De museoloog

"Het heeft aan een zijden draadje gehangen. Meerdere malen." Directeur Ward Rennen van Museumpark Vonk in Eindhoven zegt het nu rustig maar eerder zat hij wel anderhalf jaar lang in de verdediging. Hij kon zijn verhaal niet vertellen, zijn naam raakte besmet, het project dreigde te stranden, terwijl hij wist wat er mogelijk was. Maar dat kwam niet meer aan bod: hij was alleen nog maar be...

“Zowel van extreem links als van extreem rechts werd ik aangevallen. En misschien doe je het dan ook goed." Léontine Meijer-van Mensch leidde drie etnologische musea in Duitsland. Ze vloog mee met ministers naar Nigeria voor de teruggave van de Benin-bronzen, bouwde ruimtes waar gemeenschappen hun voorouders konden herdenken, en legde een directe lijn bloot tussen koloniaal geweld en de Holoc...

Dit is de tweede podcast over het symposium 'De kunst van het wankelen' van 17 april in het Centraal Museum. Luister eerst naar deel één als je dat nog niet deed. We zoeken met z'n allen naar een nieuwe taal. Woorden als hoop, optimisme, snelheid, traagheid, liefde, we gebruiken ze allemaal, maar geven er net iets andere inhoud aan. Dat is geen semantisch spelletje. Het is het wankelen...

Er was meer animo voor het symposium 'De kunst van het wankelen' dan er stoelen waren in het Centraal Museum. We moesten mensen teleurstellen. Gelukkig namen we alles op. Dit is de eerste van twee podcasts die daaruit voortkwamen. We staan midden in een nieuwe wereld. Niet een wereld die nog moet aanbreken, maar een die zich nog moet zetten. De oude vormen passen niet meer naadloos, ook ni...

Er zijn van die banen waarvan je je afvraagt: wie dóét dit, voor z’n plezier? Museumdirecteur bijvoorbeeld. Want bedenk, je moet van vele markten thuis zijn. Je bent van de inhoud, maar ook van de mensen — betaalde collega’s én, steeds vaker, een grote groep vrijwilligers. Je beweegt je tussen politiek links en rechts, met om de paar jaar weer een nieuwe wethouder. Je bent ondernemer en enthousias...

Teylers Museum in Haarlem bestaat al 250 jaar en in die tijd zijn een paar dingen nooit veranderd: de ovale zaal, de vitrines, het gevoel dat je terugloopt door de tijd. Maar precies die tijdscapsule maakt het zo’n ingewikkelde plek om te besturen. Als je zo oud wilt worden, moet je je immers telkens vernieuwen. Blijven experimenteren. Wankelend vooruit!  Dat is precies wat Marc de Beyer doet, sin...

“Er komt altijd een punt waarop je niet anders kan dan jezelf uitspreken,” zegt Anne de Haij, directeur van Stedelijk Museum Schiedam. In musea vinden we het vanzelfsprekend om het gesprek open te houden: ruimte voor perspectieven, geen snelle stellingname. Maar volgens Anne de Haij is er een grens aan die houding. We leven in een tijd waarin het niet alleen meer gaat om uiteenlopende meningen, ma...

“Zou je opstappen als een nieuwe regering jou zou verbieden om diversiteitsbeleid te blijven handhaven…?” Dat was een vraag tijdens een bijeenkomst van museumdirecteuren in het voorbije jaar. De meesten zeiden meteen ja. Maar Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis, niet. Ze moest denken aan Wilhelm Martin, directeur van datzelfde Mauritshuis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Martine schets...

Nanda van den Berg  is directeur van  Huis Marseille, Museum voor Fotografie . Tijdens haar studie in de jaren tachtig stuitte ze in een wat vergeten artikel op het werk van Claude Cahun en wist ze meteen: dit wordt mijn afstudeeronderwerp. Dat herkenningsmoment, het gevoel bij een kunstenaar, een foto of een boek: ‘hier moet ik iets mee, dát is het’, is haar sindsdien blijven begeleiden. Pas late...

Onder de titel  De kunst van het wankelen  ga ik, Arnoud Odding, dit voorjaar in gesprek met museumdirecteuren en conservatoren over de vraag hoe musea omgaan met de crises van onze tijd en met groeiende onzekerheid, wantrouwen en polarisatie. Wat kun je als museum doen wanneer iedereen om snelle, stellige antwoorden vraagt? Hoe blijf je een plek waar mensen kunnen vertragen, kijken, spreken en zi...

Wayne Modest didn’t set out to become a museum director. Born and raised in Jamaica, he first studied Chemistry and Mathematics. But soon, his path shifted in a different direction. Drawing on his scientific background, he began working as Keeper of Collections at the Museums of History and Ethnography at the Institute of Jamaica. It was there that he started questioning the underlying assumptions...

In aflevering 37 van De Museoloog spreekt Arnoud Odding met Tanja Elstgeest, directeur van Museum De Lakenhal in Leiden. "We praten over haar ongemakkelijke begin in de museumwereld — over die stage bij het Stedelijk, waar ze aan de verkeerde tafel zat in de kantine en leerde hoe verstikkend ongeschreven regels kunnen zijn. Over het trekken van spijkers uit muren, letterlijk en figuurlijk. Ov...

Aflevering 3 – Anders kijken! Een drieluik van De Museoloog over co-creatie, activisme en anders kijken in het Centraal Museum Een tentoonstelling over het niet-standaard lichaam vraagt om een andere manier van kijken – en voelen, ruiken, horen. In deze laatste aflevering hoor je hoe  Ik ben gewoon hier  vorm kreeg als multi-zintuiglijke ervaring. Een gelaagde, soms schurende, maar vooral verbinde...

