හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

අවබෝධ කළ යුතු දුක සහ සක්කාය දිට්ඨිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සත්‍යාවබෝධය සඳහා දුක නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා වේ: පංචස්කන්ධය සහ පංච උපාදානස්කන්ධය අතර වෙනස. සක්කාය දිට්ඨිය යනු කුමක්ද සහ එය ඇතිවන ආකාරය. දුක්ඛ දුක්ඛතාවය, විපරිණාම දුක්ඛතාවය සහ සංඛාර දුක්ඛතාවය යන ත්‍රිවිධ දුක්ඛයන්ගේ ස්වභාවය. කර්ම විපාක වශයෙන් ස්කන්ධයන් හටගන්නා ආකාරය අවබෝධ කර ග...

සම්මුති ගුණය සහ පීතිය මෙම දේශනය මගින් බුදු දහමේ මූලික ඉගැන්වීම් කිහිපයක් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. විශේෂයෙන්ම සම්මා දිට්ඨිය හෙවත් නිවැරදි දැක්ම නොමැතිව බුද්ධ ශාසනය තුළ ප්‍රගතියක් ලැබිය නොහැකි බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. සෝවාන් ඵලයට පත්වීමේ වැදගත්කම සහ සංසාර දුකේ ඇති බියකරු බව විවිධ උදාහරණ ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි. පෙර භවයන් අමතක වීමට බලපාන මව්කුස දුක සහ උපතේදී විඳින වේදනාව පිළිබඳවද මෙහිදී...

නිමිති සටහන් පහළවීම සහ උපාදානය වීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගල සිත තුළ නිතර හටගන්නා නිමිති සටහන් සහ අවිද්‍යාව හේතුවෙන් ඒවා උපාදානය කරගැනීමේ ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්මානුකූල විග්‍රහයක් සිදුකෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: දුක්ඛ දුක්ඛතාව, විපරිණාම දුක්ඛතාව සහ සංඛාර දුක්ඛතාව යන ත්‍රිවිධ දුක්ඛයන් හටගන්නා ආකාරය. ඇස, කන ආදී ඉන්ද්‍රියයන් මගින් ස්පර්ශය ලැබෙන විට සිත තුළ නිමිති සටහන් නිර්මාණය වන...

පුද්ගල භාවය දුරුකිරීම පිණිස ඉද්ධිපාද වැඩීම බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ධර්ම මාර්ගය තුළ පුද්ගල භාවය දුරු කරගනිමින් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා ඉද්ධිපාද ධර්මයන් වඩන ආකාරය මෙම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: බුදු සසුනෙහි ඉද්ධි යන්නෙන් අදහස් වන අභිඤ්ඤා, පරිඤ්ඤා, පහාන සහ භාවනා ඉද්ධි පිළිබඳ විග්‍රහය. ඍද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පෑමට වඩා ආර්ය මාර්ගයේ ප්‍රඥාව දියුණු කිරීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි...

සත්වයා සංසාරයේ නැවත පැළවෙන ආකාරය සහ නිවන පූජ්‍ය කහල්ලේ සිරිවිමල හිමියන් විසින් පවත්වන ලද මෙ​ම ධර්ම දේශනාවෙන් සත්වයා සංසාරයේ නැවත නැවත උපත ලබන (පැළවෙන) ආකාරයත්, සංසාරික පැවැත්මෙන් මිදී නිවන අවබෝධ කරගන්නා ආකාරයත් දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: නිවන යනු කුමක්ද: සංසාරික දුක සදාතනිකව නිරුද්ධ වීම සහ නැවත නූපදින තත්ත්වයට පත්වීම. වී ඇටය සහ ගොයන් ගස උපමාව: අවිද්‍යාව හා කෙලෙස්...

ධර්මය පහුරක් මෙන් ඇසුරු කිරීම සහ නිරෝධානුපස්සනාව මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ධර්මය විමුක්තිය උදෙසාම භාවිත කිරීමේ වැදගත්කම සහ ධර්ම මාර්ගයේදී අවංකභාවය පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය පහුරක් මෙන් සංසාරයෙන් එතර වීම සඳහා පමණක් ඇසුරු කිරීම. බාහිර ශබ්ද, ගායනා හෝ සිනහවන් මත පදනම් නොවී විමුක්තිය අරමුණු කර ගැනීම. තමාගේ සිත තුළ ඇතිවන කෙලෙස් සාධාරණීකරණය නොකර ප්‍රඥාවන්තය...

