2historyków1mikrofon

W końcu poczuliśmy się dorośli. Wyszliśmy już z okresu dziecięcego, przestaliśmy być obiecującymi nastolatkami. Wprawdzie nikt nie wręczył nam dowodu pełnoletności, ale nagranie 19 odcinka podcastu #2historykow1mikrofon otworzyło nowy okres. Tematem kolejnej rozmowy nie były jednak wspomnienia , choć sprawa doświadczenia pokoleniowego wisiała w powietrzu. Do refrenu piosenki zespołu Kombi „ każde...

Ileż to razy powtarzamy, że podróże kształcą. Wreszcie po całych miesiącach pandemicznej posuchy wyjazdowej jeden z nas był krótko w Berlinie. Poza załatwieniem spraw służbowych znalazł szczęśliwy nieco czasu, by odwiedzić jedną z największych księgarni. O obecności książek o Polsce na jej półkach właściwie trudno mówić... Sąsiad za Odrą pozostaje nieznany i obcy, a również nieinteresujący? Tak za...

Jak to jest, gdy jeden z rozmówców deklaruje nieprzygotowanie? Czy tytuł profesora i szerokie horyzonty mogą uratować? Wydaje się, że po kilku sekundach, no może kilkunastu rozmowa powinna być przerwana. Dla autorów podcastu #2historykow1mikrofon nie ma nic niemożliwego. Potrafią wypowiedzieć się na każdy temat. Czy tak faktycznie jest, możecie się Państwo sami przekonać. Tym razem rozmawialiśmy o...

W ostatnich latach rozkwitają nam historie alternatywne. Półki księgarskie oferują coraz więcej tego typu literatury. Czy podobnie jak w przypadku polityki historycznej, historia alternatywna jest tylko słowem wytrychem? Co chce się przekazać za pomocą tego pojęcia? Czy taka narracja może znaleźć zastosowanie w edukacji szkolonej i akademickiej? Jaka jest różnica między historią alternatywną a kon...

Co ma dąb wspólnego z inteligencją? Na pierwszy rzut oka niewiele. Jednak po wysłuchaniu nowego odcinka podcastu #2historykow1mikrofon, wszystko stanie się jasne. Jak zdefiniować pojęcie inteligencja? Czy pojęcie to ogranicza się tylko do Europy Środkowo-Wschodniej? Jaka jest rola elit w społeczeństwie? Jakie mają zadania? Czy umasowienie społeczeństw przekreśliło znaczenie elit? Co inteligencja m...

Obchodziliśmy właśnie niedawno kolejną rocznicę wystąpień sierpniowych, a jednocześnie za naszą granicą obserwujemy wielotysięczne wystąpienia mieszkańców domagających się zmian politycznych. Chyba nie mamy wątpliwości, że w obu przypadkach chodzi o ‚ruchy masowe’. Czy jednak każde wystąpienia dużych grup ludzi prowadzą do zmiany – obojętnie: gospodarczej, społecznej czy politycznej? I czy taka zm...

Kto z nas nie pamięta filmu sprzed lat „Szatan z siódmej klasy” i tytułowej piosenki, która zaczyna się od słów: "Lato, lato, lato czeka / Razem z latem czeka rzeka / Razem z rzeką; czeka las / A tam ciągle nie ma nas”. Podobne uczucia mieliśmy, gdy przystąpiliśmy do nagrywania najnowszego odcinka. Wakacje już rozpoczęte, za oknem świeci piękne słońce, a my dalej przy biurkach. Staraliśmy się odpo...

Nie każda popularna, fikcyjna opowieść jest mitem. Warto odróżnić legendy, propagandę, wszelkiego typu narracje o dydaktycznym czy pragmatycznym charakterze od mitu. Mit to szczególnie podniosła, ale też bardzo ogólna forma, która obrasta treścią w zderzeniu z konkretnym kontekstem kulturowym. A jednocześnie opisuje i wyjaśnia fundamentalne kwestie związane z funkcjonowaniem danej społeczności - p...

W trakcie poprzedniego odcinka zastanawialiśmy się nad przyczynami popularności pojęcia „narodu” w dyskursie publicznym. Miniona kampania wyborcza kandydatów na prezydenta Rzeczpospolitej ujawniła nieodpartą pokusę do używania stereotypów narodowych. Stereotypy narodowe jako element kampanii propagandowych różnych ruchów politycznych występowały bardzo często w toku XX w. i pierwszych dekadach XXI...

W jednym z listów komentujących nasz poprzedni podcast dotyczący Polaków na Śląsku padło pytanie o nasz stosunek do narodu śląskiego. No właśnie, dlaczego samo pojęcie narodu Ślązaków w Polsce budzi emocje? Czy potrafimy sobie wyobrazić wspólnotę obywateli Polski złożoną z członków wielu narodów? Czy inaczej podchodzi się do pojęć narodowości i narodu? Bo jednak ‘narodowość śląska’ nie drażni tak...

