Achter de Klacht

Nieuws uit de weg gaan, we zien het heel wat mensen doen. Wie zijn de mensen die het nieuws ontwijken? Wat drijft hen? En wat kunnen journalisten doen om het niet zo ver te laten komen? In deze podcast praten we met communicatiewetenschapper Kiki de Bruin en hoofdredacteur van Trouw Wendelmoet Boersema over nieuwsmijden. Op zoek naar wie, wat en waarom, om het te begrijpen en misschien te bestrijd...

De voxpop – willekeurige mensen op straat vragen stellen over een actueel onderwerp – lijkt een directe lijn naar 'de stem van het volk'. Maar hoe representatief is het eigenlijk, als journalisten uit miljoenen inwoners een handvol stemmen laten horen? Onderzoek toont ook aan dat die stemmen in zo’n straatinterview invloedrijk zijn. Wie krijgt er een stem, en wie beslist wat het volk zegt? Wat wil...

Wat mag een journalist wél en wat juist niet als het gaat om de aantasting van privacy van mensen in het nieuws? Advocaat Emiel Jurjens en ombudsman Margo Smit ontrafelen de complexe verhouding tussen journalistieke ethiek, privacywetgeving en het publieke belang. Mag een journalist zomaar filmen op straat? Kan je een publicatie tegenhouden? En wanneer geldt het ‘recht om vergeten te worden’? Een...

Moet je als journalistieke organisatie nog actief blijven op sociale media? Het is nog altijd de plek waar een deel van het publiek zit, maar ook de plek waar haat en discriminatie steeds meer ruimte krijgen. En de plek waar Amerikaanse miljardairs de scepter zwaaien. De Ombudsman vraagt zich af: Should we stay or should we go?

Hoe zorg je ervoor dat nieuws jongeren bereikt en aanspreekt? Team Ombudsman kijkt mee op redacties; van het eerste idee tot de publicatie en zelfs erna. We spreken met journalisten, onderzoekers en jongeren over de uitdagingen, kansen en het belang. Ontdek wat er nodig is om de nieuwsgierigheid van de nieuwe generatie te prikkelen.

Framing in de journalistiek, wat is het? En waarom doen journalisten het? En hoe leg je uit aan het publiek dat framing geen journalistieke doodzonde is? We gaan in gesprek met NOS Nieuws en Women Inc.

Als journalist verzwijgen wie je bent. Het is een zwaar middel om een misstand vast te leggen. Wanneer mag je undercover gaan? Team Ombudsman duikt er in, ook letterlijk. Met hulp van een expert, twee undercover-journalisten en het programma Radar.

Welk type leider heeft een redactie nodig om tot goede journalistieke verhalen te komen? De Commissie van Rijn was kritisch over de rol van de journalistieke leiders op de verschillende redacties. Maar hoe nu verder? In de podcast Achter de Klacht praten we over journalistiek leiderschap. Met Marc Josten, Karlijn Goossen en Wytse Vellinga.

De conclusies van de commissie Van Rijn over grensoverschrijdend gedrag bij de publieke omroepen waren hard en zorgden voor veel opschudding. De Ombudsman ging in gesprek met het enige commissielid die ook zelf ooit werkte in de media: Sjors Fröhlich. Met hem spraken we over het rapport en de toekomst. 

Kunstmatige intelligentie, ofwel AI: Artificial Intelligence. De journalistiek discussieert er volop over. Wat kunnen we er in het vak mee, en waar moeten we voor oppassen? Met de hoofdredacteur van het ANP Freek Staps en adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws Wilma Haan praten we over de kansen en de bedreigingen. En over hoe we die nieuwe werkelijkheid in ethische regels proberen te vatten.

Wat gebeurt er eigenlijk op een journalistieke redactie? Nieuwsredacties proberen steeds vaker daar iets van te laten zien. Met ‘Achter de schermen’-filmpjes, correctiepagina’s en chatfuncties. Gerson Veenstra van EenVandaag en Emma van den Berg van BOOS vertellen hoe dat werkt en waarom zij die transparantie, ondanks de tijd die het kost, zo belangrijk vinden. Student Kris Sturkenboom onderzocht...

