Filozofia jest dla dziewczyn

W końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec De...

W tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dzie...

Od wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wsz...

W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym...

Samotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wyklucz...

W podcaście „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, jak budować wspólnoty w skrajnie podzielonym społeczeństwie. Gdy stare mity założycielskie przestają działać, a nie wszyscy chcemy jednoczyć się wobec wyznaczonego wroga, co może mieć potencjał integracyjny? Zaglądamy do klasycznego dzieła antropologa i filozofa René Girarda „Kozioł ofiarny”, a także po dzi...

„O ile śmierć jest obowiązkowa, to starość jest przywilejem” – mówi Katarzyna Kasia. W drugim odcinku 4. serii „Filozofii dla dziewczyn” poruszamy kolejny radosny temat, rozmawiając z dr Katarzyną o tym, co prędzej czy później spotka tych z nas, którzy dożyją, a mianowicie – o starości. Jak się do niej przygotować i jak się w niej odnaleźć? Jak widzieli ją starożytni filozofowie: Platon, Aryt...

Co filozofowie myślą o śmierci? Czwarty sezon rozmówek dziewczyńsko-filozoficznych o życiu zaczynamy od rozmowy o szczególnej formie życia, jaką jest życie pozagrobowe. A to dlatego, że startujemy z nową serią podcastu pierwszego listopada, świętując Halloween i Dziady, przywołując duchy, wąchając chryzantemy i zapalając znicze. Idziemy więc ścieżką francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, któr...

W ostatnim odcinku trzeciego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia wyruszają w podróż ku domowi, szukając swojego miejsca, stabilnej przystani w rozchybotanym świecie migracji, wojen, nomadyzmu, także tego emocjonalnego. Inspiracją okazało się dla nas hasło tegorocznej edycji Festiwalu Sztuki Efemerycznej KONTEKSTY w Sokołowsku: „Homecoming”. Zastanawiamy si...

Tym razem odlatujemy w kosmos – Anna Sańczuk wraz z Katarzyną Kasią, zainspirowały się Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim i starożytnymi greckimi mędrcami, którzy wymyślili nam to działające na wyobraźnię słowo zanurzone w nieskończoności, tak odmiennej od tego, czego zwykle doświadczamy (czyli głównie różnych form skończoności). Nucimy jak Moby „We are all made of stars” i przywołujemy patrona...

Zatroskane o stan demokracji liberalnej w otaczającym nas faszyzującym się świecie,  rozmawiamy w tym odcinku właśnie o demokracji (władzy ludu) - jej permanentnym kryzysie oraz o tym, czy da się ją ocalić, poprawić, a może zastąpić czymś lepszym. Rozmawiamy, a właściwie doktora filozofii Katarzyna Kasia mądrze prawi i wykłada, a ja, jako zaledwie magistra historii sztuki, słucham grzecznie,...

Wraz z dr Katarzyną Kasią rozmawiamy dziś o odpoczynku oraz pracy, bo działając intensywnie na wielu frontach kultury, poczułyśmy zmęczenie. Zastanawiamy się, czy filozofowie w ogóle potrafią odpoczywać oraz przyglądamy się trudnościom z odpoczynkiem w naszej kulturze zakręcenia, ale i w zderzeniu z schopenhauerowską wizją świata jako woli (i przedstawienia). Woli życia, naturalnego pędu do rozwoj...

W tym odcinku Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk obserwują bój umiaru z przesytem. Przyglądają się kondycji współczesnego człowieka zawieszonego nieustannie między brakiem a nadmiarem. Wychodzą z peerelowskiego dzieciństwa obfitującego głównie w ocet na półkach i kolejki po zimowe buty, by wkroczyć we współczesny kapitalizm z jego rozszalałym konsumpcjonizmem i przeżarciem (gdy tymczasem druga po...

Róbmy wojnę, nie pokój. To brzmi jak najbardziej adekwatne hasło współczesności. Wojna wciąż wraca jako nieusuwalna (chyba) potrzeba gatunku ludzkiego i nie jest łatwo z tym żyć dzieciom kilkudziesięciu lat pokoju. A co filozofia na to? Otóż filozofowie od początku mówili, że wojna jest w nas, to my jesteśmy wojną. Przyglądamy się nurtom filozofii harmonii i filozofii opartej na myśleniu dialektyc...

W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” tematem będzie prawda. Według Katarzyny Kasi, „prawda ma przerąbane”, ale i tak pochylamy się nad nią i szukamy filozoficznych ścieżek do prawdy prawdziwej w świecie fejków i ściem. Odwiedzają nas w tym odcinku, m.in.: Platon i jego triada Dobro-Piękno-Prawda, Erazm z Rotterdamu z „Pochwałą głupoty”, Fryderyk Nietzsche, który mówi, że „nie ma f...

