1 สมการชีวิต

ความแก่ ความเจ็บ ความตาย เป็นสามในห้าอย่างของเทวทูตที่เตือนสติให้เราทำความดี ตั้งสติเอาไว้ ซึ่งความดี-ความไม่ดี ต้องดูตามแบบที่ผู้รู้ คือ วิญญูชนบอกสอน ในที่นี้ คือ หลักของศีล สมาธิ ปัญญา หรือศรัทธา ศีล สุตตะ จาคะ ปัญญา ไม่หนีไปจากนี้ นี่คือความดีที่ให้กระทำไว้ เห็นสิ่งต่างๆ แล้วตั้งเทวตานุสติ คือ ระลึกถึงความดีของผู้อื่น หรือมรณสติ รู้สึกถึงสัมปชัญญะ ก็ดำเนินชีวิตของเราไปได้ เมื่อ ‘สัจจกิริยา’ คื...

ตราบาป คือ นิมิตเครื่องหมายของความไม่ดี อาจทำให้จิตของเราตกไปอยู่ห้วงอกุศล เพราะฉะนั้นถ้ามีปัญหาเรื่องความสัมพันธ์โดยเฉพาะอย่างยิ่งในครอบครัว เราต้องรักษาให้ดี บางทีคำขอโทษง่ายๆ ไม่ยาก ช่องทางมีน้อย โอกาสหาแทบไม่เห็น แต่ขอให้ทำ อย่าให้มีการผูกเวรกัน แต่ให้มีความเมตตา เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ มีอุเบกขาให้กัน พอพัฒนาปรับปรุงความสัมพันธ์แล้ว จิตใจเราถูกปลดล็อคคลายเงื่อนคลายปม จะไม่มีความหงุดหงิดอยู่ในใจ จะ...

“บุญแปลว่าความสุข” บุญเกิดจากกายวาจาใจ หรือ ‘บุญกิริยา 10’ แบ่งเป็นทางใจ 3 วาจา 4 และกายอีก 3 รวมลงในศีลสมาธิปัญญา บุญจากทานศีลภาวนา บุญจากการอุทิศ บุญจากการอนุโมทนา บุญที่ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ตัวอย่างพระเวสสันดร “สิ่งที่ตัวเองให้ เป็นสิ่งที่ตัวเองรัก และเป็นสิ่งที่พอใจด้วย รัก จึง ให้” เพราะดูถึงคุณธรรมที่จะเกิดขึ้น ส่วนความคิดลบที่ว่าทุกอย่างเป็นกรรมเก่า เป็นคนเลวคนไม่ดีนั่นเป็นมิจฉาทิฏฐ...

ทุกอย่างอยู่ที่ ‘ผลประโยชน์’ คือ ในทางโลกกับในทางธรรม แต่อะไรที่จะดีกว่าให้กำลังใจเราได้มากกว่า คงอยู่ได้ยาวนานยั่งยืน มีข้อเสียน้อย และเป็นประโยชน์ใหญ่ ทั้งเพื่อตนเองและผู้อื่นด้วย นั่นคือประโยชน์ในทางธรรมะ อย่างความอดทนหรือการให้ ‘จาคะ’ ที่บางคนอาจจะคิดว่า ‘เสีย’ แต่จริง ๆ แล้วคุณ ‘ได้’ ต่างหากได้ให้ทานได้สละออก  ให้เห็นแก่ประโยชน์ตนเป็นหลักตั้งขึ้น เพราะประโยชน์ด้านโลกุตระเราได้ประโยชน์แล้ว คนอ...

วันสำคัญในเดือนนี้ มีแง่มุมธรรมะว่า อย่างไรจึงเป็นมงคล .. “บูชาบุคคลที่ควรบูชา” คือ ผู้ที่มีศรัทธา ศีล สุตตะ จาคะ ปัญญา เป็นพุทธมามกะ นับถือพระรัตนตรัย และปีนี้จะดีจะชงหรือไม่ อยู่ที่เราทำดีนั่นคือดี ใช้โอกาสในการเริ่มต้นใหม่ ๆ ผูกมิตร ทำดี ๆ ให้กัน อดทน ไม่เบียดเบียนกัน มีเมตตาจิต รักใคร่เอ็นดูนั่นจะเป็นการดี ส่วนเรื่องในสังคมที่เกิดขึ้น .. “เราไม่จำเป็นต้องทุกข์” มันแค่วิธีคิดวิธีทำจิต ตั้งทิฏฐิ...

