چرتکه -Chortkey

گرانی نتیجه تصمیم‌ها و ناکارآمدی‌های حکومت است و تنها یکی از نشانه‌های بحران اقتصادی ایران به شمار می‌رود؛ کمبود دارو، برق، گاز و بنزین، زیان‌دهی صنعت خودرو و ناتوانی صندوق‌های بازنشستگی نشانه‌های دیگر همین بحران است. حجت عبدالملکی، وزیر دولت رئیسی، مدعی است که اگر گرانی کنار گذاشته شود، اقتصاد ایران مشکل دیگری ندارد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان، دیدگاه عبدالملکی را به چالش کشیده و بررسی می...

دلار برای رسیدن از ۱۰۰ به ۱۵۰ هزار تومان ۳۰۹ روز زمان لازم داشت و برای رسیدن به ۲۰۰ هزار تومان ۲۰۹ روز. عبور از ۲۰۰ تا ۲۶۰ هزار تومان تنها اندکی بیش از یک ماه طول کشید. هر مرز تازه زودتر از مرز پیشین شکسته شد و به موازات آن، صدای گوش‌خراش ناقوس مرگ ریال هر روز بلندتر شده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان رابطهٔ نرخ دلار با قیمت کالاها را بررسی، و مسیر پیش روی دلار را پیش‌بینی می‌کند. 0:36 ری...

پرونده آمریکا علیه هالک‌بانک ۲۷ خرداد مختومه شد. دو ماه و ۱۸ روز بعد، در ۱۳ شهریور، خزانه‌داری آمریکا بانک گلدن گلوبال در ترکیه را تحریم کرد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان پرونده و سابقه کاسبی تحریم را از پاموک‌بانک تا هالک‌بانک و سپس گلدن گلوبال بررسی می‌کند. 0:00 گلدن گلوبال؛ بانکی کوچک با معاملات بزرگ 2:25 توضیح درباره مدیران گلدن گلوبال 2:45 پاموک‌بانک؛ نقطه شروع 4:14 دفتر تهران و ادغام ب...

در سپتامبر ۱۹۹۲، اسکات بسنت در دفتر لندن صندوق جورج سوروس روی سقوط پوند سرمایه‌گذاری کرد و در روزی که به چهارشنبه سیاه معروف شد، بانک مرکزی انگلستان را در یک عملیات ارزی شکست داد. او اکنون وزیر خزانه‌داری آمریکاست و عملیات تازه‌ای را علیه اقتصاد جمهوری اسلامی هدایت می‌کند که نامش را طرد اقتصادی گذاشته و آن را سخت‌ترین تحریم تاریخ خوانده است. در همان هفته‌ها دلار در تهران رکورد تازه‌ای ثبت کرد، در...

قیمت بنزین در ایران ۹۹ سال است دستوری تعیین می‌شود و تاریخ آن با اعتصاب، اعتراض خیابانی و حتی ترور یک نخست‌وزیر گره خورده است. حالا جمهوری اسلامی در پی بزرگ‌ترین افزایش قیمت در تمام این ۹۹ سال است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان نشان می‌دهد حکومت برای اجرای این افزایش بی‌سابقه چه روشی در پیش گرفته است. 0:00 تاریخچه ۹۹ ساله بنزین: از ۵ قران تا ۵۸ برابر 2:20 از آبان ۹۸ تا سیاست جدید بنزین 3:42 م...

حساب‌های شرکت ملی نفت بر سر ۱ میلیارد دلار بدهی مسدود شد؛ اما این فقط گوشهٔ کوچک ماجراست. بدهی اصلی به بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی است؛ یعنی به پس‌انداز ملی و سفرهٔ مردم. و قانون بودجه، هر سال فقط با یک جمله، بازپرداخت آن را عقب می‌اندازد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان حساب کامل بدهی شرکت ملی نفت و بهای پنهان آن برای مردم ایران را بررسی می‌کند. 0:01 — مقدمه: توقیف حساب‌های شرکت نفت 1:41 — ما...