Understanding Suffering and the Path to Liberation මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංසාරික ජීවිතයේ අසම්පූර්ණ බව සහ දුක අවබෝධ කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: පෘථග්ජන ජීවිතය තුළ පවතින අසම්පූර්ණ බව සහ නැවත නැවතත් මුල සිට ආරම්භ කිරීමට සිදුවීමේ අභාග්‍යසම්පන්න බව. තමන්ගේ වර්තමාන මානසික තත්ත්වය සත්‍ය ලෙස හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වන අන්ධකරණ, අචක්ඛුකරණ සහ අනිබ්බාන ස...

උපට්ඨිත සතිය හා මුට්ඨස්සතිය තුළින් සිත නිවනට යොමු කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් එදිනෙදා ජීවිතයේදී අකුසල් සංස්කාරයන් මතු වන විට ඒවා වළක්වා ගනිමින් සිත නිවනට යොමු කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: මුට්ඨස්සතිය සහ උපට්ඨිත සතිය: එදිනෙදා ඉරියව් පවත්වන විට සිහි මුලාවෙන් (මුට්ඨස්සතියෙන්) කටයුතු කිරීම නිසා අකුසල් සංස්කාර රැස්වන ආකාරයත්, එළඹ සිටි සිහියෙන් (උපට්ඨිත සතියෙන්) කටයුතු...

සත්වයාගේ පිරිසිදුවීම සහ සප්ත විසුද්ධිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සත්වයා කෙලෙසුන්ගෙන් කිලිටි වන ආකාරය සහ සිත පිරිසිදු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ. බාහිර පවිත්‍රතාවයට පමණක් මුල්තැන දෙන ලෞකික පිළිවෙත් සහ ආර්ය ශාසනයේ දක්වා ඇති අභ්‍යන්තර සිතේ පවිත්‍රතාවය අතර වෙනස මෙහිදී පෙන්වා දී ඇත. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: චුන්ද සූත්‍රය ඇසුරින් බාහිර වතාවත් සහ ආර්ය විසුද්ධිය අතර වෙනස පැහැදිලි කිරී...

භෞතිකත්වය සහ සිත අතර පවතින ධර්මතාවය භෞතිකවාදී මතවාද සහ බුද්ධ දේශනාවට අනුව සිත සහ කය අතර පවතින සැබෑ සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව මෙහිදී විග්‍රහ කෙරේ. ආත්ම දෘෂ්ටිය දුරුකිරීම උදෙසා භෞතික සීමාවලින් ඔබ්බට ගිය සිතේ ක්‍රියාකාරීත්වය වටහා ගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: භෞතිකවාදය (Physicalism) සහ ද්වෛතවාදය (Dualism) හමුවේ බෞද්ධ දැක්ම. පුද්ගලයන් සිදුකරන දානමය පුණ්‍යකර්මවල ස්වභාවය ස...

චේතනා සහ අනුශය ලෝකයේ පවතින බොහෝ දේවල් පුද්ගලයන්ව අවුල් ජාලයකට ඇද දමන අතර, මමත්වය හෙවත් ‘මගේ’ යන හැඟීමෙන් ලෝකය දෙස බැලීම දුකට ප්‍රධාන හේතුව බව මෙම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: මමත්වය සහ දුක: තමාට සාපේක්ෂව ලෝකය දෙස බලන විට මමත්වය ගොඩනැගෙන අතර, ‘මගේ’ යැයි අල්ලාගත් දේ වෙනස් වන විට දුක හටගනී. සිත සහ මොළය: බටහිර මතයට අනුව සිත යනු මොළය ලෙස සැලකුවද, බුදුදහමට අනුව සිත යනු අත...

අප්පමාද සූත්‍රය සහ ප්‍රඥාවේ වර්ධනය අංගුත්තර නිකායේ ඡක්ක නිපාතයට අයත් අප්පමාද සූත්‍රය ඇසුරින් පවත්වන ලද කාලීන ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී අප්පමාදය යනු කුමක්ද යන්නත්, ප්‍රඥාව මත පිහිටා කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කමත් දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: අප්පමාද සූත්‍රයේ පසුබිම සහ අප්පමාදය යන්නෙහි සැබෑ අර්ථය. සියලු කුසල් ධර්මයන් අතර අප්පමාදය ප්‍රධාන වන ආකාරය දැක්වෙන හස්ති පද උපමාව. ප්‍රඥාව...

රූපය සහ ලෝක විදූ බුදුගුණය මගින් නිවන් මග වැඩීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ඉපදීම නිසා ඇතිවන අසරණභාවය, ලෝකය තුළ පවතින අසාරත්වය සහ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නවඅරහාදී බුදුගුණ පදනම් කරගෙන ප්‍රතිපත්තියෙහි පිහිටන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ඉපදීම ප්‍රධාන අභියෝගය ලෙස දැකීම සහ ලෞකික පැවැත්මේ අසාරබව. රූපය සහ නාම ධර්මයන්හි පවතින දුක්ඛ ස්වභාවය හඳුනා ගැනීම. අරහං, සම්මා සම්බුද්ධ, විජ්ජාචරණ සම...