Prowadzony w duecie podcast „Filozofia jest dla dziewczyn” Anny Sańczuk i dr Katarzyny Kasi powraca z trzecim sezonem rozmów o życiu z filozofią w tle. Bohaterką tego odcinka jest Maria Jadwiga Ossowska – obdarzona ostrym jak brzytwa umysłem etyczka i światowa pionierka teorii moralności, przyjaciółka Bertranda Russella, autorka „Podstaw nauki o moralności” i „Wzoru obywatela w ustroju demokratycz...

W finałowym odcinku drugiej serii podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” razem z doktoressą Katarzyną Kasią oddajemy cześć rozumowi. Czy współczesny świat postradał rozsądek, rozum śpi, a wokół rodzą się demony? Czy rozum jest rzeczywiście osnową naszego świata (kłania się Hegel) i czy w ogóle jest dla nas dziś jeszcze atrakcyjny, a może też nasz czas, to – jak mówi buddyzm – kali juga, ciemny wi...

Jako dziewczyny na drodze nieustannej emancypacji, my, czyli Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia, rozprawiamy o wyzwoleniu od schematów, narzuconych ról, własnych ograniczeń – i o tym, jak miałaby wyglądać modelowa „filozofia emancypacji”. Doktoressa uważa, że cała filozofia w dużym stopniu jest właśnie o emancypacji, będąc szkołą myślenia wychodzącą poza obowiązujący kontekst, idącą pod prąd i poza...

W tym odcinku „Filozofia jest dla dziewczyn” przytulamy smutek. Anna Sańczuk, jako osoba smutna z urodzenia, z upodobaniem nurza się w melancholii, a Katarzyna Kasia uparcie powtarza za Immanuelem Kantem (a ten poniekąd za Markiem Aureliuszem), że smutek jest największym grzechem filozofa, bo zatruwa duszę. Troszkę się spieramy, ale badamy też dzieje smutku w kulturze. Postulujemy potrzebę powołan...

Na święta przynosimy Państwu z dr. Katarzyną Kasią miłość, która jest pewnie w ścisłej topce tego, czego wszyscy pragniemy. Ale jest trudno pochwytna i przycupnęła gdzieś między metafizyką a fizjologią, filozofowie mają z nią problem i wolą o wojnie (wojna jest matką wszechrzeczy, jak mówił Heraklit) niż o miłości, zwłaszcza tej ludzkiej, nie boskiej. Dlatego ten odcinek nagrywamy z książką w dłon...

Nasz podcast powstaje w dialogu, postanowiłyśmy więc sięgnąć w tym odcinku do... filozofii dialogu (Józef Tischner nazwałby ją filozofią dramatu!) czym inaczej filozofii spotkania, w czym towarzyszą nam refleksje Emmanuela Lévinasa. Robimy to, by zbadać, czy prawdziwie autentyczne, pogłębione relacje z innymi są możliwie w czasach nieustannej pogoni i powierzchownego ślizgania się po powierzchni i...

W tym odcinku udowadniamy, że tylko filozofia i dziewczyny uratują świat zmierzający ku zagładzie, przecież to jasne. Ale czy ekofeminizm to po prostu ekologia + feminizm? Czy to filozofia, narzędzie zmiany społecznej, a może ideologia? Rozmawiamy o tym, jak myślenie ekofeministyczne pozwoliłoby wyjść ludzkości poza opozycje i antagonizmy, poza patriarchalną narrację wiecznego konfliktu i podboju,...

W listopadowym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” jako samozwańcze Mistrzynie Przemijania pochylamy się nad doświadczeniem, które jest nieodłącznym elementem naszego istnienia, ale może też samą istotą filozoficznych rozważań – rozmawiamy o utracie. Żyjąc, tracimy życie – i co możemy z tym zrobić? Jak się żegnać z ludźmi, rzeczami, możliwościami, sytuacjami, by mieć poczucie sensu? Co...

W nagraniu otwierającym drugi sezon podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” sięgamy po najważniejszą dziewczynę polskiej filozofii, czyli Jolantę Brach-Czainę, piewczynię fenomenologii codzienności, klasyczną autorkę polskiego feminizmu. Zaglądamy w szczeliny istnienia, rozwarstwiamy błony umysłu i przyglądamy się rzeczywistości komponowanej przez naukowczynię. Jest więc o siekaniu warzyw, krzątac...

W finałowym odcinku pierwszego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” zajmujemy się sztuką. Temat okazuje się ważny dla prowadzących, dr Katarzyny Kasi, wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych, oraz Anny Sańczuk, historyczki sztuki z wykształcenia i miłośniczki sztuki z wyboru. Dr Kasia prezentuje przewrotną historię nieudanego małżeństwa sztuki i filozofii, których drogi skrzyżowały si...