ชีวิตของเรามีเรื่องที่ต้องให้ตัดสินใจอยู่ตลอด ในรูปแบบของผัสสะหรือปัญหาต่าง ๆ ที่เป็นสุขเวทนา ชื่อเสียงเงินทอง ทุกขเวทนา ถูกด่าถูกว่าไล่ออกสูญเสียเงิน วัน ๆ หนึ่งต้องตัดสินใจหลายอย่าง ยิ่งเป็น Disruption world โลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จะตัดสินใจอย่างไรที่ไม่ใช่มองโลกในแง่ร้ายหรือโลกสวยมองแต่แง่ดีจนเกินไป ปรับจิตให้อยู่ในทาง  ‘ปัญญา’ จึงเป็นจุดสำคัญ ที่จะเปลี่ยนให้เราเป็นคนรอบคอบ เป็นคนดีมีน้ำใจเ...

“เราอยู่ในโลกใบนี้เหมือนเราโหลดแอปมา เราต้องยอมรับเงื่อนไขของแอปที่เราโหลด เหมือนงูกับลิ้นงูที่ต้องอยู่ด้วยกันให้ได้” Q: การบวชผู้ที่มีจิตใจไม่ใช่เพศชายได้หรือไม่   A: ในหลักธรรมมีบัณเฑาะก์อยู่ ซึ่ง 2 อย่างใน 5 อย่างนั้นสามารถบวชได้ ด้วยเงื่อนไขของสรีระและอวัยวะที่ไม่เป็นอุปสรรค และเพราะธรรมะสามารถเปลี่ยนจิตใจของคน ดังนั้นการบรรลุธรรมจึงอยู่เหนือเพศสภาพ ชาย/ หญิง / หรือบัณเฑาะก์ ก็สามารถบรรลุธรรมไ...

ถ้ายังไม่แต่งงาน ไม่ต้องคิดจะแต่ง หรือถ้าอยากจะแต่งจริง ๆ ให้ดูที่คุณธรรม “ศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา” แต่ถ้าแต่งกันอยู่แล้ว อย่าคิดว่าจะเลิก อยู่กันไปให้ได้ ทำยังไงให้มันเวิร์ค แต่งงานแล้วไม่ขาดทุน แต่ได้กำไร “รักษาความดีได้” มีความมั่งคั่งทั้งทรัพย์สินเงินทอง ทั้งความสัมพันธ์ ทั้งลูกหลาน ทั้งการดำเนินชีวิต ชีวิตคู่จะราบรื่น เพราะรู้จักรักษาจิตของตนให้ดี ให้อยู่ด้วยคุณธรรม ด้วยหน้าที่ด้วยกิจที่ควรทำ ใ...

เพราะไม้อ่อนดัดง่ายกว่า หน้าที่ของพ่อแม่จึงต้องให้ลูกตั้งอยู่ในความดี ห้ามเสียจากบาป อย่างน้อยต้องสอนให้เขามีศีล รักษาศีล แล้วพัฒนาให้ดีขึ้น ๆ ส่วนผู้สูงอายุก็ใช่ว่าจะดัดไม่ได้ ด้วยเวลาที่งวดลง ๆ เราจึงต้องรีบทำความเพียร จะอยู่ที่วัดหรือที่ไหนก็ตาม ให้รักษาจิตใจให้อยู่ในมรรค 8 กายวาจาก็จะได้รับการควบคุมโดยอัตโนมัติ ปรับความเพียรให้เสมอ ๆ กัน ด้วยสติที่ตั้งเอาไว้เมื่อเจอผัสสะหรือสิ่งกระทบต่าง ๆ ในแ...

ในชีวิตของคนเรามันมีการเปลี่ยนแปลงแน่นอน ไม่ว่าจะตั้งเป้าหมายหรือไม่ก็ตาม แต่คุณธรรมหรือธรรมะที่จะต้องมี ‘อิทธิบาทสี่’ เป็นสิ่งที่จะควบคุมชีวิตของเราให้อยู่ในร่องในรอยในทางที่จะทำให้เกิดความเจริญความเป็นมงคลความดีงามในชีวิตของเราได้ เราจึงต้องพิจารณาว่า อะไรจะเป็นสิ่งที่ให้การพูดความคิดการกระทำ ‘จิตของเรา’ ไปในทางที่ดีได้โดยมี ‘ธรรมเครื่องปรุงแต่ง’ ไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นยอดขายร้อยล้านหรืองานบ้านทั่ว...

