Bậc thầy kể chuyện - Masters of storycraft

Wong Kar-wai không phải là một đạo diễn làm phim theo những công thức thông thường của công nghiệp điện ảnh, mà là đạo diễn Hồng Kông duy nhất từng chạm tay vào giải Đạo diễn xuất sắc tại Cannes. Tác phẩm In the Mood for Love của ông không phải là một bộ phim giải trí mì ăn liền, mà là đại diện duy nhất sau năm 2000 hiên ngang đứng trong top 25 kiệt tác vĩ đại nhất mọi thời đại do Sight & Soun...

Một bức ảnh được chụp trong vài phút, trong một căn lều không điện, không có thông dịch viên. Bốn mươi năm sau nó vẫn là bìa được nhận ra nhiều nhất trong lịch sử National Geographic. Nhưng bức ảnh đó không phải là câu chuyện. Câu chuyện là tất cả những gì xảy ra trước khoảnh khắc bấm máy. Steve McCurry sinh năm 1950 tại Philadelphia. Ông không học nhiếp ảnh ở trường lớp uy tín. Ông học bằng cách...

Bạn có thể có thị hiếu tốt và vẫn làm ra thứ tệ hại trong nhiều năm. Ira Glass gọi đó là Taste Gap. Và ông mất 17 năm để vượt qua nó. Ira Glass là người tạo ra và host This American Life — chương trình radio và podcast được nghe bởi hơn 5 triệu người mỗi tuần, đoạt 9 giải Peabody và Pulitzer Prize đầu tiên trong lịch sử được trao cho báo chí âm thanh. Ông cũng là editor đằng sau Serial , S-Town ,...

Có một cảnh phim mà giới làm phim vẫn chiếu cho nhau xem: một chiếc xe hơi bị tấn công, ba phút rưỡi không có một lần cắt, camera quay 360 độ bên trong cabin. Để quay được cảnh đó, Alfonso Cuarón và ê-kíp phải phát minh ra thiết bị chưa từng tồn tại. Và họ quay suốt 12 ngày — chỉ để không phải cắt. Tại sao? Vì Cuarón tin rằng mỗi cú cắt là một sự từ bỏ. Và người kể chuyện không được phép từ bỏ ở n...

"I write entirely to find out what I'm thinking, what I'm looking at, what I see and what it means." > (Tôi viết hoàn toàn để tìm ra mình đang nghĩ gì, đang nhìn vào điều gì, đang thấy gì và nó có ý nghĩa gì). Có những nhà văn viết khi họ biết mình muốn nói gì. Lại có những nhà văn viết vì họ không biết mình muốn nói gì. Joan Didion thuộc nhóm thứ hai. Và đó chính là lý do bà trở thành một bậc...

Trong tập này của Bậc Thầy Kể Chuyện: Masters of Storycraft , Tada đi vào thế giới của J.K. Rowling , người đã bắt đầu Harry Potter từ một chuyến tàu trễ bốn tiếng giữa Manchester và London, rồi viết nên một trong những vũ trụ văn học được yêu mến nhất trong lịch sử. Nhưng trước khi Hogwarts trở thành ngôi nhà của hàng trăm triệu độc giả, Rowling từng là một người mẹ đơn thân ở Edinburgh, sống tro...

Có những nhạc sĩ viết bằng giai điệu. Có những nhạc sĩ viết bằng ký ức. Phạm Duy, theo một cách rất riêng, viết bằng tiếng Việt mà ông đã nghe được trên đường. Từ chàng trai 22 tuổi bỏ Hà Nội theo gánh hát rong, đi qua đất nước bằng đôi chân và một cây mandolin, đến người nhạc sĩ để lại hơn một nghìn ca khúc, Phạm Duy là một trường hợp đặc biệt của tân nhạc Việt Nam. Ông không chỉ viết tình ca, tr...

Trong tập này của Bậc Thầy Kể Chuyện: Masters of Storycraft , Tada bước vào thế giới điện ảnh của Francis Ford Coppola , đạo diễn đứng sau The Godfather, The Conversation, Apocalypse Now và Megalopolis. Coppola không chỉ là một đạo diễn vĩ đại. Ông là người suốt đời đặt cược vào những giấc mơ lớn hơn hệ thống có sẵn. Từ cậu bé 9 tuổi nằm trên giường bệnh và tự dựng những thế giới tưởng tượng, đến...