فدرال رزرو آمریکا برای نصف کردن تورم یازده ماه زمان گذاشت و یازده بار نرخ بهره را بالا برد. بانک مرکزی جمهوری اسلامی مدعی است که همین کار را در یک ماه و بدون تغییر نرخ سود انجام داده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان با مرور گزارش تورم تیرماه و تقویم یک ماه اختلال بانکی، بررسی می‌کند که این موفقیت ادعایی چگونه رقم خورده و هزینه آن را چه کسی پرداخته است.

از دلار هزار تومانی تا ۱۰۰ هزار تومان، ۱۵ سال طول کشید. از دلار ۱۰۰ هزار تومانی تا آستانه ۲۰۰ هزار تومان، تنها ۱۵ ماه طول کشیده است. اکنون حکومت برای دفاع از مرز ۲۰۰ هزار تومان سنگربندی کرده، در حالیکه بازار با ناباوری خود را برای مواجهه با آن آماده می‌کند. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان بررسی می‌کند که در هریک از سناریوهای پیش رو، از ادامه فرسایش تا گسترش جنگ و آتش‌بس، دلار چه زمانی از مرز ۲۰...

از شعار «مردم باید همه‌چیز را به بورس بسپارند» در سال نود و نه تا سقوطی که نیمی از ارزش شاخص را در کمتر از یک سال از بین برد، بورس تهران یک‌بار مسیرِ «قول دولتی، هجوم مردم، و سپس سقوط» را طی کرده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان با مرور این تجربه در کنار نسبت قیمت به سود و نمادهای بسته‌ی بورسی، بررسی می‌کند که آیا بورس تهران امروز ارزنده است؟ 0:00 مقدمه: رکورد بورس و فرار پول مردم 1:05 پ به...

دولت نرخِ بیکاری را ۷.۶٪ اعلام می‌کند؛ عددی که تقریباً عادی به‌نظر می‌رسد. این در حالیست که از هر صد ایرانی در سن کار فقط حدود ۳۷ نفر شاغل‌اند؛ نزدیک ۴۰ میلیون نفر کاملاً بیرون از بازار کار هستند. سه‌چهارمِ جمعیت غیرفعال را زن‌ها تشکیل داده و از هر چهار جوان یکی نه کار می‌کند، نه درس می‌خواند، و نه مهارت می‌آموزد. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان بحران بیکاری در ایران را بررسی می‌کند. 0:00 – مقد...

از اواخر خرداد ۱۴۰۵، خدمات چهار بانکِ بزرگ دولتی، یعنی ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات، دچار اختلالی گسترده شد؛ اختلالی که هم‌زمان کارت‌های بانکی، خودپرداز، کارت‌خوان و بانکداری اینترنتی را از کار انداخت. با گذشت بیش از دو هفته، خدمات هنوز به‌طورِ کامل به روال عادی بازنگشته است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان جنبه‌های مختلف این اختلال بانکی، تأثیر آن بر شرایط فعلی اقتصاد ایران، و برندگان و ب...

در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان بررسی می‌کند که این توافق چه میزان ارز به اقتصادِ ایران بازمی‌گرداند، سرنوشتِ آن به کدام تصمیم‌ها گره خورده است، و در این شرایط با پس‌انداز و دارایی‌‌ها چه باید کرد. #iraninternational #Iraninternational #ایران_اینترنشنال

در سال ۱۳۶۷، با پذیرش قطعنامهٔ ۵۹۸ و پایان جنگ هشت‌ساله، نرخ دلار از حدود ۱۴۰ تومان به زیر ۵۰ تومان سقوط کرد. اما این کاهش کوتاه‌مدت بود و پس از وقفه‌ای کوتاه، دلار از سطح پیش از آتش‌بس نیز فراتر رفت و روند صعودی خود را برای سال‌ها ادامه داد. اکنون، با انتشار خبر تفاهم میان ایران و آمریکا، بار دیگر نرخ دلار رو به کاهش گذاشته است. در این قسمت از چرتکه، محمد ماشین‌چیان بررسی می‌کند که چرا موتور اصلی...