ธรรมะสำหรับปีใหม่ ไม่เอามาก เอาข้อเดียว คือ “เราต้องพัฒนาตัวเอง” ต้องพัฒนาจิตใจ คิดพิจารณาว่า อะไรที่จะพัฒนาได้ในปี 2565 ที่จะมาถึง อะไรที่ได้พัฒนาจากปี 2563 มาแล้ว หรืออะไรที่ไม่ดี ๆ แล้วได้กำจัดออกไปในปี 2564 นี้บ้าง ใคร่ครวญแยกแยะ หลักการ คือ ดูที่ 4 ส่วน โดยแบ่งเป็นคู่ของกุศลกับอกุศล ถัดไปอีก ต้องวางแผนต่อไปในปีหน้าว่าจะพัฒนาข้อไหนทั้ง 2 คู่นี้ “กุศลอกุศลอย่างไรที่เราจะสร้างสรรค์ให้มี อันไหนที...

หลายเรื่องในอดีตชาติที่ทำให้คนบางคนเคยเกิดเป็นหญิง แม้เแต่พระพุทธเจ้า พระอานนท์ ซึ่งประเด็นในที่นี้ คือ คนที่มีเพศสภาพที่เปลี่ยนแปลงไปจากกำเนิด เขาเหล่านั้นจะมีความละเอียดละออในเรื่องของกามมาก ตามวิสัยที่เคยมีมา ทำให้มีความทุกข์ที่พ่วงตามกันมาได้มาก แต่ความดีที่มี เป็นจุดที่สำคัญกว่า ฝึกปฏิบัติธรรมให้มาก ประพฤติอยู่ในศีลธรรม ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ธรรมะย่อมรักษาคนที่ปฏิบัติธรรม จุดนี้จะทำให้เราพ้นจาก...

ประเด็นสำคัญในสัปดาห์นี้ เป็นเรื่องเด็กไม่มีความเคารพเชื่อฟังผู้ใหญ่ .. พอทำผิดกายวาจาใจที่เป็นอกุศลจะหาความเจริญไม่ได้ เพราะนั่นเป็นบาป แต่! คนเราบางทีมีความเห็นต่างกันได้  “ความเห็นของเรามีอยู่ เราอาจจะถูกอาจจะผิดก็ได้ แต่เอาตามท่านก็แล้วกัน เราจะผิดจะถูกก็ไม่เป็นไร เพราะเราเคารพกัน”  “ถูกหรือผิดไม่ใช่ประเด็น ถ้าถูกหรือผิด แล้วอกุศลธรรมมันจะเกิด อย่าถูกอย่าผิดเลย อย่าเห็นแก่ความถูก เพราะถ้าเกิดม...

โลกทุกวันนี้อยู่ยาก?  ดี-ไม่ดี สบาย-ลำบาก มั่งมี-ยากจน สุขหรือทุกข์ คำพวกนี้ไม่ใช่จะบอกได้ว่า ‘อยู่ง่ายหรืออยู่ยาก’ และไม่ใช่เรื่องที่จะไปตามความพอใจหรือไม่พอใจ แต่ถ้า ‘ทำเป็น อยู่เป็นแล้ว จะอยู่ได้ง่ายเลย’ เรื่องของสุขเวทนาหรือทุกข์เวทนา เราควบคุมไม่ได้หรอก เพราะมันมีเหตุเงื่อนไขปัจจัยของมัน แต่มองให้ถูก ด้วยจิตใจที่เป็นสมาธิ เลือกที่จะควบคุมคุณธรรมในจิตใจของเรา หมายถึงเลือกที่จะมีสติ รักษาคุณธรร...

อย่าประมาทในวัยและชีวิต ว่าชีวิตเราจะอยู่ยั่งยืนถาวร ยังไม่ตายยังมีสุขภาพดีอยู่ ยังเรื่องการงานด้วย และอย่าประมาทในการทำความดี เพราะประมาทเท่ากับตาบอด เท่ากับตายแล้ว ชีวิตที่อยู่ด้วยความประมาท หมายถึงมันไม่มีค่า ‘ทำความดี ทำไมบางทีไม่ได้ดี’ อย่าคิดแบบนั้น กรรมดียังไงให้ผลแน่นอน และให้เรามีความมุ่งมั่นมีความพยายาม ฝึกทักษะรักษาจิต แยกแยะความดีความชั่ว เอาธรรมะ ‘อินทรีย์ 5’ มาปรับใช้ในทุกเรื่อง เริ่...