Trong tập 22 của Bậc Thầy Kể Chuyện , Tada trở về với Nguyễn Du, đại thi hào dân tộc, người đã viết nên Truyện Kiều và để lại một trong những câu hỏi cô đơn nhất trong văn học Việt Nam: “Ba trăm năm nữa, trong thiên hạ, có ai người khóc Tố Như?” Tập này không chỉ nhìn Nguyễn Du như một tượng đài văn học, mà như một người kể chuyện vĩ đại. Từ kỹ thuật tả cảnh ngụ tình , mười năm gió bụi, nghệ thuật...

Có những người kể chuyện làm bạn choáng ngợp vì sự cầu kỳ. Hemingway thì làm điều ngược lại. Ông cắt gọn câu chữ đến mức gần như trơ xương, và chính vì thế, nỗi đau trong văn của ông lại hiện ra rõ hơn bao giờ hết. Trong tập mới của Bậc Thầy Kể Chuyện , mình muốn cùng bạn đi vào thế giới của Ernest Hemingway, người tin rằng người viết không cần phải nói hết mọi thứ. Đôi khi, phần không được viết r...

Vì sao phim của Steven Spielberg có thể khiến hàng triệu khán giả vừa sợ hãi, vừa kinh ngạc, vừa xúc động chỉ trong một khoảnh khắc? Trong tập này của Bậc Thầy Kể Chuyện , Tada cùng bạn nhìn vào triết lý storytelling của người đạo diễn đã tạo nên những cột mốc điện ảnh như Jaws, E.T. the Extra-Terrestrial, Jurassic Park và Schindler's List. Từ nỗi sợ cá nhân của một đứa trẻ lớn lên trong gia đình...

Trong tập này của Bậc Thầy Kể Chuyện , Tada đưa người nghe quay về Copenhagen thế kỷ 19, nơi một cậu bé nghèo con của thợ giày đã lớn lên giữa những câu chuyện dân gian và nỗi cô đơn sâu sắc để trở thành một trong những người kể chuyện vĩ đại nhất lịch sử. Hans Christian Andersen không chỉ viết cổ tích cho trẻ em. Ông viết về nỗi cô đơn của con người, về những kẻ ngoài lề, về những giấc mơ mong ma...

Có những người làm phim để kể một câu chuyện. James Cameron làm phim để tạo ra một trải nghiệm. Và khi trải nghiệm đó chưa thể tồn tại, ông sẽ… tự phát minh ra cách để nó tồn tại. Trong tập 18 của Bậc Thầy Kể Chuyện Masters of Storycraft , Tada đi vào thế giới của James Cameron, người đứng sau Titanic , Terminator 2 , và series Avatar , để giải mã một kiểu storytelling rất hiếm: kể chuyện bằng tha...

Trong tập 17 của Series Bậc Thầy Kể Chuyện, chúng ta cùng bước vào thế giới văn chương của Leo Tolstoy, nơi tiểu thuyết không chỉ là câu chuyện, mà là một phòng thí nghiệm của đời sống con người. Vì sao Tolstoy có thể khiến người đọc cảm nhận nỗi đau, tình yêu, hay nỗi trống rỗng mà không cần gọi tên cảm xúc? Vì sao nhân vật của ông luôn đầy mâu thuẫn nhưng lại chân thực đến mức khó quên? Và vì sa...

Có một sự thật hơi khó chịu cho những người làm truyền thông: thế giới không vận hành bằng dữ kiện, mà vận hành bằng câu chuyện . Yuval Noah Harari không phải nhà làm phim, không phải tiểu thuyết gia. Ông là một sử gia. Nhưng cách ông kể lịch sử khiến hàng chục triệu người nhìn lại chính mình, từ niềm tin vào tiền bạc, quốc gia, tôn giáo, cho đến câu hỏi rất riêng: mình đang sống theo sự thật, hay...

Trong tập 15 của Series  Bậc thầy kể chuyện ngày hôm nay, chúng ta cùng đi vào thế giới điện ảnh của Trương Nghệ Mưu , nơi màu sắc không chỉ để làm đẹp khung hình, mà trở thành một hệ thống ngôn ngữ kể chuyện hoàn chỉnh. Vì sao chỉ cần đổi màu sắc từ đỏ sang xanh trong Hero , người xem đã hiểu rằng sự thật đang được kể theo một cách khác? Vì sao những chiếc đèn lồng đỏ trong Raise the Red Lantern...

Trong tập 14, Tada mở cánh cửa bước vào thế giới của Bong Joon ho, nơi thể loại không còn là “nhãn dán” cho dễ bán vé, mà trở thành vũ khí kể chuyện sắc như dao. Từ căn hộ bán hầm ướt mưa của Parasite, chuyến tàu phân tầng của Snowpiercer, đến quái vật sông Hàn của The Host, Bong hiện lên như một đạo diễn có khả năng khiến bạn cười rồi nghẹn trong cùng một nhịp thở, và biến không gian, cầu thang,...