Co mają wspólnego czereśnie z obrazem? Właśnie zaczął się sezon. Czy można sobie wyobrazić lato bez czereśni? Obrazy, obrazy… #2historyków1mikrofon zebrało się po raz dziesiąty. Wprawdzie miał to być temat luźny, niezobowiązujący, jednak wyszedł… Zresztą w poniedziałek będzie można się samemu przekonać. Jaką rolę pełni obraz we współczesnych opowieściach o przeszłości? Pełny tekst zamieściliśmy na...

Na początku lat 90. ubiegłego wieku francuski badacz Jacques Le Goff miał powiedzieć, że historia będzie czynić postępy tylko w ramach interdyscyplinarności. Od tego czasu pojęcie to jest deklinowane przez wszytki przypadki. Co rozumiemy pod tym pojęciem? Czy zawiera ono konkretną treść i program, czy jest tylko wydmuszką naukową? Jak sprawdza się w praktyce badawczej? Czy stwierdzenie polskiego b...

Jednym z największych osiągnięć ludzkości jest tworzenie, przekazywanie i przechowanie informacji. W ostatnich kilku dziesięcioleciach czas i przestrzeń związane z informacją skurczyły się do global village. Wydarzenia z jednego miejsca planety są odbierane w czasie rzeczywistym w innym miejscu, często oddalonym o tysiące kilometrów. Co robimy z tymi informacjami? Jak wpływają one na nasze postrze...

Universitas Uniwersytet to wspólnota dumna ze swych profesorów i studentów. Jedni nie istnieją bez drugich. Co sprawia, że ta instytucja jest tak wyjątkowa? Jak wytłumaczyć fenomen jej długiego trwania? Należy podkreślić, że uniwersytet należy do jednej z najstarszych instytucji nieprzerwanie funkcjonujących w Europie. Pomimo licznych kasandrycznych zapowiedzi jego końca, universitas studiosorum t...

Dla jednych napój bogów, dla innych niezbędny, choć nieco banalny towarzysz posiłków czy przyjęć. Napoje alkoholowe towarzyszą nam… od zawsze. Ale jest jeden, o statusie wyjątkowym, wręcz sakralnym. Nie będziemy się silić na poetyckie tony, raczej nam obce. Iluż to poetów i pisarzy opisywało jego zalety… Tak, to wino. W języku polskim, niemieckim, włoskim… odziedziczone po łacinie zaledwie cztery...

W doświadczaniu świata przez człowieka emocje mają podstawowe znaczenie. Tego w gruncie rzeczy banalnego stwierdzenia nie ma potrzeby rozwijać. Jeśli jednak spojrzymy na problem historii i emocji, to znaleźliśmy temat wart niejednej dyskusji. Podczas naszej rozmowy zastanawialiśmy się, jak to się dzieje, że emocje tak trudno przenieść na karty opracowań historycznych czy podręczników szkolnych. Na...

Kryzysy w sposób niezwykle ostry uwypuklają problemy domagające się rozwiązania. O ich istnieniu zwykle widziano, nawet analizowano je, czasem formułowano programy zaradcze, czasem coś robiono, jednak bez specjalnej determinacji. Obecna pandemia coronovirusa także jest takim silnym reflektorem, ujawniającym szereg słabości naszych czasów. Przed kilkoma dniami opublikowano badania ankietowe na tema...

Polacy na Śląsku... temat aktualny co najmniej od wieku. Czy region nad Odrą to ziemia niemiecka od zawsze? Czy wręcz przeciwnie - polska od zawsze? Kiedy region stał się częścią wspólnoty niemieckiej, a kiedy przestał być polski? Wreszcie - czy po 1945 r. Polacy 'wrócili do siebie', czy wręcz przeciwnie, skolonizowali obce ziemie i pozostali do dziś z poczuciem obcości? To pytania ważne nie tylko...

Inspiracją do naszej rozmowy była rocznica zakończenia II wojny światowej. W nawiązaniu do tej ważnej daty, zastanawialiśmy się, czy zawsze obchodzono rocznice, jeśli tak, to jak wyglądało to we wcześniejszych epokach, co różni obchodzenie rocznic w dawniejszych epokach od obecnego? Na licznych przykładach pokazaliśmy, że w kulturze europejskiej obchody rocznicowe zawsze miały miejsce. Początkowo...

Dwóch historyków, jeden mikrofon. Zapowiedź Przejście na home office, wymuszone pandemią wirusa covid-19, skłoniło nas do realizacji różnych zamierzeń, które wcześniej przegrywały z innymi, bardziej naglącymi zadaniami. Nie oznacza to, że nie inicjowaliśmy różnych działań naukowych czy popularyzatorskich. Robiliśmy na tych polach całkiem sporo. Zaczęliśmy jednak w pewnym momencie zastanawiać się,...