คิดว่าชีวิตไม่มีความหมาย ก็เลยจะจบชีวิตลง แต่ถ้าเห็นชีวิต ‘ตามความเป็นจริง’ สุขก็มีทุกข์ก็มี มีเหตุมีปัจจัยมา เข้าใจชีวิตอย่างถูกต้อง มันก็ทุกข์ไม่มาก แต่ถ้าเข้าใจคลาดเคลื่อนจากที่มันเป็น มันก็จะทุกข์มาก “มองไปรอบ ๆ สิ ยังมีคนที่เขารักเราอยู่ไหม มีสิ แต่บางทีนึกไม่ถึง ตั้งสติไว้จะค่อย ๆ เห็น” เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต เป็นเครื่องเตือนสติเราทั้งสิ้น ชีวิตมันเป็น 2 ด้านอย่างนี้แหละ มีสุขมีทุกข์ เมื่อเ...

ที่ต้องดูดวงเพราะไม่มั่นใจ ความมั่นใจในทางคำสอน คือ ศรัทธา ซึ่งวิธีที่พระพุทธเจ้าทำนาย คือ ประกอบด้วยเหตุและผล เป็น “ศรัทธาที่ไม่งมงาย แต่ประกอบด้วยปัญญา” ส่วนการอธิษฐาน คือ การตั้งใจมั่นอย่างแรงกล้าในการจะทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ไม่ใช่การอ้อนวอนขอร้อง ดังนั้น ให้เราเป็นคนที่กำหนดดวงชะตาของตัวเราเอง มีความมั่นใจแล้วสร้างเหตุปัจจัย ตามกำลังความเพียร ผลเราได้แน่ด้วยการอธิษฐานที่ถูกต้อง Hosted on Acast. Se...

“เกมคือผัสสะ คือ วัตถุกามอันวิจิตรพิสดารที่สร้างสรรค์ปรุงแต่ง” จะแกะปมแก้ปัญหาเด็กติดเกม หรือแม้แต่ผู้ใหญ่ที่ติดการทำงาน ติดการพนัน ติดสื่อลามก ก็ลักษณะเดียวกันไม่ต่างกัน เพราะมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป แล้วเริ่มมีการเบียดเบียนตัวเอง จนถึงมีปัญหากับคนรอบข้างเบียดเบียนผู้อื่น “การที่จะให้เขาตั้งอยู่ในความดีได้ ไม่ได้ด้วยอาชญา ไม่ได้ด้วยศาสตรา” จะไปตี ไปด่าว่าไม่ได้ จะเอาเครื่องมือของมารไปแก้ไขจิตใจที่เ...

เมื่อต้องเผชิญหน้ากับวิกฤตชีวิตอย่างใดอย่างหนึ่ง อย่าเพิ่งตกใจ ให้ตั้งสติเอาไว้ก่อนเลย ทำจิตให้มั่นคง อย่าไหลไปตามกระแสของข่าวสาร แต่ให้ติดตามหาข้อมูลด้วยปัญญาให้ดี เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจ และทำความเข้าใจในวิกฤตที่เกิดขึ้นนั้นว่าย่อมมีความเปลี่ยนแปลง ชีวิตของเราไม่เหมือนเดิมแน่ เราจึงต้องยอมรับ และมีการปรับเปลี่ยนจากจุดที่เป็นอยู่ (แม้ในจุดที่ตกต่ำ) ให้ไปในทางที่ดีขึ้นได้ พระพุทธเจ้าจึงตรัสถึง "...

การเงินการงานการลงทุน ในขณะที่เรามีเงินอยู่ ควรทำยังไง ถ้าเราไม่มีเงินเลย หรือเป็นหนี้ด้วย เราควรจะรักษาจิตอย่างไร อธิษฐานอย่างไร รวมถึงตอนที่เรากลับมามีเงินทองใหม่ ตั้งตัวได้แล้ว เราจะรักษาจิตให้ไปตลอดรอดฝั่ง มีกำไรได้อย่างไร “ความที่เป็นคนค้าขาย เป็นพ่อค้า หรือเป็นนักธุรกิจ ด้วยจิตที่ไม่มีความโลภ ด้วยจิตที่ไม่มีความตระหนี่ จะสามารถเห็นช่องทางในการที่จะหาทรัพย์ให้มากขึ้นได้ คือ เมื่อตั้งจิตให้ดีแ...

