Maffe Meesterwerken

Vanuit het Kunstmuseum in Den Haag bespreken Paul en Cathelijne het werk Cell XXVI (2003) van Louise Bourgeois. Niet in de de studio dit keer, maar zittend naast de indrukwekkende metalen constructie vol tralies, textiel en spiegels. Wat vertelt deze ruimte over Bourgeois’ jeugd? En hoe hielp kunst Bourgeois met het verwerken van haar trauma’s en de acties van haar overspelige vader? En wat vinden...

Vanuit het Kunstmuseum Den Haag vertellen Paul en Cathelijne deze week over het Portret van Edith, die tijdens de opname naast hun hangt. Het is het enige werk van Egon Schiele dat in Nederland te zien is. Wat vertelt dit schilderij over zijn vrouw en muze? En wat vertellen haar houding en haar blik over de tijd en hoe het met haar ging? Heeft haar verdrietige blik iets te maken met haar man, die...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het staatsieportret van Lodewijk XIV (1701), geschilderd door de Franse barokschilder Hyacinthe Rigaud. Lodewijk XIV staat bekend als de ‘Zonnekoning’. Maar waarom eigenlijk? En wat had hij met de iconische rode zool van de hakken van Christian Louboutin? En wat heeft onze koning Willem-Alexander te maken met Lodewijk XIV? Een verhaal vol macht en ij...

In deze aflevering duiken Cathelijne en Paul in het verdwenen portret van Elisabeth Báthory, de Hongaarse gravin die de geschiedenis in ging als ‘de Bloedgravin’. Was ze een meedogenloze seriemoordenaar die zich baadde in het bloed van jonge meisjes? Of was ze het slachtoffer van een politiek complot? Haar reputatie leeft voort in vampierfilms, roddels en mythes. Een verhaal over macht, angst en h...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in een portret vol symboliek. Ze hebben het over Portret van Arnolfini en zijn vrouw (1434) door schilder Jan van Eyck. Een werk voor symboliek. Cath en Paul bespreken de zwangerschap van de vrouw van Arnolfini. Want was zij zwanger of is hier sprake van een fashionstatement? En wat houdt zich schuil in de bolle spiegel achter het echtpaar? Cathelijne e...

In deze aflevering duiken Cath en Paul in Scène uit het huwelijk van Messalina en Gaius Sillius van Nicolaes Knüpfer (ca. 1645 – 1650). Messalina zag eruit als een machtige en statige vrouw. Maar was ze ook zo machtig en statig als ze eruit zag? Of hadden de bronnen toch gelijk over de legendarische seksmarathon die zij hield? Cath en Paul bespreken hoe vrouwen in die tijd geen politieke rechten h...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in Naakt de trap aflopend No. 2 van Marcel Duchamp uit 1912. Een controversieel schilderij van een figuur in beweging. Het woord ‘naakt’ was in die tijd al genoeg om een schandaal te veroorzaken, want is er eigenlijk wel iets te zien? Waarom werd dit abstracte werk zo beladen? En wat zegt het over onze blik op lichamen, naaktheid en kunst? 🖼️Dit schilde...

In deze aflevering kijken Paul en Cathelijne naar het portret van Lucrezia Borgia, toegeschreven aan Bartolomeo Veneto. Lucrezia was berucht om incest, gif en schandalen, maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Het schilderij laat namelijk een degelijke, statelijke vrouw zien. We duiken in de propaganda achter het portret en bekijken hoe schilderkunst werd ingezet om roddels te ontkrachten. 🖼️Dit schi...

In deze aflevering nemen Paul en Cathelijne je mee naar Wandelaar boven de nevelen (1818) van Caspar David Friedrich. Een man, een berg, een dikke laag mist en toch raakt het miljoenen mensen. Waarom blijven we zo gefascineerd door dit uitzicht met de rug naar ons toe? Waarom werd het een icoon van de Romantiek én van het digitale tijdperk? En hoe voelt het als je op de rand van het ravijn staat,...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in Heksen toveren tijdens heksensabbat (1510) van Hans Baldung Grien. Een prent vol naakte lichamen, rook en vliegende vrouwen. Deze prent voedde de angst voor en rechtvaardigde de heksenvervolgingen van die tijd. Wat zegt het afbeelden van vrouwen als heksen over mannelijke angsten? We onderzoeken hoe het beeld van ‘de heks’ werd ingezet om vrouwen te...

In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne Het vlot van Médusa (1818) van Théodore Géricault. Het is een gigantisch schilderij vol lichamen, woelige golven en wanhoop. Wat begon als een ramp op zee zonder reddingsboten, eindigde in kannibalisme en kritiek op de regering. Hoe droeg dit schilderij bij aan die maatschappelijke kritiek? En hoe verbeeld je als kunstenaar zo’n gruwelijke ramp? 🖼️Di...

In deze aflevering van Maffe Meesterwerken ontrafelen Paul Rem en Cathelijne Blok het verhaal achter Dalí’s schilderij Galatea of the Spheres (1952). Ze bespreken Gala’s rol als muze, minnares, manager en misschien zelfs als marionettenspeler, en hoe zij een cruciale invloed had op Dalí’s werk én zijn imago. Ook hoor je hoe Dalí’s snor uitgroeide tot een kunstwerk op zichzelf, en hoe Gala hun leve...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in De Schreeuw van Edvard Munch, een schilderij uit 1893 dat begon als persoonlijke paniek en eindigde als universeel pictogram. Wat maakt dit angstige beeld zó herkenbaar, zelfs in emoji’s, memes, horrorfilms en Halloweenmaskers? We onderzoeken Munchs innerlijke onrust en de grote indruk die de natuur op hem maakte. 🎧      Actuele podcasts van MAX (ht...

