Długo i szczęśliwie

Kokaina – jedna z najbardziej rozpoznawalnych substancji psychoaktywnych na świecie. Niegdyś pozyskiwana z liści koki, uważanej za cudowne ziele, potem zachwalana jako lek przez samego Freuda, a dziś – nielegalny narkotyk o potężnym potencjale uzależniającym. Skąd się wzięła? Jak trafiła z andyjskich szlaków do europejskich aptek i klubów? I dlaczego, mimo upływu lat, wciąż ma mroczną siłę przycią...

Gertruda Belle Elion otrzymała Nagrodę Nobla w 1988 roku za odkrycia w dziedzinie chemoterapii i rozwoju metod leczenia farmakologicznego. Wśród leków, które opracowała jest m.in. acyklovir, ten sam, którym smarujemy usta, gdy wyskoczy na nich opryszczka. A to tylko jeden z leków na długiej liście jej odkryć, które pozwoliły wygrywać z chorobami. Cofnijmy się w czasie, do styczniowej nocy 1918 rok...

W trzecim odcinku cyklu „Noblistki” opowiadamy o Gerty Cori, pierwszej kobiecie nagrodzonej nagrodą Nobla w dzidiznie fizjologii lub medycyny. Do 2024 roku tylko 13 kobiet otrzymało tę nagrodę w tej dziedzinie, z czego 7 w XXI wieku. Gerty Cori uhonorowano do spółki z mężem za odkrycia dotyczące przemian metabolicznych glikogenu. By rok 1947. Ich badania torowały drogę do skutecznych leków przeciw...

Dieta śródziemnomorska uważana jest za najzdrowszą na świecie. Co takiego zdrowego znajduje się w diecie śródziemnomorskiej? Zacznijmy od tego, że na dietę składa się nie tylko jedzenie, ale wiele innych czynników składających się się na styl życia. To na przykład sen, ilość ruchu, kondycja psychiczna - mówi Aneta Strelau, dietetyczka.

Bruksizm u dzieci może być przyczyną nocnego zgrzytania zębami przez sen. Tak dzieje się już u najmłodszych maluchów. Co leży u podłoża bruksizmu u naszych pociech, a przede wszystkim jak im pomóc? -Niefizjologiczne ścieranie się powierzchni zębowych to przede wszystkim kwestia ortodontyczna i dentystyczna. Jeśli starciu ulegną powierzchnie już zębów mlecznych, to będzie to niosło poważne konsekwe...

Zapraszamy do wysłuchania podcastu o Françoise Barré-Sinoussi. Ta francuska badaczka zidentyfikowała wirusa HIV, wywołującego AIDS. Odkrycie utorowało drogę do opracowania testów i leków, dzięki którym chorobę można trzymać w ryzach. Naukowczyni w 2008 r. została nagrodzona nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Posłuchaj, by dowiedzieć się więcej!

W pierwszym odcinku cyklu opowiadamy o niezwykłej badaczce, która zrewolucjonizowała leczenie malarii. Tu Youyou, studiując starożytne teksty medycyny chińskiej, odkryła roślinę, z której wyizolowano skuteczny lek na tę śmiertelną chorobę. 🌿✨ Dzięki jej wytrwałości i geniuszowi, miliony istnień na całym świecie zostały ocalone. A co tak naprawdę sprawiło, że jej odkrycie było tak przełomowe? Jak...

Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) to bakteria z rodzaju paciorkowców. Są jedną z najczęstszych przyczyn zakażeń bakteryjnych, przede wszystkim u dzieci, ale nie tylko. Pneumokoki atakują także osoby dorosłe. "Pneumokoki to bakterie, które "lubią" bytować w ludzkim organizmie i żyć razem z nami. Czekają na moment, w którym będą mogły przenieść się na osobę o zwiększonej podatności na infekcję,...

