1+1 Express Podcast

2021’de iki yüz yaşına basan Gustave Flaubert, birçok okur için “ölmeden önce mutlaka okunması gereken” “Madame Bovary”nin gerçekçi, soğukkanlı ve “görünmez” yazarı. Oysa Flaubert’in külliyatına, özellikle de mektuplarında ifade bulan “poetika”sına yakından baktığımızda, önümüzde 20. yüzyıla ve ötesine uzanan yollar ve patikalar belirdiğini görüyoruz. Flaubert sadece “klasikleşmiş” bir yazar değil...

90’larda dünya ticaret sisteminde neler değişti, Türkiye tarihinin dönüm noktalarından 2001 krizi hangi önemli dönüşümlere yol açtı, AKP’yi doğuran koşullar nasıl şekillendi, AKP’nin ilk yılları nasıl bir iktisadi-toplumsal zeminin üzerinde yükseldi, “Milli Görüş gömleği”ni çıkaran kadrolar nasıl bir emek rejimi yarattı? Ümit Akçay ve Galip Yalman’ın hazırladığı “Kriz Üzerine” serisinin sekizinci...

Ulusal idealin sunduğu “iyi hayat” fantezisi neoliberal zamanlarda ne ifade ediyor? Ayrıcalıklı olanın da, ezilenin de ilişki kurduğu, ikisini de anlam kaybına uğratan ve mutsuz kılan toplumsal ilişkiler ve arzular hangi duygu biçimleriyle kuruluyor ve sürdürülüyor? Beklentilerimiz ve hayallerimiz nasıl oluşuyor ve işliyor, neoliberal otoriter siyasetler dünyayla ilişkimizdeki ortak çelişkilerden...

İklim kriziyle mücadelede devlet kurumu bizzat bir savaş alanı. Onu dönüştürmeden iklim krizyile baş etmek, dahası küçülmeyi tahayyül etmek mümkün mü? Eşitsizliklerin üzerini büyüme tülüyle örten bir mekanizma olan devlet çevresel toplumsal adaleti tesis eden bir aygıta nasıl dönüştürülebilir? New York Times gibi ana akım mecraların “küçülme” kavramını kapağına taşıdığı, Çin’in “ortak refah” sloga...

Geçmişte binlerce yıla yayılan iklim değişikliklerinde hayatta kalmayı başarmış orman ekosistemlerinin içinden geçtiğimiz hızlı ısınma tablosu karşısındaki durumunu, ormancılık faaliyetlerinin karbon ayak izimizdeki payını, ormanların geleceğini İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay’dan dinliyoruz... Söyleşi: Saner Şen

Geçmişte binlerce yıla yayılan iklim değişikliklerinde hayatta kalmayı başarmış orman ekosistemlerinin içinden geçtiğimiz hızlı ısınma tablosu karşısındaki durumunu, ormancılık faaliyetlerinin karbon ayak izimizdeki payını, ormanların geleceğini İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay’dan dinliyoruz... Söyleşi: Saner Şen

Şaka değil, küresel ısınmayı bir buçuk derece ile sınırlamak istiyorsak sera gazı salınımını 2030 yılına kadar yarıya düşürmek, 2050’de ise sıfıra indirmek zorundayız. Peki bu radikal dönüşümün olası rotaları neler, nasıl adilane bir şekilde hayata geçirilebilir? Post-kapitalist bir iyi yaşam tahayyülünün çerçevesini neden enternasyonalist, Küresel Güney temelli bir Marksizm çizmek zorunda? J...

Tropikleşen Türkiye, yaz kuraklıkları, artan orman yangınları... Bunlarla beraber bizi bekleyen tarımsal, ekolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlar... Hükümetlerarası görüşmeler ve iklim diplomasisi başarısız oldu. Önümüzde son bir şans var, o da Kasım ayındaki Glasgow toplantısı. İklimbilimci Prof. Dr. Murat Türkeş’i dinlemeye devam ediyoruz.