In deze aflevering bespreken Cathelijne en Paul Bild no. 90, het abstracte portret dat Jacoba van Heemskerck in 1918 schilderde van haar geliefde, mecenas en zielsverwant Marie Tak van Poortvliet. Geen gezicht, maar een aura in kleuren en vormen. Een verhaal over een verborgen relatie en de rol die Marie Tak van Poortvliet speelde in het succes van Jacoba van Heemskerck. 🖼️Dit schilderij is hier t...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het werk Study After Velázquez’s Portrait of Pope Innocent X (1953) van Francis Bacon. Wat bezielde Bacon om een paus te schilderen als schreeuwende demoon? Bacon baseerde zijn versie van de paus op een eerder portret geschilderd door Diego Velázquez. We bespreken Bacons fascinatie voor Velázquez, Bacons traumatische jeugd en het schilderen als manie...

In deze aflevering bespreken Cath en Paul het portret dat Alice Neel in 1970 schilderde van Jackie Curtis en Ritta Redd. Jackie, performer en queer icoon uit de New Yorkse underground, was radicaal zichzelf. Wat heeft Jackie betekend, en wat betekent Jackie nog steeds, voor de queer beweging? En waarom is het waardevol om mensen te portretteren die anders uit beeld verdwijnen? 🖼️ Dit schilderij is...

In deze aflevering nemen Paul en Cathelijne je mee naar Le déjeuner sur l’herbe van Édouard Manet, het beruchte schilderij dat in 1863 Parijs op zijn kop zette. Waarom was een picknick met twee geklede mannen en een naakte vrouw zo schokkend? En waarom was zij eigenlijk naakt? We duiken in de familiebanden en de manier waarop Manet het alledaagse leven durfde te schilderen. Wat vertelt dit schilde...

In deze aflevering duiken Cath en Paul in het zelfportret van Jo Koster uit 1939. Een vrouw die je met één oog aankijkt en daarmee haar kracht toont. Wie was deze eigenzinnige schilderes die koste wat kost naakt wilde schilderen, zelfs al mocht dat niet zomaar? Een gesprek over zichtbaarheid en onderdrukking. We ontdekken hoe Jo Koster zich staande hield in een door mannen gedomineerde wereld. En,...

In deze aflevering bespreken Paul en Cathelijne het portret dat Kees van Dongen in 1964 maakte van Brigitte Bardot – toen de beroemdste vrouw van Frankrijk. Hoe schilder je een sekssymbool dat al miljoenen keren is bekeken? Wat doet verleiding op het doek? Versterkt het de mythe of breekt het haar open? Een gesprek over pandaogen, fauvisme en de prijs van bekeken worden. 🖼️ Dit portret is te bewon...

Cathelijne en Paul duiken in Diego Velázquez’ Las Meninas (1656) – een ogenschijnlijk braaf familieportret dat langzaam verandert in een spiegelpaleis, een toneelstuk op doek, een selfie avant la lettre — met een hofschilder die zichzelf zó centraal in beeld zet, dat je je afvraagt wie hier nou eigenlijk de hoofdrol speelt. 🖼️ Dit schilderij is permanent te zien in het Museo del Prado, Madrid.   ...

In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het raadselachtige schilderij La réproduction interdite van René Magritte. De rijke Brit Edward James stond model voor dit surrelistische niet-portret. Waarom toont de spiegel in het portret alleen de achterkant van Edward James? Alles over het onwaarschijnlijke leven van Edward James en zijn band met Magritte en Dalí en wat dit kunstwerk te maken he...

Geen kleurvlakken, geen lijnen, geen hokjes — maar een man in een pak, met een snor en een zoekende blik. In deze aflevering kijken Cathelijne en Paul naar het zelfportret van Piet Mondriaan zoals je hem zelden ziet. Nog geen icoon, nog geen New Yorkse dansvloeren of De Stijl-manifesten, maar een jonge kunstenaar aan de vooravond van een revolutie. Over verdwijnen in je werk, schilderen als vorm v...

Rood fluweel, goudborduursel, witte kousen: Jan Pranger wist hoe hij zijn macht moest uitdragen. In dit 18e-eeuwse portret poseert hij zelfverzekerd voor het raam van Fort Elmina — het centrum van de Nederlandse slavenhandel aan de Afrikaanse westkust. Maar kijk beter: achter hem, deels in de schaduw, staat een zwarte jongen. Anoniem, opgedoft, stil. In deze aflevering ontrafelen Paul en Cathelijn...

Kaas, amandelen en krakelingen — het lijkt een knusse borrelplank, maar dit stilleven van Clara Peeters is allesbehalve onschuldig. In deze aflevering ontrafelen Paul en Cathelijne wat dit piekfijn gecomponeerde schilderij vertelt over status, smaak en vrouwelijke aanwezigheid in de 17e-eeuwse kunstwereld. Waarom signeerde Peeters op een mes? Wat zegt een glimmende kaas over je identiteit? En hoe...

Een Madonna met melkgladde huid, een borst die net iets te rond is en een wolk van rode en blauwe engeltjes — Jean Fouquet's schilderij is even hemels als ongemakkelijk. In deze aflevering duiken Paul en Cathelijne in het wonderlijke (en licht bizarre) portret van Maria als koningin én moeder. Waarom lijkt deze heilige zoveel op een Franse courtisane? Wie bestelde dit werk, en wat moest de middele...