Aflevering 2 – De emancipatie van het niet-standaard lichaam Een drieluik van De Museoloog over co-creatie, activisme en anders kijken in het Centraal Museum Wat betekent het om een niet-standaard lichaam te hebben in een samenleving die draait om ‘normaliteit’ en zelfredzaamheid? Deze aflevering duikt in de geschiedenis en het activisme van het Kreukelcollectief. Over validisme, zichtbaarheid en...

Afl 1: Co-creatie, hoe doe je dat? Wat gebeurt er als een museum een tentoonstelling niet  óver  mensen maakt, maar  mét  hen – in volledige gelijkwaardigheid. In de eerste aflevering van de podcastserie  Ik ben gewoon hier  onderzoek ik hoe het Centraal Museum samenwerkte met het Kreukelcollectief, een groep activistische onderzoekers, makers en denkers met een beperking. Een openhartig gesprek o...

In 12 jaar tijd is Stadsmuseum Harderwijk gegroeid van 3.000 naar meer dan 100.000 bezoekers per jaar. En in 2023, twee jaar geleden, zelfs naar meer dan 150.000 bezoekers. Hoe hebben ze dat gedaan! Hebben ze enorme blockbusters georganiseerd? Tonnen aan reclame uitgegeven? Nee, niets van dat al. In Harderwijk hebben ze gekozen voor een no nonsens-aanpak. Zo zou ik het willen noemen. Weet wie je b...

“ Ik kon mijn ogen niet geloven ” – directeur Birgit Donker over haar nieuwe fotomuseum.  Toen Birgit Donker, directeur van het Nederlands Fotomuseum, op zoek ging naar een nieuw onderkomen voor het museum, had ze schetsen gemaakt van een vierkant gebouw met het depot in het hart. En via allerlei omwegen stuitte ze uiteindelijk op pakhuis Santos in Rotterdam – een imposant, vierkant gebouw dat per...

Tot zijn verrassing ontdekte Dingeman Kuilman – toen hij directeur werd van het Stedelijk Museum Breda – dat de wortels van het Nederlands Koningshuis in Breda liggen. Het verhaal van Nederland is zoveel rijker dan slechts de Hollandse geschiedenis dat hij besloot om er een vaste presentatie over te maken: De Nassaus van Breda. Ons nationale verhaal stamt uit de 19e eeuw en het vertelt over wie wi...

Afl. 1: "Jullie weten niet wat je in huis hebt" Deze zomer besloot de Gemeenteraad van Heerlen om miljoenen te steken in de vernieuwing van het Thermenmuseum tot het Romeins Museum. Luister vanaf woensdag 10 december naar het ongelooflijke verhaal van ‘The making of het Romeins Museum’. Een verhaal over de neergang én de wederopstanding van een stad. Een verhaal ook over het strategisch denken en...

Afl. 2: “Samen het persoonlijke oppakken” Deze zomer besloot de Gemeenteraad van Heerlen om miljoenen te steken in de vernieuwing van het Thermenmuseum tot het Romeins Museum. Luister vanaf woensdag naar het ongelooflijke verhaal van ‘The making of het Romeins Museum’. Een verhaal over de neergang én de wederopstanding van een stad. Een verhaal ook over het strategisch denken en handelen van een g...

Afl. 3 “Gewoon de mens van toen, heel dichtbij” Deze zomer besloot de Gemeenteraad van Heerlen om miljoenen te steken in de vernieuwing van het Thermenmuseum tot het Romeins Museum. Luister vanaf woensdag naar het ongelooflijke verhaal van ‘The making of het Romeins Museum’. Een verhaal over de neergang én de wederopstanding van een stad. Een verhaal ook over het strategisch denken en handelen van...

De meerstemmige samenleving In de derde aflevering van The making of Labyrinthia, ‘ De meerstemmige samenleving ’, gaat het over de wijze waarop het Drents Museum ook heel andere groepen wil bereiken. Meerstemmigheid en inclusiviteit zijn in Drenthe niet persé hetzelfde als in bijvoorbeeld de Randstad. In de podcast bespreken we onder meer samenwerkingen met de Molukse gemeenschap en projecten ger...

Niet het vakgebied maar de mens! In musea proberen we de hele wereld te vangen. Verzamelen is dan ook een oermenselijke bezigheid. We verzamelen om de wereld beter te begrijpen, om greep op ons bestaan te krijgen. Traditioneel waren collectiepresentaties in musea uitstallingen van de mooiste objecten die volgens wetenschappelijke inzichten werden geordend. Kunstmusea waren ingericht in scholen en...

Aflevering 1: De gelijkbenige driehoek van Harry Tupan Hoe is het grote succes van het Drents Museum toch te verklaren? Het heeft ongetwijfeld met gevoel voor de tijdgeest te maken. Maar volgens directeur Harry Tupan is het eigenlijk vrij simpel. Je moet gewoon de gelijkbenige driehoek in de gaten houden met op iedere zijde een belangrijk thema: het verhaal, het object en de enscenering. Samen vor...

In 1978 vertrekt een jonge man, Sabri Saad El Hamus, vanuit Cairo naar Amsterdam om er nooit meer te vertrekken. “Ik wilde naar het Westen, naar Parijs omdat ik had gelezen dat Parijs de hoofdstad van de hel was... […] Die wereld wilde ik zien en meemaken… En ik kom in Amsterdam terecht, op de Dam, en ik denk “ik hoef helemaal niet naar Parijs”. “Sodom en Gomorra op een vrolijke manier”. 120 jaar...