2historyków1mikrofon

Prezentowany odcinek jest dla nas bardzo nietypowy. Ale zadecydowała o tym magia liczb i siła tradycji kulturowych. 44 odcinek wymógł na nas zmianę formatu, bo przecież musiał być szczególny. Musiał dotykać spraw głębokich, w codziennej aktywności zakrytych, spraw ducha poruszającego zmęczone nieco ciało. Krótko mówiąc, nawiązaliśmy do prośby, jaką przekazaliśmy dwa tygodnie temu naszym Słuchaczko...

Wojny kulturowe / tożsamościowe nie są niczym nowym w historii. Wydaje się jednak, że w czasie kryzysu pandemicznego wkroczyły w nową fazę w szeroko rozumianym świecie współczesnego Zachodu. Choć tytułowe spory dotyczą różnych kwestii, bo zmierzają do negowania całych zespołów wartości żywych w społeczeństwie i dążenia do ich zastąpienia tymi, które podzielają walczący, my skupiamy się na wątkach...

Od dłuższego czasu obserwujemy w wypowiedziach niektórych polityków oraz historyków wołanie o docenienie naszej historii narodowej. By to osiągnąć ogłaszane są różne programy rządowe, finansowane są wybrane publikacje. Przewijający się w tych działaniach brak wiary we własną historię przypomina niemal modelowo dyskurs postkolonialny. Nie potrafimy się cieszyć polską historią, być z niej dumni. Być...

Wychodząc od różnych typów narracji historycznej zastanawiamy się nad fenomenem fałszowania historii. Pretekstem może być chociażby tematyczny numer dodatku do dziennika 'Rzeczpospolita' zatytułowany 'Jak nie mówić o historii?'. W nim redaktorzy - w zasadzie bez udziału historyków - analizują różne, współcześnie aktualne, spory o historię, dodajmy - najnowszą - w Polsce. My zwracamy uwagę, że nie...

Pytanie wydaje się banalne. Kto pisze historię? Odpowiedź jednak już nie jest taka oczywista. Z pewnością parają się tym historycy, zwani czasem archaicznie nieco dziejopisami. Ale czy tylko? Historię piszą też różnej maści partyjni inżynierowie od polityki historycznej. Wreszcie, czy główni bohaterowie tych opowieści nie są autorami historii? Także i to pytanie wydaje się nie budzić wątpliwości....

Podręczniki różnych typów towarzyszą nam od szkoły do studiów, stanowią główny środek dydaktyczny. Jaka jest jednak ich przyszłość w cyfrowym świecie? Czy nadal spełniają swoją rolę podstawowego zasobu wiedzy? Czy podręcznik można traktować w oderwaniu od polityki państwa czy dyskursu międzynarodowego? Jaki jest podręcznik naszych marzeń? Jak powinna wyglądać dydaktyka szkolna i uniwersytecka? Czy...

Minęły już czasy tradycyjnych muzeów? Dzisiaj witryny wystawowe nas nudzą, podobnie jak długie opisy. Przestaliśmy być cierpliwi i wnikliwi. Indywidualizacja przekazu nabrała za to wielkiego znaczenia. Chcemy być traktowani szczególnie, osobiście. Zmieniły się więc nasze oczekiwania. Muzeum dzisiaj – poza klasycznymi celami – musi zaskakiwać i sycić wszystkie zmysły (gastronomia obowiązkowa!). Nie...

Czy ktoś z Państwa wie, co to takiego rozróżek? To maciupeńkich rozmiarów chrząszcz, którego badania prowadzi jeden z pracowników naszej uczelni (ciekawe szczegóły w biuletynie Rektora UWr). Plan zajrzenia owadowi do głowy z pomocą mikroskopu zainteresował jednego z nas, stając się impulsem do rozważań o rozwoju nauki. Bo co ten tajemniczy owad ma to wspólnego z historią? Ano właśnie. Odpowiedzi w...

