhau, chỉ đơn giản là phóng thẳng vào một bức tường (và thường nó sẽ bắn lại vào người hay chân mình). Chỗ đi nặng thì cửa luôn hỏng. Ai ngồi trong đấy phải vừa đi vừa giữ cửa, hoặc n...

Trong mọi vấn đề, điểm khác biệt giữa amateur và pro nằm ở chỗ họ có cách nghĩ khác nhau về cùng một chuyện. Pro nghĩ đúng, amateur nghĩ sai.

Trong con mắt số đông, xe và người đàn ông trên xe được xếp theo thứ hạng. Xe số như Wave, Cub là nghèo, xe ga như Vision, Airblade là hạng sinh viên, xe Lead là xe của đàn bà, xe SH, Vespa là các anh trưởng thành có chút điều kiện, xe phân khối lớn không cần biết hãng gì đều có nghĩa là bad boy ăn chơi, xe Piaggio cổ là các anh có gu, lịch lãm. Xe oto thì hết nấc, cứ có oto là giàu. Từ Mẹc trở lê...

Ở HN, quán ngon có thể xuất hiện bất thình lình cả trong ngõ lẫn mặt đường. Muốn nhận diện quán ngon, dễ nhất cứ nhìn vào lượng khách. Quán café đông khách có thể vẫn chán, nhưng quán ăn đông khách thường phải ngon. Trong ngõ mà đông lại càng chắc nữa. Đã đông lại toàn người trung niên, người già: cực ngon!

Hồi trước dịch, cả thế giới nói về ô nhiễm không khí. Tôi còn nhớ 2018 là thời điểm tranh cãi rất nóng về độ chính xác của mấy cái app đo chất lượng không khí. Nhưng cuối năm đó tôi ở Bangkok, không khí còn tệ hơn Hà Nội nhiều. Người đi bộ thưa hẳn vì không khí đặc quánh rất khó thở, hàng ăn uống vỉa hè gần như biến mất.

Nhìn cái giá ấy, học sinh cứ 10 người thì 11 người hỏi là anh đã đọc hết chỗ sách này chưa? Đây thực sự là một câu hỏi khó. Nếu trả lời là chưa, mọi người sẽ nghĩ tôi là một ông giáo sư dỏm, mua sách về bày để dọa trẻ con. Mà như thế thì các bạn sẽ không học tôi nữa, tôi sẽ không lấy đâu ra tiền mua cá ngừ cho mèo Sữa Chua và uống Campari mỗi chiều. Nhưng trả lời là đọc hết rồi thì thành ra nói dố...

Chúng ta thích khoe rằng mình đã đọc 100 cuốn sách hơn là khoe rằng mình đã đọc cuốn sách nào đó 100 lần. Bởi vì đọc lại một thứ tới 100 lần hàm ý rằng bạn không thông minh; vì đọc không hiểu hoặc không nhớ hết nên cứ phải đọc đi đọc lại. Tuy nhiên người ta có thể đọc lại vì nhiều lý do khác. Để hưởng thụ chẳng hạn. Có những sách hay đến mức ta chỉ muốn quên nó thật nhanh để được đọc lại như lần đ...

Phần cuối series "Start-up là gì? Bạn đã hiểu sai về start-up" Một công ty tăng trưởng 1%/ tuần sẽ lớn gấp 1.7 lần sau một năm, trong khi một công ty tăng trưởng 5%/ tuần sẽ lớn gấp 12.6 lần. Một doanh nghiệp làm ra $1000/ tháng (một con số phổ biến ở YC) và tăng trưởng 1%/ tuần thì 4 năm sau sẽ làm ra $7900/ tháng, ít hơn lương của một lập trình viên giỏi ở thung lũng Silicon. Một startup tăng tr...

Chỗ ăn uống vỉa hè như hàng ốc, hàng bún, quán café thường bị bủa vây bởi những người xin tiền. Họ có thể là ăn mày, có thể bán tăm, cũng có thể là mấy anh vác loa thùng đi hát để bán kẹo cao su.