Błękitne strefy to nieliczne miejsca na świecie, gdzie stu lat w dobrym zdrowiu dożywa wyjątkowo wielu osób. Od początku XXI wieku naukowcy próbują znaleźć odpowiedź na pytanie, co takiego mają w sobie „blue zones”, że sprzyjają długowieczności. Czy sekret tkwi w diecie? A może w wyjątkowym mikroklimacie? A może… jeszcze w czymś innym? – w programie „Długo i szczęśliwie” red. Ewa Kurzyńska pyta pr...

Od czasu do czasu media elektryzuje dramatyczna wiadomość, dotycząca piłkarza lub innego sportowca, który nagle zasłabł, np. podczas meczu i mimo podjęcia akcji reanimacyjnej, zmarł na murawie. Zwykle w takich sytuacjach jako przyczynę podaje się zatrzymanie akcji serca, a wielu z nas zastanawia się, co mogło spowodować ją u młodych, zdrowych i aktywnych fizycznie osób? Częstą przyczyną nagłych zg...

Miastenia gravis to rzadka choroba neurologiczna, która dotyka w Polsce ok. 9000 osób. Jednym z jej charakterystycznych objawów jest tzw. uśmiech poprzeczny, określany również jako uśmiech Giocondy. Chodzi o uśmiech bez unoszenia kącików ust.  W przebiegu tej choroby układ immunologiczny ulega nieprawidłowej aktywacji, przez co zaczyna atakować struktury własnego organizmu. Najbardziej istotne obj...

Historia uzależnień od leków opioidowych w USA jest zawiła i bez happy endu. Tylko w 2021 r. ponad 100 tys. Amerykanów zmarło z powodu przedawkowania leków opioidowych. Od czego się zaczęło? Najpierw były tabletki. Wśród nich królowa, „tabletka celebrytka”, zawierająca oksykodon, będący „kuzynką” molekularną heroiny. Lek przepisywano pacjentom w leczeniu bólu. Niestety, często nieodpowiedzialnie i...

Kąpiel w lesie? To jak najbardziej możliwe. „Shinrin-yoku” jest specjalnością Japończyków, którzy w otoczeniu natury szukają wytchnienia od codziennego zabiegania i nadmiaru bodźców. Środowisko leśne oddziałuje na ludzi kojąco poprzez stymulację wielu zmysłów: wzroku (gdy podziwiamy krajobraz), węchu (gdy czujemy zapach drewna, ściółki), słuchu (koi odgłos strumienia, śpiew ptaków), dotyku (gdy zb...

Muchy w nosie nie są nam potrzebne, ale włosy… jak najbardziej, bo pomagają ustrzec się przed mikrobami. Z kolei suszarki do rąk, wszechobecne np. w centrach handlowych, doskonale sprzyjają rozprzestrzenianiu się wirusów i bakterii - o tym, jak przetrwać w dobrym zdrowiu sezon infekcyjny, w odcinku specjalnym podcastu „Długo i szczęśliwie”, rozmawiam z dr hab. n. med. Tomaszem Dzieciątkowskim, wir...

Posiadanie psa zmniejsza ryzyko chorób serca – wykazali szwedzcy naukowcy. Ale, uwaga! Także towarzystwo kota może wspierać zdrowie jego opiekunów. W jednym z badań wykazano, że już samo oglądanie filmików z kocimi figlami ma zbawienny wpływ na nastrój. Z kolei u sercowców bliskość Mruczka może obniżać ciśnienie! Więcej o prozdrowotnych korzyściach z obecności zwierząt w naszym życiu, usłyszycie w...

Jakość powietrza, którym oddychamy, ma kolosalny wpływ na nasze zdrowie. Smog zwiększa ryzyko chorób płuc, układu krążenia, ma działanie rakotwórcze. Badania naukowców czarno na białym pokazały, że w dni smogowe rośnie liczba zawałów i udarów. A zimą, w tzw. sezonie grzewczym, smog staje się nie lada problem w naszym kraju – więcej na ten temat w kolejnym odcinku podcasu „Długo i szczęśliwe”, w kt...