1989’da yürürlüğe giren 32 no’lu kararname Türkiye ekonomisi için neyin habercisiydi? 1994 krizini hazırlayan ortam nasıl oluştu? Sermaye hareketlerinin tetiklediği ‘94 krizini ortaya çıkaran toplumsal değişimler neydi? İktisatçı Ümit Akçay ve siyaset bilimci Galip Yalman, on yılda 11 koalisyon hükümeti kurulan dönemi, 1994, 28 Şubat 1997 ve 1998 krizlerinin arka planını podcast serimizin yedincis...

Yerkürenin ısı dengesini bozan dinamik somut olarak nasıl işliyor, nasıl etkiler yaratıyor? Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu üyesi iklimbilimci Prof. Dr. Murat Türkeş’i dinliyoruz.

Küçülme somut pratiklerle nasıl hayata geçirilebilir? Neyi hangi ölçekte, hangi fail aracılığıyla, nasıl sınırlayabiliriz? Emek süreçlerinde, kamusal finans alanında, enerji ve madde tüketiminde hangi uygulamalar küçülmenin, dolayısıyla iyi bir yaşamın kapısını aralar? Ve tüm bunlar neden kaçınılmaz olarak enternasyonalist bir yaklaşım gerektirir? André Gorz’un deyişiyle küçülmenin devrimci siyase...

İktisatçı Ümit Akçay ve siyaset bilimci Galip Yalman’la “Kriz Üzerine” podcast serimizin altıncı bölümünde rotayı dünya genelinden Türkiye’ye çeviriyoruz ve güncel krizin yakın tarihteki kökenlerini mercek altına alıyoruz. Ekonomik ve siyasal krizin iç içe geçtiği 1970’lere, 24 Ocak 1980 Kararları’na uzanan uzun on yıla yakın plan…

Pandeminin başından beri toplumsal esenlik için vazgeçilmez emeğin ne olduğunu ziyadesiyle idrak ediyoruz. Peki, bakım emeğini merkeze alan bir yeniden örgütlenmenin unsurları neler? Küçülme esasen niçin feminist bir hedef? Podcast serimizin üçüncü bölümünde Maria Mies, Arel Salleh, Silvia Federici, Stefania Barca’nın izinde bakım emeğini tartışıyoruz. 

21. yüzyılın ilk krizi 2008’de geldi ve sonuç “daha fazla neoliberalizm” oldu. Küresel ekonomik durgunluk ve gelir dağılımı adaletsizliğinin yarattığı sorunlara siyasette sağ ve sol seçeneklerinin itibar kaybı eklendi. 2020’nin ilk aylarından itibaren dünyayı etkisi altına alan pandemiyle birlikte ekonomik krizden siyasi ve toplumsal krizlere uzanan genişlikte yaşanılan kırılmayı, değişen ya da ay...

Gözetim toplumunun eşiğinde, post-kapitalist tartışmalar içinde Temel Gelir nereye oturuyor? Shoshana Zuboff’un davranışsal artık değer kuramından Peter Frase’in dört gelecek tahayyülüne, Marx’ın  Makineler Üzerine Fragman ’ından emek değer kuramının aşınmasına, mini-podcast serimizin sonuncusunda Haluk Levent’e kulak veriyoruz.

Gerek sol, gerek sağ ekomodernistler ekosistem ve ekonomi arasındaki ilişkiyi nasıl tahayyül ediyor? Tekno-optimistlerin teknoloji yoluyla iktisadi faaliyetin çevreye verdiği zararı ayrıştırma hayali, döngüsel ekonomi mantrası ne ölçüde gerçek, sayıların dili ne anlatıyor? Bengi Akbulut ve Ethemcan Turhan ile hazırladığımız altı bölümlük podcast serimizin ikincisinde, Türkiye sermaye çevreler...

Evrensel Temel Gelir emek, üretim ve yeniden üretim süreçlerini nasıl etkiler, sınıf mücadelesine ne gibi katkılar sağlar? İktisatçı Haluk Levent'le mini-podcast serimizin ikincisinde  Bazıları Sıcak Sever filminden István Mészáros’un sosyalizme geçiş kuramına uzanan anekdot ve alıntılarla ETG'yi konuşmaya devam ediyoruz.