Dla historyków nadeszły niełatwe czasy. Wyzwania, z jakimi jesteśmy konfrontowani, wykraczają poza standardowe w świecie nauki. Kto wie, czy nie są to wyzwania podobne do tych, z którymi byliśmy konfrontowani przed 1989 rokiem. Jaką rolę pełnią i jakie znaczenie mają historycy w społeczeństwie? Jak ustrzec się przed próbami ze strony państwa ograniczania wolności badań i zmuszania do uprawiania hi...

Dziś rozmawiamy o opowiadaniu. Nie tylko o tym, że warto opowiadać, a nie tylko pisać. Ale też o tym, jakie skutki ma brak narracyjnego doświadczenia historyków dla powszechnej wiedzy o przeszłości. Choć popularyzacja nie kojarzy się ani z satysfakcją zawodowa, ani gratyfikacją pieniężną, to przecież nie wolno z niej rezygnować. To część naszego powołania – poszukiwania prawdy i komunikowania jej....

W ostatnich dniach do księgarń w Polsce weszła publikacja, którą zaliczyliśmy do „złowieszczych” książek. Nie jest więc to pierwsze lepsze wydawnictwo, jakich wiele. Nie jest to też publikacja wybitna. Ma jednak określoną historię, w przeszłości była traktowana jako dzieło fundamentalne. Chodzi o „biblię” nazizmu, „Mein Kampf” A. Hitlera. Jej pojawienie się w polskim przekładzie wywołało pierwszej...

W tym roku obchodzimy 20lecie powstania Wikipedii, encyklopedii obecnej pod każdą strzechą globalnej wioski. W krótkim czasie Wikipedia stała się masowym źrodłem informacji, zastąpiła tradycyjne leksykony, aż w końcu doprowadziła do ich marginalizacji (dostęp bezpłatny zawsze wygra z płatnym…). Możliwość pisania haseł przez każdą zainteresowaną osobę, niezależnie od jej przygotowania merytoryczneg...

O problemie prekariatu naukowego wspomnieliśmy już w ostatnim odcinku. W obecnym poszliśmy za tym tematem. Punktem wyjścia była sytuacja w Niemczech, przede wszystkim skala tego zjawiska, która nas zaskoczyła, bo kłóci się z pewnym stereotypem. Okazało się, że problemem tym objęta jest znaczna liczba osób. W czasie rozmowy zastanawialiśmy się, na ile jest to specyfika niemiecka, a na ile mamy z ty...

#2historykow1mikrofon wracają po przerwie do gry. Następny odcinek już online. Wprawdzie dzieliliśmy się na wstępie naszymi lekturami (oj działo się, działo!), ale podjęliśmy także temat, który interesuje nas od dawna. Zastanawialiśmy się nad wpływem natury na nasze działanie. I oczywiście zrobiliśmy to po swojemu, jest więc i o historii, i o współczesności. Poza tym zadaliśmy kilka pytań słuchacz...

Ten tytuł może wywoływać różne skojarzenia. Może się pod nim kryć zagmatwanie historii, ale też wzajemne oddziaływanie w historii. Przetłumaczenie niemieckiego określenia „Verflechtungsgeschichte” nie tylko nam sprawia kłopot. Jest jednak ciekawym podejściem badawczym, stosowanym od lat, choć z różnym natężeniem. Temat ten wywołał jeden z nas, a razem obiecaliśmy przegląd książek. Skoncentrowaliśm...

Trochę rewolucji. Tylko trochę, ale coś musi się dziać. Technicznie - wypróbowaliśmy nieco inne ustawienie mikrofonów (dziękujemy p. Tomaszowi Sikorze!) i chyba wyszło... sami posłuchajcie, jak :) Co do treści - chcemy rozpoczynać od krótkich relacji z lektur książek, które akurat wpadły nam w ręce w ostatnim tygodniu. Zaczęliśmy od tomu ‚Historiography and the Shaping of Regional Identity in Euro...

Dzisiaj obchodzimy 50 rocznicę symbolicznego gestu zachodnioniemieckiego kanclerza, Willy’ego Brandta – słynnego uklęknięcia przed pomnikiem Bohaterów Getta. Uważa się go za jeden z początków otwierających drogę ku polsko-niemieckiemu pojednaniu. Jaką rolę gesty odgrywały w historii? Jakie typy gestów możemy wyróżnić? Czy nadal potrzebujemy dzisiaj tego rodzaju gestów? Pełny tekst opisu zamieścili...