عمیق‌ترین رکود صنعتی ایران را این بار نه منتقدان حکومت، که آمار رسمی اتاق بازرگانی ثبت کرده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان کارنامه صنعت ایران پس از جنگ را بررسی می‌کند. #Iraninternational #ایران_اینترنشنال

سناریویی که در قسمت سوم چرتکه برای تورم ۱۴۰۵ پیش‌بینی کرده بودیم، اکنون به گواه آمار رسمی اردیبهشت تحقق یافته است. تورم ماهانه به ۸.۸ درصد رسید؛ بالاترین نرخی که ایرانیان تجربه کرده‌اند. وزیر اقتصاد وعده داده بود اثر حذف ارز ترجیحی تا اسفند پایان یابد، اما قیمت‌ها رکورد زدند. اگر این مسیر ادامه یابد، تا پایان سال قیمت کالاهای اساسی نزدیک به سه برابر و تورم سالانه سه‌رقمی خواهد شد.#iraninternationa...

وال‌استریت پس از حملات یازده سپتامبر، فقط شش روز تعطیل بود، اما روسیه پس از حمله به اوکراین، بازار مسکو را یک ماه تعطیل کرد. بورس‌های امارات پس از حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی فقط دو روز معاملات را متوقف کردند، در حالیکه بورس تهران، در یک رکورد تاریخی، بیش از هشتاد روز تعطیل بود. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان رویکرد آمریکایی و روسی به بازار را در مقیاس ایران و امارات بررسی می‌کند.#irani...

در این برنامه، محمد ماشینچیان سناریوهای مختلف قدرت خرید گروه‌های درآمدی را تا پایان سال ۱۴۰۵ بررسی می‌کند و تاثیر نوسان نرخ دلار بر معیشت خانوارها را توضیح می‌دهد.

تورم، کاهش ساخت‌ و ساز، ضعف نظام بانکی و ریسک‌های سیاسی، بازار مسکن را به شرایط پیچیده‌ای کشانده است. در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان سناریوهای پیش روی بازار مسکن را بررسی می‌کند و پیامدهای هر کدام را برای مالک، سرمایه‌گذار و مستاجر توضیح می‌دهد.

بورس تهران بیش از ۶۰ روز تعطیل مانده و قرار است که در یکی دو هفته آینده بصورت مرحله‌ای بازگشایی شود. این تصمیم چه پیامدی برای شاخص کل، اعتماد سرمایه‌گذاران و نقدشوندگی بازار خواهند داشت؟ اقتصاد ایران در شرایط «عدم قطعیت نایتی» چه مسیری را پیش رو دارد؟ در این قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان سه سناریوی پیش روی بازگشایی بورس را بررسی می‌کند: توافق جامع و رفع تحریم‌ها، توافق محدود و ادامه فشار اقتصادی، و...

در قسمت سوم «چرتکه»، محمد ماشین‌چیان سه سناریو محتمل برای تورم سال ۱۴۰۵ را بررسی می‌کند؛ از توافق پایدار با افزایش حدود ۸۰ درصدی قیمت‌ها تا تداوم وضعیت نه جنگ نه صلح با رشد بیش از ۲۰۰ درصدی، و در بدبینانه‌ترین حالت، بازگشت جنگ و جهش بالای ۵۰۰ درصدی قیمت‌ها.

با آغاز محاصره دریایی بنادر ایران، اقتصاد کشور وارد مرحله‌ای متفاوت از فشار شده است. هزینه روزانه این محاصره بیش از ۴۰۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود. نود درصد تجارت ایران از مسیر دریا عبور می‌کند و مسیرهای جایگزین مانند بندر جاسک و چابهار ظرفیت جبران این خسارت را ندارند. در محاصره، واردات کشور به غذا و دارو محدود خواهد شد، در حالی که دولت مواد اولیه دارو را از فهرست اولویت‌های ارزی خط زده است. شای...

بازارهای جهانی با کاهش قیمت نفت و رشد بورس‌ها به اعلام آتش‌بس واکنش مثبت نشان داده‌اند، اما اقتصاد ایران، شرایط متفاوتی دارد. در نخستین قسمت چرتکه، محمد ماشین‌چیان اقتصاد ایران زیر سایه آتش‌بس شکننده را بررسی می‌کند.