Łysienie plackowate, inaczej określane jako alopecja, nie boli i nie swędzi. Powoduje jednak utratę włosów, a ich brak jest stygmatyzujący. Większość pacjentów, bo nawet 70 proc., zapada na tę chorobę przed 20 rokiem życia. Początek choroby często poprzedza doświadczenie silnego stresu – dlaczego tak się dzieje? Czy chorobę można skutecznie leczyć? – o tym, w podcaście „Długo i szczęśliwie”, rozma...

Najlepiej widzimy ok. 20 roku życia, po 35 urodzinach zaczyna się proces fachowo określany jako presdropia, a mniej elegancko: starczowzroczność. W efekcie gdzieś pomiędzy 40-stką, a 50-tką nagle musimy oddalać od oczu tekst, który próbujemy przeczytać! Czy da się temu zaradzić? Co zrobić, by zachować „sokoli wzrok” przez długie lata? Jak na co dzień dbać o zmysł wzroku? - o tym w kolejnym odcinku...

Czy silne emocje mogą złamać serce? Owszem. Objawy zespołu złamanego serca, czy zespołu takotsubo, bo tak fachowo określana jest ta choroba, łudząco przypominają zawał. Takie problemy z układem krążenia bardzo często poprzedza doświadczenie stresu, związanego z przykrymi, wręcz tragicznymi zdarzeniami. Choć nie zawsze, gdyż przypadki zespołu takotsubo stwierdzano także np. u zapalonych kibiców, sz...

Homocysteina jest aminokwasem, który powstaje w naszym organizmie. Jej odpowiednia ilość regeneruje tkanki. Natomiast gdy jest jej za dużo, staje się cytotoksyczna, szczególnie dla naczyń tętniczych, w których przyspiesza rozwój miażdżycy. Na nadmiar homocysteiny narażone są osoby, których dieta bogata jest w białko, ale mało w niej produktów bogatych w witaminy z grupy B. Do wzrostu stężenia homo...

Wśród naukowców zgłaszanych do medycznego Nobla było kilku Polaków. Niektórzy z nich byli nominowani wielokrotnie, o czym wiemy dzięki odtajnieniu archiwów konkursowych, co ma miejsce dopiero po... 50 latach. Sylwetki i osiągniecia wybitnych lekarzy przypomina dr Adam Tyszkiewicz, historyk, w specjalnym odcinku podcastu "Długo i Szczęśliwie". Poznajcie bliżej m.in. Hilarego Koprowskiego, Kazimierz...

Rok 2023 przyniósł sporo nowych rozwiązań dla polskich pacjentów. W życie weszła opieka koordynowana w POZ, dzięki której lekarz rodzinny może zlecić istotnie więcej badań, niż wcześniej. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej, bo w podcaście jest mowa także o zmianach w kalendarzu szczepień, nowościach w programach profilaktycznych i sporo innych ważnych rad, które pomogą słuchaczom i słuchaczkom...

Zapalenie bywa jak pożar, który szybko ogarnia cały organizm. Może być także jak tlące się ognisko, które powoli, acz nieubłaganie powoduje szkody. Co powoduje stany zapalenie w ciele, jak im zapobiegać? - o tym rozmawiam w kolejnym odcinku podcastu „Długo i szczęśliwie” z dr Danielem Śliżem z Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia. Zapraszam do słuchania, Ewa Kurzyńska

W jaki sposób codzienne grzeszki żywieniowe, niezdrowe nawyki i unikanie badań profilaktycznych wpływają na nasze zdrowie? - o tym z perspektywy lekarza rodzinnego, chwilami z „przymrużeniem oka”, opowiada lek. Michał Domaszewski. Zapraszam do słuchania. Ewa Kurzyńska

Czy można osiwieć z dnia na dzień? W jakim tempie starzeją się włosy i co zrobić, by ten proces spowolnić? Co szkodzi naszej czuprynie, a co sprawia, że możemy zachwycać "lwią grzywą"? O tym, w kolejnym odcinku podcastu "Długo i szczęśliwie", rozmawiam z prof. Lidią Rudnicką, specjalistką dermatologii. Zapraszam do słuchania. Ewa Kurzyńska