Obchodzony niedawno dzień życzliwości skierował naszą uwagę na kwestię porozumienia, szukania wspólnej drogi poprzez rozmowę. Nie odkrywamy nowych lądów twierdząc, że ostatnio nie jest z tym najlepiej. Choć dla społeczeństwa demokratycznego dyskusja nastawiona na zrozumienie wszystkich uczestników i wybór wspólnie najlepszego rozwiązania powinny być standardem, to chyba nikt nie ma złudzeń, że dzi...

Przypadki w historii stanowią jeden z aspektów analizowania przeszłości. Czy historia jest przewidywalna? Czy wydarzenia zawsze mają swoją przyczynę? Jaką rolę pełnią niespodziewane wydarzenia? Czy możemy sobie wyobrazić historię bez przypadków? Są jedynie marginesem historycznego dziania się? A może historią rządzą różne reguły, a nawet historyczne prawa? Jak myślenie procesowe wpływa na postrzeg...

Pomniki to jedno z fundamentalnych osiągnięć kultur pamięci. Jedne mają charakter materialny, inne symboliczny. Różna i uzależniona od politycznego rozwoju jest ich trwałość. Niejednokrotnie usuwano je, adaptowano lub zastępowano nowymi. Czy mamy do czynienia z pomnikami ze spiżu? Czy każda generacja nie nadaje nowego znaczenia starym / nowym pomnikom? Jaka jest ich trwałość w przestrzeni publiczn...

Inspiracją do rozmowy było zdjęcie, które ostatnio obiegło  internet. Na samochodzie stała młoda kobieta z odsłoniętym biustem. W ręku trzymała zapaloną racę. Auto znajdowało się pośrodku ulicy otoczone tłumem demonstrujących. Scena ta przypominała obraz francuskiego malarza Eugena Delacroixa pt. Wolność wiodąca lud na barykady. Jakie oblicza miały rewolucje? Czy wybór postaci kobiecej był przypad...

Najnowszy odcinek naszego podcastu #2historykow1mikrofon pt. "Mroki średniowiecza – kalka długiego trwania" jest już online. W ostatnich dniach w przestrzeni publicznej odmieniano średniowiecze przez wszystkie przypadki. Wspólne dla tych wypowiedzi był negatywny wydźwięk. Czy taki nasz stosunek (części z nas) do tej bardzo długiej epoki jest uprawniony? Skąd bierze się czarna legenda wieków średni...

Myślenie antydemokratyczne weszło właściwie do głównego nurtu. Zasada, że większość ma demokratyczny mandat tylko wtedy, gdy szanuje prawa mniejszości, a władza uwzględnia wielość opinii i postaw społecznych, ustępuje przekonaniu, że rządzenie oznacza po prostu dyktat. Jesteśmy cały czas pod wrażeniem ostatniej decyzji Trybunału Konstytucyjnego i wielkich demonstracji ulicznych. Jednemu z nas przy...

Strach zawsze towarzyszył człowiekowi. Wyzwala reakcje naszego organizmu, które ciągle łączą nas z praprzodkami z jaskiń. W chwili wielkiego zagrożenia uciekamy lub walczymy. Czasem strach nas paraliżuje, czasem motywuje i pozwala skoncentrować wszystkie dostępne zasoby ciała i umysłu. Może zatem mieć pozytywne i negatywne konsekwencje. Wiąże się z obroną naszych interesów (bardzo szeroko rozumian...

Niektóre tematy naszych rozmów rodzą się spontanicznie. Są odpowiedzią na potrzebę chwili. Tak było i tym razem. Podejmowane tematy zmuszają nas jednak do zastanowienia i głębszej refleksji. Tym razem rozmawialiśmy o fenomenie ucieczki poprzez wieki. Przykładów z historii jest niezliczona ilość. Pytaliśmy o perspektywy, z jakich rozpatrujemy to zjawisko. Pełny opis na stronie projektu: http://2his...