İktisatçı Ümit Akçay ve siyaset bilimci Galip Yalman’la podcast serimizin dördüncü bölümünde 2008 krizinin nedenlerini mercek altına alıyor, kriz yönetim stratejilerinin ABD ekonomisi, Avro bölgesi ve geç kapitalistleşen ülkelerdeki yansımalarının izini sürüyoruz.

Zamanı çoktan gelip çatmış bir fikir ekonomi kuramlarının üzerinde bir hayalet gibi dolaşıyor. Aynı Türkiye Temel Gelir Güvencesi Yaşatır Platformu gibi, birçok coğrafyada, birçok ülkede yüzlerce düşünce kuruluşu ve toplumsal hareket bugün “Evrensel Temel Gelir”i savunuyor. Peki bu ilke neye dayanıyor, nerelere uzanıyor? İktisatçı Haluk Levent ile mini-podcast serimizin ilkinde ETG’nin kavramsal ç...

“Büyüme” kavramı 20. yüzyılda icat edildi ve gitgide sorgulanamaz hale getirildi. Toplum ve iklim krizlerini olanca yakıcılığıyla hissettiğimiz şu günlerde otopsi masasına yatırılması şart. Alet çantamızda yarım yüzyıldır farklı felsefi akım ve toplumsal hareketlerden beslenen verimli bir kavram var: “Küçülme”. Concordia Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nden Bengi Akbulut ve Groningen Üniversitesi Mek...

İktisatçı Ümit Akçay ve siyaset bilimci Galip Yalman'la podcast serimizin üçüncü bölümünde neoliberalizmin doğuşuna uzanıyoruz. Sermayeye sınırsız hükümranlık veren bu ekonomi-politik düzen nasıl kuruldu? Neoliberalizmin inşasında merkez solun payı, hatası var mı? Akçay ve Yalman bizi farklı coğrafyalarda dolaştırarak 1970’lerden 2000’lere getiriyor.

Marmara Denizi'nin 1989'dan bugüne gözlerimizin önünde adım adım ölüme gidişini bilim insanı ve deniz tutkunu hidrobiyolog Levent Artüz’den dinlemeye devam ediyoruz. Peki, 1989 öncesine dönmek mümkün mü? Bugün ne yapılabilir? Sorumlulardan, yetkililerden ne talep etmeliyiz? Bizlere ne düşüyor? Söyleşimizin dördüncü ve son bölümünde Levent Artüz’e kulak veriyoruz...

Deniz kirliliği olgusu İstanbulluların hayatına ne zaman, nasıl girdi? Derin Deniz Deşarjı yöntemi nasıl bir tahribata yol açtı? Hangi siyasal tercihlerle yanlışta ısrar edildi? Marmara'da yaşayan 124 balık cinsi ne zaman, neden kayboldu? İstanbul'un denizle ve içindeki canlılarla ilişkisi nasıl değişti? Marem-Marmara Çevresel İzleme proje yürütücüsü Levent Artüz’le söyleşimizin 3. bölümü...

Söyleşimizin bu bölümünde, hidrobiyolog Levent Artüz deniz salyasının ne olduğunu, nasıl oluştuğunu, nasıl yayıldığını anlatıyor. Bundan önce, 2007’de de İstanbul’dan Çanakkale’ye uzanan bir hatta ilk defa yoğun olarak görülen müsilaj o dönem nasıl kaybolmuştu? 2007 ile 2021 arasında neler değişti? İkinci bölümde Levent Artüz'e kulak veriyoruz...

Dünyanın en genç, en bereketli, en ilginç denizlerinden Marmara taammüden öldürüldü. Birkaç aydır yoğunlaşarak, gitgide yayılarak suyun yüzeyini ve derinlerini saran müsilaj, ya da balıkçıların deyişiyle deniz salyası, ölümün ilanı oldu. Marmara Çevresel İzleme proje yürütücüsü, hidrobiyolog Levent Artüz ile Birartibir.org için yaptığımız kapsamlı söyleşinin ses kaydını dört bölüm halinde yayınlıy...