Onder de vleugels van Den Herder

Voor iedereen die zuidwaarts trekt in de zomer, deze prachtige muziek van Enrique Granados. Spanje is hoorbaar, maar in een aantrekkelijke mix met andere Europese muziek. Jacobus vertelt erover. 

Hij werd slechts 26 jaar oud, componist Alexei Stanchinsky. Hij kwam veel te weinig toe aan componeren, maar áls hij muziek schreef was zijn talent onmiskenbaar. In deze aflevering bespreekt Jacobus een bundel van 5 korte preludes. 

Van de componerende kinderen van Johann Sebastian Bach is Johann Christoph Friedrich zeker niet de bekendste. Hij heeft echter wel van alles moois geschreven, ook voor het klavier. Zijn virtuoze variaties op een bekend liedje laten dat zien. 

Op het festival Mind the Gap in het Concertgebouw in Amsterdam klinkt muziek van Margaret Bonds. Een zwarte componiste uit 1913 die veel betekend heeft voor de emancipatie van zwarte muziek en van vrouwen op het concertpodium. Jacobus heeft het in deze aflevering over haar pianowerk Troubled Water, gebasseerd op de spiritual Wade in the water. 

In de vorige aflevering van Onder de vleugels van den Herder ging het over muziek van een jonge, energieke Beethoven. In deze aflevering aandacht voor de allerlaatste noten die Beethoven schreef voor piano solo: zijn 6 bagatellen op. 126. Muziek die een inkijkje geeft in de geesteswereld van Beethoven. 

Vroeg werk van Ludwig van Beethoven in deze aflevering van de podcast. Een energieke Beethoven. Hij werd door cellovirtuoos Jean-Louis Duport uitgedaagd om voor dat instrument te schrijven en dat leverde twee formidable sonates op. Jacobus bespeelt het laatste deel van de 2de sonate. 

Chopin was sowieso de meester van het klavier. Maar zijn 4de ballade is misschien wel één van zijn beste werken. Jacobus probeert in deze aflevering een tipje van de sluier op te lichten over dit meesterwerk.

Zondag 17 mei is het precies 160 jaar geleden dat de Franse componist Erik Satie werd geboren. Het is altijd fijn om een kijkje te nemen in de soms bizarre geest van deze kunstenaar. Zijn Sonatine Bureaucratique neemt het leven van 'de ambtenaar' op de hak en tegelijk de strikte klassieke muziek van bijvoorbeeld Muzio Clementi. Jacobus vertelt erover!

De naam Arthur Vincent Lourié zal niet bij iedereen meteen bekend voorkomen. Maar dat was ooit wel anders. Vóór de Russische Revolutie van 1917 was hij een belangrijk figuur in het muziekleven daar. Maar hij ontvluchtte het land en raakte later wat in de vergetelheid. In deze aflevering zet Jacobus vroeg werk van hem in de spotlights: zijn bundel Preludes Op.1.

Naast de vele componisten van Joodse afkomst die in de Tweede Wereldoorlog omkwamen, zijn er ook componisten die meer in de periferie van de oorlog sneuvelden. Onder hen de Franse componist Jehan Alain die op 29-jarige leeftijd werd gedood aan het front.  Hij liet, ondanks zijn vroege dood, een mooie oeuvre na. Veel werken voor orgel, maar ook voor piano solo. Jacobus haalt er twee werken uit die...

In de noordelijke landen dient de eindeloze natuur vaak als inspiratie voor de muziek. Zoals in de prachtige bundel ‘de bomen’ van Jean Sibelius. Jacobus zet in deze aflevering de berk en de spar in het zonnetje.

19 april 1892 is de geboortedag van de Franse componiste Germaine Tailleferre. Ze was het enige vrouwelijke lid van de zogenaamde Groupe de Six. Ondanks flinke tegenwerking van haar vader werd ze een succesvol componiste en ze schreef prachtige muziek. Zoals deze ‘Vals lente’.

Franz Schubert - van zijn muziek kan een mens toch niet genoeg krijgen. Jacobus in elk geval niet. Ter ere van het 30-jarige bestaan van het Storioni Trio een blik op het mooie langzame deel uit het Eerste Pianotrio van Schubert. 

Een prachtig, compact werkje van Henry Purcell in deze aflevering. Zijn Ground is gebasseerd op een zich steeds herhalend baslijntje waarover variaties worden gespeeld. Jacobus ontrafeld de verschillende laagjes in dit werk. Pianist Alexander Malofeev zorgt voor een prachtige uitvoering. 

29 maart 1827 was een bewogen dan in Wenen. Componist Ludwig van Beethoven werd begraven en de hele stad liep daarvoor uit. Honderdnegenennegentig jaar later zet Jacobus met plezier weer zijn muziek op de lessenaar. Het laatste deel van zijn Sonate Op.109 om precies te zijn. 

In 1979 bracht de Dalai Lama voor het eerst een bezoek aan de Verenigde Staten. Componist Philip Glass schreef een werk voor orgel ter er van zijn bezoek. Later kreeg dit werk de titel Mad Rush en nu wordt het veelal op 1 of 2 piano's gespeeld. Jacobus vertelt erover in deze aflevering. 

Hoewel het oorspronkelijk thema uiteindelijk helemaal niet van Joseph Haydn was, is de bundel variaties voor 2 piano's van Johannes Brahms nog steeds naar Haydn vernoemd. Hoe dan ook prachtige muziek waar Jacobus wat over vertelt in deze aflevering.

Op deze Internationale Vrouwendag heeft Jacobus speciale aandacht voor pianiste en componiste Agathe Backer-Grøndahl. Een tijdgenoot van Edvard Grieg, met wie ze een innige vriendschap onderhield. Haar muziek verdient een plek op het concertpodium.

Een prachtige nieuwe opname van pianist Shane van Neerden van de Concord-sonate van Charles Ives is voor Jacobus reden om een blik te werpen op een deel van dit enorme muzikale bouwwerk. 

Tijdens de stemweek voor de filmmuziek top-400 doet Jacobus ook een duit in het zakje. De beroemde openingsscene uit de film Forrest Gump bevat filmmuziek van Alan Silvestri met een piano in de hoofdrol. Let op de syncopen!

Het derde pianoconcert van Ludwig van Beethoven is tegelijk een eerbetoon aan Mozart als een afscheid van de klassieke vorm van Mozart en Haydn. Het middendeel van dit prachtige pianoconcert staat in deze aflevering bij Jacobus op de lessenaar. 

In 1940 ontving Dmitri Sjostakovitsj de Stalin-prijs voor zijn pianokwintet. Hij voerde het talloze malen uit met het Beethoven Kwartet en het leverde hem 100.000 roebel op. We horen zijn liefde voor Bach en typische Sjostakovitsj-motiefjes. 

De etude kan een droge oefening zijn om een specifieke moeilijkheid van het pianospelen te oefenen. Maar in de handen van Frederic Chopin worden het prachtige minatuurtjes die zonder meer thuishoren op het podium. Jacobus neemt er weer 2 mee in deze aflevering. 

Twee monumentale werken schreef Franz Schubert aan het eind van zijn leven voor viool, cello en piano. Schubert had een slechte gezondheid, maar ondanks dat zijn dit werken vol kracht en levenslust. Jacobus vertelt over het 1ste deel van het 1ste pianotrio.

Liszt Utrecht is deze week begonnen. Reden genoeg voor Jacobus om de muziek van deze rusteloze reiziger weer eens op de lessenaar te zetten. Twee delen uit de eerste jaargang van zijn muzikale pelgrimstochten.