Trong tập 14, Tada bước vào thế giới của Malcolm Gladwell, nơi một câu hỏi tưởng như nhảm nhí về tương cà, giày da hay tượng đá lại trở thành cửa ngõ dẫn vào những ý tưởng làm người đọc… không thể dừng lại. Từ kệ siêu thị với chai Heinz, sân băng khúc côn cầu Canada, phòng máy tính nơi Bill Gates lén vào lúc nửa đêm, đến câu chuyện David hạ gục Goliath, Gladwell hiện lên như một nhà kể chuyện biết...

Trong tập 13, Tada bước vào thế giới của Trịnh Công Sơn, nơi ngôn ngữ không còn chỉ để nói, mà để ngân. Một đêm mưa Sài Gòn thập niên 60, Quán Văn, tiếng guitar mộc, và những câu hát khiến cả sân trường im lặng. Từ chiếc giường bệnh ở Huế, qua những năm chiến tranh, những lần bị cấm hát, rồi đến di sản vượt thời gian, Trịnh Công Sơn hiện lên như một người ghi chép lịch sử bằng cảm xúc, và biến nỗi...

Trong tập này, chúng ta bước vào thế giới của Quentin Tarantino – người biến đối thoại thành vũ khí, biến dòng thời gian thành mê cung, và biến những cuộc nói chuyện tưởng như tầm phào thành khoảnh khắc nghẹt thở. Tada dẫn bạn đi qua sáu chiêu kể chuyện làm nên dấu ấn Tarantino: • Non-linear narrative – phá vỡ thời gian để tăng kịch tính • Dialogue as weapon – nói về mọi thứ trừ điều quan trọng •...

Trong tập này, chúng ta bước vào thế giới của David Attenborough – người đàn ông 98 tuổi mà chỉ cần thầm thì vài chữ cũng đủ khiến cả hành tinh lắng lại. Một giọng nói không chỉ dẫn dắt, không chỉ kể chuyện, mà trở thành tiếng nói của Trái Đất. Vì sao một người không có bằng tiến sĩ sinh học lại trở thành communicator vĩ đại nhất về thiên nhiên? Vì sao từ Life on Earth , Planet Earth , Blue Planet...

Pixar không chỉ tạo ra phim hoạt hình mà họ tạo ra cảm xúc thật . Từ Toy Story đến Inside Out hay Coco , mỗi bộ phim của Pixar đều có một “trái tim cảm xúc” – nơi khán giả không chỉ cười hay khóc, mà nhận ra chính mình trong đó. Trong tập này, Tada dẫn bạn đi qua những chiêu kể chuyện kinh điển của Pixar : 1️⃣ Nhân cách hóa ý tưởng trừu tượng 2️⃣ Dùng biểu tượng cụ thể cho nội tâm 3️⃣ Chấp nhận cả...

Trong thế giới nơi ai cũng muốn “đi thẳng vào vấn đề”, Christopher Nolan lại chọn đi đường vòng, nhưng mỗi bước quanh co của ông đều dẫn đến một cú “ảo thuật” khiến người xem sững sờ. Từ Memento kể ngược thời gian, The Prestige biến phim thành chính một trò ảo thuật, cho đến Inception với những tầng mơ lồng vào nhau như kiến trúc vũ trụ – Nolan không chỉ làm phim, ông thiết kế trải nghiệm nhận thứ...

30 phút cùng Steve Jobs – người đàn ông đã biến buổi giới thiệu sản phẩm thành một sân khấu kể chuyện kinh điển. Tập podcast này không nói về công nghệ, mà nói về cách một con người khiến cả thế giới muốn lắng nghe. Từ “cú xoắn ba phần” (Three-Part Setup & Twist), “Ác nhân trước anh hùng” (Villain Before Hero) cho đến “Show, Don’t Tell + Humanize” – ta cùng khám phá vì sao storytelling lại là...

Có những nhà văn khiến ta sợ hãi, có người khiến ta suy tư,  nhưng Nguyễn Nhật Ánh thì khiến cả một thế hệ… mỉm cười. Ông không viết để dạy dỗ, mà để nhắc người lớn nhớ lại mình từng tốt như thế nào. Từ Kính vạn hoa đến Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ , từ Mắt biếc đến hàng trăm trang sách khác, Nguyễn Nhật Ánh đã biến những điều bình dị nhất thành ký ức tập thể của người Việt: chiếc xe đạp, tiếng...