Kun je als journalist in een oorlog zoals in Oekraïne onpartijdig blijven? Klagers vroegen het de Ombudsman. Het publiek hoort over de gevechten, de mensen en de doden via journalisten. Maar geven zij een eenzijdig beeld? Joost Bosman vanuit Rusland, Michiel Driebergen in Oekraïne en Joost Schellevis op het Hilversumse Mediapark vertellen hoe zij verslag doen van de oorlog.

Politieke berichtgeving bij de publieke omroepen: het publiek heeft er vragen over en vindt er wat van. De onafhankelijkheid van de journalist is het sleutelwoord: hoe zit het ermee en hoe toon je die? Haagse duider Joost Vullings duidt de dilemma’s.

De Journalistieke Code van de NPO bevat de ethische spelregels waar alle journalistiek op de NPO zich aan hoort te houden. Maar waarom eigenlijk? Wat vinden journalisten er zelf van? En wanneer is iets journalistiek? In gesprek met filosoof Remko van Broekhoven, hoofdredacteur van Nieuwsuur Pieter Klein en ombudsman van de Volkskrant Jeroen Trommelen over het hoe, wat en waarom van journalistieke...

Fout gemaakt in een artikel of uitzending? Dan moet je die herstellen. Maar hoe doe je dat, netjes, duidelijk en voldoende? Twee redacties, de wetenschap en het publiek over corrigeren en rectificeren.

Veruit de meeste klachten of vragen die de ombudsman binnenkrijgt, gaan over de keuzes die programma's of nieuwsredacties maken. Waar schenk nu je wel of geen aandacht aan? We vroegen het aan de hoofdredacteuren van NOS Nieuws en NOS Sport. 

De ombudsman krijgt allerlei vragen en klachten binnen over de journalistieke programma's van de publieke omroepen. Wat gebeurt ermee? We nemen een paar veelvoorkomende én bijzondere klachten met je door.

Vertrouwen jongeren politiek nieuws? En hoe bepalen ze dat, met het hoofd of met de buik? Joëlle Swart en Marcel Broersma van de Rijksuniversiteit Groningen onderzochten hoe jongeren betrouwbaarheid bepalen, en NOSop3-eindredacteur Ardi Vleugels vertelt hoe zich dat vertaalt in de praktijk. En ja hoor, transparantie blijkt weer eens een toverwoord.

Of de ombudsman alsjeblieft een uitzending wil verbieden, of een gast kan weghouden uit een programma. Het publiek vraagt (of eist!) het, maar de ombudsman doet het niet. Wat doe ik wel? In gesprek met mediahistoricus Huub Wijfjes over het hoe en waarom van redactionele vrijheid.

Fout en slordig taalgebruik staat hoog in het lijstje ergernissen van het publiek. Dus ging de ombudsman met een lijstje voorbeelden op stap, naar degenen die elke dag tientallen teksten onder ogen krijgen: eindredacteuren van de NOS-nieuwsdesk.

Het is het belangrijkste gereedschap van de journalist: het interview. En het publiek víndt er iets van. Wat moet je kunnen, wat doe je niet? Drie interviewers over hun hamer, zaag en breekijzer.

Het is druk bij de ombudsman, maar wat het publiek zoekt en vraagt, en waarover men klaagt, is anders dan anders. Want het zijn geen gewone tijden. Het virus lijkt ook de mailbox van de ombudsman te infecteren.

Ziekenhuizen, artsen én coronapatiënten kiezen er soms voor om mee te werken aan een televisieopname. Maar waarom zou je dat willen, een cameraploeg op de ic? Er kwamen vragen bij de ombudsman over de privacy. 

Het publiek vraagt er om, maar het blijkt een lastig begrip: objectiviteit. Wat is het, hoe bereik je het, en waarom wordt van publieke omroepen iets extra's verwacht? In gesprek met buitenlandse ombudsmannen, over de olifant in de kamer.

Debatteren is een kunst, of je nu deelneemt of leidt. Hoe zorg je dat je publiek er iets aan heeft en niet in klagen uitbarst? Sparren met oud-hoogleraar Journalistiek Marc Chavannes; over met, langs en door elkaar praten, op zoek naar helderheid.