Het Grote Plaatje

Een Chinees bedrijf krijgt zes keer zo veel staatssteun als zijn Europese concurrent. Dat ontdekte de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) afgelopen maand. Eigenlijk wisten we dat al lang natuurlijk. Chinese producenten van zonnepanelen hebben tegenwoordig een wereldwijd marktaandeel van ruim 90 procent. En dat soort dominantie begint ook zichtbaar te worden in de halfg...

Europa wil het startups makkelijker maken om over de grens te groeien. Want wie vanuit Nederland zaken gaat doen in Frankrijk, Duitsland of Spanje, krijgt al snel te maken met verschillende regels, contracten, belastingen en juridische procedures. Voor veel bedrijven is dat precies het moment waarop de Europese markt minder aantrekkelijk wordt — en de Verenigde Staten lonken. De Europes...

Of de Straat van Hormuz nou open of dicht is, de brandstofprijzen zullen voorlopig hoog blijven. Maar of we daardoor met de zomervakantie voor de deur minder gaan vliegen? Niet bepaald. Het vliegtuig is niet meer weg te denken voor zowel de gemiddelde vakantieganger als de gehele wereldeconomie, maar we moeten ook om het milieu denken. Zo door blijven gaan kan eigenlijk niet als we de klimaatdoele...

We hoopten op winst, maar onze eerste WK-wedstrijd tegen Japan is geëindigd met gelijkspel. Toch kunnen het WK nog winnen! En dat is niet alleen voordelig voor het Oranje-gevoel, maar ook voor onze economie! Want wat blijkt uit onderzoek: WK-winnaars kunnen rekenen op een halve procentpunt extra economische groei. En dat is niet de enige invloed die het WK heeft op de economie. In deze afleve...

Het is in juni tien jaar geleden dat het Verenigd Koninkrijk ervoor koos om uit de Europese Unie te stappen. Het VK zou weer groot, sterk en onafhankelijk worden, was het idee tenminste. Maar daar is tien jaar later niets van terug te zien. Wat voor economische schade heeft Brexit aangericht en kunnen de Britten nog terug bij de EU? In deze aflevering van Het Grote Plaatje vertelt VK-correspondent...

Elke familie heeft wel dat ene onderwerp waar je maar beter niet over kan beginnen op een verjaardag, zo ook de Europese. Je hoeft het woord 'eurobond' maar te noemen bij een vergadering van de Europese ministers van financiën en je kan rekenen op een lange zit. We zijn daardoor de enige grote economie ter wereld zonder een zogeheten 'common safe asset'. Waarom hebben we die, na decennia bonj...

Het is onrustig op de markt voor niet-bancaire leningen, die beter bekend staat als private credit. Beleggers willen sinds dit jaar massaal hun geld uit fondsen halen, toezichthouders maken zich zorgen omdat de kredietrisico's niet altijd duidelijk zijn en sommige economen beginnen zelfs al vergelijkingen te trekken met de kredietcrisis van 2008. Maar is dat terecht of maken we ons zorgen om niets...

Ons overvolle stroomnet kost de Nederlandse economie jaarlijks zo'n 10 tot 40 miljard euro aan economische groei. Bedrijven kunnen geen aansluiting meer krijgen om uit te breiden en bouwprojecten worden jarenlang gepauseerd. Het net uitbreiden en verzwaren is dus noodzakelijk, maar daar zijn we tot 2040 nog wel mee bezig. Toch kan de schade ook nu al beperkt worden volgens netbeheerders, door de w...

Het gezegde 'sex sells' is alom bekend, maar voor welke prijs precies? Daar zijn economen nog steeds niet over uit. Sterker nog, er is bijna geen zicht op de economische kant van sekswerk. Van de bijna twintigduizend papers die tot nu toe over sekswerk zijn geschreven deze eeuw, gaat nog geen vijf procent over de economie die erachter zit. In deze aflevering van Het Grote Plaatje legt economisch s...

De dollar heeft zijn beste tijd wel gehad als wereldreservemunt, menen sommige economen tenminste. Door de oorlog in het Midden-Oosten en het economisch beleid van de Amerikaanse president Donald Trump heeft de wereldeconomie minder behoefte om in de 'greenback' af te rekenen. Maar is dat terecht? En wat betekent het überhaupt als jouw land de wereldreservemunt uitgeeft? In deze aflevering va...

Europa heeft de Russische gascrisis net achter de rug, maar nu zet de oorlog in het Midden-Oosten de Europese energievoorziening opnieuw onder druk. Dat we onafhankelijker moeten worden van het buitenland om in onze energiebehoeften te voorzien is duidelijk, maar kan dat eigenlijk wel? Energie-expert Lucia van Geuns van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) vertelt erover in deze afle...

We horen er al jaren over, maar in onze portemonnees is 'ie nog nergens te bekennen: de digitale euro. Daar moet binnenkort verandering in komen. Dit jaar moet het Europees Parlement de belangrijkste wetgeving aannemen en niet lang daarna moeten Europeanen hun eerste betaalrekeningen bij de centrale bank kunnen openen. Maar welk probleem lossen we daar nou mee op? En we hebben toch al lang een 'di...

Doordat de Straat van Hormuz al bijna twee maanden potdicht zit, weet je inmiddels wel wat het afsluiten van zo'n 'chokepoint' betekent voor de wereldeconomie. Maar wist je ook dat er nog veel meer van dat soort slagaderen van de wereldhandel op de wereldkaart aan te wijzen zijn en wat er gebeurt als die dicht komen te zitten? Het korte antwoord: weinig goeds. Het lange antwoord krijg je van senio...