ධර්මානුකූලව ජීවිතය පිරික්සමින් නිවනට පියමන් කිරීම ධර්ම ශ්‍රවණය උදෙසා එකමුතු වූ පින්වත් පිරිස අරමුණු කරගනිමින්, ජීවිතයේ සැබෑ ස්වභාවය සහ ධර්මානුකූලව සිත මෙහෙයවන ආකාරය පිළිබඳව මෙම දේශනාවේදී පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය බලහත්කාරයෙන් නොව තමාගේ අභ්‍යන්තර කැමැත්තෙන්ම ශ්‍රවණය කිරීමේ වැදගත්කම. ජීවිතයේ කෙටි බව, සංසාරික අසහනකාරී බව සහ ජරා මරණ ඉදිරියේ සිතේ පවතින නොසංසුන්තාව. බාහිර ලෝ...

අතීත අනාගත සහ කර්මය සිතින් අතහැරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අතීත, අනාගත කර්මයන් සහ ආයතනවල ක්‍රියාකාරීත්වය ධර්මානුකූලව විග්‍රහ කරනු ලබයි. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ඇස ඇතුළු ආයතනවල අසාරත්වය සහ හිස් බව අවබෝධ කර ගැනීම. පුරාණ කර්මය (අතීත කර්මය) ලෙස ආයතන හය හඳුනා ගැනීම සහ නව කර්මය (අනාගත කර්මය) සිත, කය, වචනයෙන් රැස්වන ආකාරය. අතීත සහ අනාගත යන අන්ත දෙකට නොවැටී වර්තමාන මොහොත තුළ ප්‍රඥාවෙන් යථාර්ථය පිරිසිඳ දැක...

තමන්ව තේරුම් ගැනීම සහ ක්ෂණ සම්පත්තිය මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් තමන්ව තේරුම් ගැනීම, ක්ෂණ සම්පත්තිය ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සහ සංසාරික දුකින් මිදෙන ආකාරය පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. තමන්ව තේරුම් ගැනීම: බාහිර ලෝකය තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමට වඩා තමන්ගේ අභ්‍යන්තරය විමසා බැලීම තුළින් ගැටලු නිරාකරණය කරගන්නා ආකාරය. සිත නිරන්තරයෙන් අලුත් වීම: බුදුදහමේ එන උපදෙස් අනුව අතීතයට හෝ අනාගතයට නොඇලී සිත නිරන්තරයෙන් අලුත් කර...

පටිච්ච සමුප්පාදය සහ තණ්හාවෙන් මිදීමේ මග උපාදානයට හිතවත් ධර්මයන් කෙරෙහි ආශ්වාදානුපස්සනාවෙන් පසුවීම නිසා තණ්හාව වර්ධනය වන ආකාරයත්, ආදීනවානුපස්සනාව සහ විදර්ශනාව තුළින් තණ්හාව නිරුද්ධ කරගන්නා ආකාරයත් මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් පැහැදිලි කෙරේ. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය අනුලෝම හා ප්‍රතිලෝම වශයෙන් විමර්ශනය කිරීම, ධම්මේ ඤාණය සහ අන්වයේ ඤාණය දියුණු කරගැනීම, සප්ත බොජ්ඣංග ධර්මයන් වඩමින් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කරගැනීම පිළිබඳ...

ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය සහ දස සංඥා මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වඩමින් විපස්සනා අවස්ථාවට දස සංඥා භාවිත කරන ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: කෙලෙස්වලට යට නොවී ධර්ම මාර්ගයට පැමිණීමේ අභියෝගය සහ පුද්ගලිකව ගුණධර්ම දියුණු කිරීමේ වැදගත්කම. සම්මා දිට්ඨිය හරහා රූපස්කන්ධයේ හටගැනීම, නිරෝධය සහ ක්‍රමික දිරාපත්වීම අවබෝධ කරගැනීම. රූපයේ අනිත්‍යතාව පදනම් කරගෙන සම්මා සංකප්ප...

මනස අහුරන භවය සහ කෙලෙස් දුරු කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාවේදී භවය මගින් මනස අහුරා තබන ආකාරයත්, කෙලෙස් දුරු කරමින් නිවන් මග වඩන ආකාරයත් පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: වයස්ගත වන තෙක් හෝ වගකීම් ඉටුකරන තෙක් නොසිට, එදිනෙදා ජීවිතයේ අරමුණු හමුවේ කෙලෙස් දුරු කිරීමේ වැදගත්කම. අරමුණු පසුපස ලුහුබැඳීම සහ මනස අහුරන භවයේ ස්වභාවය. මී මැස්සන් සහ මී වදයේ උපමාව මෙන්ම දියෙහි මසුන් අල්ලන ලිහිණියාගේ උපමාව ඇස...