ชีวิตจะอยู่เย็นเป็นสุข ในเรื่องการงาน ในที่นี้เน้นมาที่หัวหน้า หรือคนที่มีลูกน้องมีบริวาร ธรรมที่จะเชื่อมองค์​กร ยึดเหนี่ยวจิตใจให้สามัคคีกัน คือ สังคหวัตถุ 4 ซึ่งเจ้านายจะรักษาความเป็นผู้นำได้ต้องมี ‘พรหมวิหาร 4’ และองค์กรจะสำเร็จตามเป้าหมายได้ ต้องมี ‘อิทธิบาท 4’   “งานทุกอย่าง เราสามารถที่จะสร้างกุศลธรรมในงานนั้นให้เกิดขึ้นได้” เพราะอย่างนั้นเราต้องปรับจิตให้เกิดฉันทะในการทำงาน แม้จะไม่ชอบงาน แ...

ถ้านึกถึงความดีไม่ได้ เห็นโทษของความไม่ดีไม่ได้ มีปัญญาไม่ได้ ความโกรธมันต่อเนื่องไป ผูกกันไปเรื่อย ต่อให้จบที่กระบวนการยุติธรรม แต่ในใจไม่จบ เจ็บแล้วถ้าไม่จบ เจ็บฟรีนะ แต่ถ้าเจ็บแล้วจบ จบที่ใจของเรา นึกถึงความดีของเราบ้างของคนอื่นบ้าง  ระลึกถึงความดี เริ่มจากพุทโธ ธัมโม สังโฆ เป็นสัมมาสติได้ ความไม่ดีใดผ่านมา จะเห็นโทษของความไม่ดีได้นั้น นั่นคือ ปัญญา มีสติมีปัญญาจะทำความที่ไม่ผูกเวรกัน ให้อภัยกั...

‘บาป เจตนา ศีล’ ศีล คือ เจตนาในการงดเว้น ด้วยความที่ไม่เจตนา ไม่ผิดศีลอยู่แล้ว แต่บางทีความบาปมันมีได้ ขณะที่บางอย่างแม้ไม่ผิดศีล แต่ก็มีความบาปเกิดขึ้นได้  “บาป คือ ชื่อของความเศร้าหมอง ความไม่เป็นสุข” ในที่นี้ได้พูดคุยหลายประเด็น ทั้งการงาน 5 อย่าง ที่แม้จะไม่ผิดศีล แต่เป็น ‘อกรณียกิจ’ อยู่ในวงจรการเบียดเบียน หรือแม้แต่ความคิดที่เป็นไปในทางลบที่อยู่ในจิตใจ ‘จิตตก เครียด’ เราก็ต้องรีบละออก โดยใช้...

ทุกอย่างเป็นงาน เป็นสิ่งที่ต้องใส่ความเพียร ใส่พลังลงไป ‘งาน’ ในที่นี้หมายถึง ความเป็นอยู่ คนไม่มีความเพียร ชีวิตตั้งอยู่ไม่ได้ เหมือนไฟต้องมีเชื้อ มีเปลว มีความร้อน ถ้าไม่มีงาน ชีวิตเหมือนไม่มีค่า ถ้ามีคำว่าเบื่อ คำว่าเซ็ง นั่นคือ คุณหมดไฟแล้ว ทำอย่างไร ฟังธรรมสิ จะมีความเห็นแจ้ง มีปัญญาเพิ่มขึ้น แล้วตั้งศรัทธาความมั่นใจเอาไว้ ทำจริงแน่วแน่จริงไปเลย บางทีแบ่งเวลาไม่ถูก แสดงว่าสมาธิมันหย่อน ทำให้ไ...

เมื่อเจอเรื่องราวอย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว เราจะโกรธจะไม่พอใจ กลายเป็นยักษ์ทันที จิตใจหมุนไปวันหนึ่ง ๆ เดี๋ยวเป็นเทวดา เป็นยักษ์ เป็นสัตว์เดรัจฉาน เป็นสัตว์นรก อย่างน่วม! กลับบ้านเจอครอบครัวกลับเป็นคน วนไปวนมาอย่างนี้ แล้วจะครองเรือนรอดได้อย่างไร  มันจึงยาก แต่ไม่ใช่ว่าแก้ไม่ได้ ทางออกมีอยู่ นั่นคือ “ฆราวาสธรรม" ธรรมะสี่อย่างของผู้ครองเรือนที่พระพุทธเจ้าแสดงไว้กับอาฬวกยักษ์ สามารถเปลี่ยนจากยักษ์กินคน...