Europa heeft de afgelopen jaren flink wat terrein verloren in de wereld van technologische innovatie. Waar we ooit een sterke positie hadden in halfgeleiders en later ook in zonne-energie, zagen we die industrieën verschuiven naar onder meer de Verenigde Staten, Taiwan en China. Het gevolg: een groeiende afhankelijkheid van andere landen op cruciale technologie. Maar er gloort een nieuwe kans...

Duitsland is opnieuw de zieke man van Europa aan het worden. Sinds de inval van Rusland in Oekraïne gaat het barslecht met de economie. Duitse economen spreken zelfs van 'de grootste economische crisis voor Duitsland sinds de Tweede Wereldoorlog'. Dat er een oplossing moet komen is duidelijk, en dat hadden de Duitsers ook al lang bedacht, maar waar blijft die dan? In deze aflevering van Het G...

Er is tegenwoordig weinig nodig om de koers van menig softwarebedrijf een duikvlucht te laten nemen. Je hoeft alleen maar te zeggen dat hun software nagemaakt kan worden met AI en de rest gaat vrijwel vanzelf. Zo wist één dystopische blogpost van Citrini Research, over hoe AI al het kenniswerk gaat overnemen, miljarden aan beurswaarde te verdampen. En Anthropic hoeft enkel te beweren...

Het is de week van de gemeenteraadsverkiezingen en in zo'n beetje elke gemeente zijn er wethouders en lokale politici met plannen om van hun gemeente een economische hotspot te maken. Meer banen, bedrijven en innovatie, dat zijn vaak de belangrijkste doelen. Maar wie naar de cijfers kijkt, ziet dat maar twee gemeenten dit daadwerkelijk weten te bereiken: Eindhoven en Amsterdam. Waarom lukt het in...

Terwijl de oorlog in het Midden-Oosten escaleert, lijkt Trumps interesse in Groenland gesmolten. Maar ook in Groenland en de rest van het Noordpoolgebied woedt er nog een oorlog, alleen is dat (voorlopig) een koude. Landen als Amerika, Rusland en China willen maar al te graag toegang tot de grondstoffen en scheepvaartroutes die nu nog onder een dikke laag poolijs liggen, maar onderzoekers twijfele...

Als de vermogensaanwasbelasting in box 3 zo’n briljante constructie is, waarom is dat dan volstrekt aan de rest van de wereld voorbijgegaan? Van Draghi-rapport tot Wennink-advies: aan alle kanten luidt het advies om risicodragend vermogen naar kansrijke plekken te loodsen, en is zo’n 'voorafbelasting' dan wel zo'n goed idee? Edwin Heithuis, hoogleraar Fiscale Economie aan de UvA, heeft...

De zorg wordt onbetaalbaar, we kunnen minder op vakantie en om over de toekomst van de AOW nog maar te zwijgen. En dat is jouw schuld! Mocht je minder dan drie kinderen op de wereld hebben gezet tenminste. Het geboortecijfers in de westerse wereld daalt te hard om onze welvaart te behouden. Dus: hoe lossen we dat op? Directeur Helga de Valk van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Institu...

Ga zo'n 180 jaar terug in de tijd en je komt uit bij de Britse spoorwegmanie. In een paar jaar tijd schieten vijfhonderd spoorwegbedrijven als paddenstoelen uit de grond. Hun gezamenlijke streven, 13.000 kilometer aan spoor, moet volledig worden opgebracht door happige private investors . Maar door stijgende rente, te veel onzinnige investeringen en overvloedige concurrentie gaat dat al snel mis....

'Made in China' staat op zo'n beetje alle labels van de producten om je heen. Lekker goedkoop is het zeker, maar de échte rekening moet eigenlijk nog komen. Een voorproefje kregen we vorig jaar al van Nexperia en als de geopolitieke spanning blijft oplopen, was dat nog maar het begin. Tijd om af te kicken dus, maar hoe? In deze aflevering van Het Grote Plaatje legt strategisch analist Ron S...

Goudbeleggers kunnen hun geld maar beter in een paar stripjes paracetamol en ibuprofen steken. In decennia steeg de prijs van het gele edelmetaal nog nooit zo hard (en daalde die net zo hard) als nu. Maar eigenlijk is dat best gek, want zo economisch relevant is goud niet meer. Ons geld is er bijvoorbeeld al lang niet meer aan gekoppeld, dus waarom hebben we het er nog zo veel over en waarom hecht...

Als de Europese economie mee wil blijven doen met die van de Verenigde Staten en China, dan is het van levensbelang dat een Nederlander moeiteloos kan investeren in een Pools bedrijf, dat iedere EU-burger in elke lidstaat gemakkelijk een spaarrekening kan openen en dat ondenemers niet meer naar de andere kant van de Atlantische oceaan gaan als ze geld nodig hebben. Een kapitaalmarktunie kan het al...

Het is precies één jaar geleden dat Donald Trump voor de tweede keer 'so help me God' zei en plaatsnam in de Oval Office om de 47e president van de Verenigde Staten te worden. Maar met alles wat er in het afgelopen jaar gebeurd is, voelt het haast alsof Trump er al een heel termijn op heeft zitten. In deze aflevering van Het Grote Plaatje gaan Rens de Jong en macro-economen Han de Jo...