Tiếp nối phần I - Start-up là gì? Bạn đã hiểu sai về start-up. "Một doanh nghiệp cần tăng trưởng nhanh đến mức nào để được coi là một startup?" Không có câu trả lời chính xác cho chuyện này. Startup là một cái cột để trèo lên cao mãi, không phải vạch phân cách để bước qua. Startup là cách bạn tuyên bố cho cả thế giới thấy tham vọng của mình.

Khi ngồi những chuỗi cà phê kiểu HL, điều làm tôi thất vọng là cà phê không đi kèm một cốc nước lọc miễn phí. Uống cà phê mà không có nước lọc thì rất khó chịu. Sau vài ngụm, vị đắng đọng trên lưỡi buộc bạn phải uống nước lọc cho dịu bớt đi, có như vậy uống tiếp mới thấy ngon được. Mà cà phê bình thường đã đành. Cà phê VN ngày nay đều cho thêm nào whipping cream, nào kem mặn, nào sữa béo…Uống một...

“Trông mặt mà bắt hình dong”, hay nhìn mặt người đoán tính cách, là một việc phổ biến. Người VN có một kho stereotypes dành cho mọi kiểu khuôn mặt, dáng người.

Chúng ta đa số đều muốn tìm lời giải cho các vấn đề chứ ít ai lại muốn ngồi nghĩ ra vấn đề để giải. Các nhà toán học trước đây đều muốn thử chứng minh định lý Fermat, nhưng trong hiểu biết hạn hẹp của mình, tôi chưa đọc thấy ai đề xuất rằng cần phải tìm thêm nhiều vấn đề hóc búa như định lý Fermat. Richard Feynman, nhà vật lý đoạt giải Nobel, là một ngoại lệ. Trong một bức thư, Feynman tiết lộ bí...

Bây giờ người ta cứ bày đặt phải uống café theo kiểu Tây, tức là hạt Arabica nguyên chất pha bằng máy xịn rồi trộn đủ loại kem sữa đắt tiền để thành ra những món khác nhau như Macchiato, Con panna, Capuccino… Uống thì cũng ngon thật đấy, nhưng nó không có giá trị kỷ niệm. Hồi tôi mới lớn lên, café bình dân ở Hà Nội chỉ bán đúng một loại café trộn bột đậu.

Hôm nay cuối tuần, lại bới sách đọc và bới ra quyển này xin giới thiệu với các bạn: Chu Dịch của Phan Bội Châu. Ở VN hễ nói đến Kinh Dịch thì người ta nghĩ ngay đến các ông thầy bói hay đạo sĩ trong phim cổ trang của Tàu, nghĩ đến những từ khó hiểu như bát quái, càn khôn... Thực chất Kinh Dịch là một cuốn sách triết lý của người Trung Quốc. Nó chứa đựng suy nghĩ và nhân sinh quan của người Trung Q...

Nếu hay đi bộ, chắc bạn đã biết rằng có những con ngõ, những căn nhà cổ, cửa tiệm, hay những con người mà chỉ lúc đi bộ bạn mới nhìn thấy thôi. Ví dụ như căn nhà Pháp thời thuộc địa tuyệt đẹp với cầu thang dẫn lên cửa chính uốn lượn như lối vào lâu đài, nằm trong một cái ngõ cụt ở phố Lò Đúc. Hay một hàng sửa quạt trần cổ mặt tiền vỏn vẹn 1m trên phố Quán Thánh lúc nào cũng dăm bảy ông chú túm tụm...

Chúng ta nuôi đủ thứ vật nuôi trong nhà, nhưng hai con vật phổ biến nhất là chó và mèo. Giữa hai loài này, chó được yêu, còn mèo không những được yêu mà còn được sùng bái. Có người giải thích rằng ta yêu con mèo vì nó là một sinh vật lạnh lùng và xa cách. Ta không hiểu gì về nó, còn nó không thèm quan tâm đến ta. Chính vì mèo không cần ta nên ta cần mèo. Trong “Ngợi Ca Con Mèo”, Pablo Neruda viết:...

Trong vòng tròn xã hội được định hình bởi khoảng cách đi bộ và đi xe đạp, bạn có thể “sống chịu” khá dễ dàng. Người bán người mua tính bằng mồm với nhau, ta chỉ viết sổ hoặc ký tên với những ông mua chịu dai quá, hoặc có tiền sử “bùng”, hoặc với những món hàng lớn như cái quạt.