වේදනා පච්චයා තණ්හා සහ ප්‍රඥාවේ කාර්යය වේදනා පච්චයා තණ්හා යන පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මතාවය ගැඹුරින් විග්‍රහ කරමින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී තණ්හාව හටගන්නා ආකාරය, ස්පර්ශය හා වේදනාව අතර පවතින සම්බන්ධතාවය සහ ප්‍රඥාවෙන් එය පිරිසිඳ දකින ආකාරය පැහැදිලි කරනු ලබයි. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: තණ්හාවෙහි ගැඹුරු අර්ථය සහ එය වේදනාව ප්‍රත්‍යයෙන් සකස් වන ආකාරය. ඵස්ස පච්චයා වේදනා යන්නෙහි ස්පර්ශය, අභ්‍යන්තර හා බාහ...

සියලු ධර්මයන්ගේ සැබෑ ස්වභාවය සහ අවබෝධය ලෝකය හෝ අන් අය නිවැරදි කිරීමට යාමෙන් ඇතිවන මානසික පීඩාවන්ගෙන් මිදී, තමා තුළ ඇති කෙලෙස් හඳුනාගෙන ඒවා දුරු කරගන්නා ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ලෝකයේ සහ අන් අයගේ වැරදි සෙවීමට යාමෙන් සිත තුළ ඇතිවන පටිඝය සහ පීඩාව. සබ්බාසව සූත්‍රයට අනුව දස්සනා, සංවරා, අධිවාසනා, පරිවජ්ජනා සහ භාවනා ආදී ක්‍රමවේදයන් හරහා කෙලෙස් දුරු කිරීම...

සසර බිය, ධර්මාවබෝධය සහ නිමිති සටහන් මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් සසර බිය, ධර්මාවබෝධය සහ සෝතාපන්න භාවයට පත්වීම පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: සිතෙහි හටගන්නා නිමිති සටහන් සහ ඒවා අඳුනාගන්නා ආකාරය. නිමිති සටහන් උපාදානය කරගැනීම මගින් සංසාරය සහ සත්ව පැවැත්ම නිර්මාණය වන ආකාරය. ප්‍රඥා ඉන්ද්‍රිය වර්ධනය කරගැනීමේ වැදගත්කම සහ බුද්ධ ශාසනයේ පැවැත්ම. ඥානයේ සීමාවන් වන සංජානනය (සංඥා), විජානනය (විඥානය)...

උප්පාදේතබ්බ, අභිඤ්ඤෙය්‍ය සහ සච්ඡිකාතබ්බ ධර්ම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පෙන්වා දුන් උප්පාදේතබ්බ, අභිඤ්ඤෙය්‍ය සහ සච්ඡිකාතබ්බ යන ප්‍රධාන කරුණු තුන පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: උප්පාදේතබ්බ ධර්ම: සිත තුළ උපදවා ගත යුතු චිත්ත සමාධිය, සමාධි කුසලතාවය සහ සමාපත්ති කුසලතාවය පිළිබඳ විග්‍රහය. අභිඤ්ඤෙය්‍ය ධර්ම: විශේෂ ඥානයෙන් දත යුතු ආහාර චක්‍රය සහ සත්වයාගේ ප...

යථාර්ථවාදී චින්තනය සහ ඉන්ද්‍රිය සංවරය පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් බුදුදහමේ එන යථාර්ථවාදී චින්තනය, දුකෙහි හටගැනීම සහ ඉන්ද්‍රිය සංවරය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: යථාර්ථවාදී චින්තනය: බුද්ධිවාදය හා ආනුභූතිකවාදයට වඩා වෙනස් වූ බුදුදහමේ යථාර්ථවාදී දර්ශනය සහ දුක සකස් වන ආකාරය. මුතු බෙල්ලාගේ උපමාව: බාහිරින් පැමිණෙන අරමුණු න...

භාවනාවේදී ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ප්‍රත්‍යවේක්ෂණය කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් භාවනා කිරීමේ වැදගත්කම, භාවනාවේදී ඇතිවන චිත්ත චෛතසික ධර්මයන් විදර්ශනාව පිණිස යොදාගන්නා ආකාරය සහ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ප්‍රත්‍යවේක්ෂණය කිරීම පිළිබඳව පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: භාවනාවේ වැදගත්කම: බෞද්ධයෙකුගේ පූර්ණත්වය උදෙසා භාවනාවේ ඇති අත්‍යවශ්‍ය බව සහ කාම ගවේෂණයෙන් මිදී ආධ්‍යාත්මික සැනසීම ලබාගැනී...