හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

සම්මුති, පරමාර්ථ සහ ආර්ය සත්‍යය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මිනිස් සිත තුළ කෙලෙස් බහුල වීම නිසා ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමට ඇති ඉඩකඩ ඇහිරී ඇති ආකාරයත්, එම නිසාම ප්‍රමාද නොවී ධර්මයේ හැසිරීමේ වැදගත්කමත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ධර්මය දැරීමට සිත තුළ ඉඩක් නොමැති වීමට බලපාන කෙලෙස් පිළිබඳ විග්‍රහය. ප්‍රඥාව සහ ඥානය උපදවා ගනිමින් චතුරාර්ය...

සංසාර දුක සහ පින් පව්වල ස්වභාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංසාරයේ පවතින බියකරු බව සහ පින් පව්වල ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: ධර්මාවබෝධය සඳහා පිනේ ඇති අවශ්‍යතාවය සහ පින මගින් සකස් කර දෙන හිතකර වටපිටාව. චූල තණ්හා සංඛය සූත්‍රය ඇසුරින් සක් දෙවිඳුන් සහ මුගලන් මහරහතන් වහන්සේ අතර ඇති වූ සංවාදය. බුදුවරයන් වහන්සේලා මනුෂ්‍ය ලෝකයේම පහළ...

ආර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීම මෙම දේශනය මගින් සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය යන කරුණු තුන පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. සම්මුති සත්‍යය යනු ලෝකයේ ව්‍යවහාරය සඳහා අප විසින් සම්මත කරගත් දේවල් බවත්, ඒවායින් ඔබ්බට ගොස් පරමාර්ථ සත්‍යය දෙස බැලීමේදී සියල්ල ශුන්‍යතාවයක් ලෙස පෙනෙන බවත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. සම්මුතිය තුළ පවතින බැඳීම් නිසා දුක හටගන්නා ආකාරයත්, ස්පර්ශය පදනම් කරගෙන සිත තුළ...

සිතුවිලි හැසිරීම සහ නොඇලීම අවබෝධ කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතේ ස්වභාවය, ඇලීම සහ නොඇලීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සිතේ නොඇලීම යනු කුමක්ද සහ එය ප්‍රගුණ කිරීමේ වැදගත්කම. ඇලීම නිසා ඇතිවන දේවල් නඩත්තු කිරීමට සිදුවීමෙන් ඇතිවන මානසික වෙහෙස. තමන්ගේ ජීවිතයේ වගකීම තමන් සතු බවත්, බුදුදහම තුළ ස්වයං වගකීම අවධාරණය කරන ආකාරයත්. උත්තර හිමියන්ගේ කතාව ඇස...

පංච සංවරය සහ ජීවිතාවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංසාරයේ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ ඉන් මිදීමට අවශ්‍ය කරන මූලික කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ මිනිස් ජීවිතයේ පවතින සීමිත බව සහ විශ්වයේ පවතින අනන්ත අප්‍රමාණ ලෝක ධාතු පිළිබඳව බුදුදහමට අනුව කෙරෙන විග්‍රහයයි. දේශනාව තුළ සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: සංසාරයේ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ මිනිසා සැපය පසුපස හඹා යාමෙන...

සම්මුති, පරමාර්ථ සහ ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳ විග්‍රහයක් මෙම දේශනය මගින් සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය යන කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ධර්ම මාර්ගයට පිවිසීමට පෙර කෙලෙස් සමඟ පවතින ගනුදෙනුව නැවැත්වීමේ වැදගත්කම. තනිව සිටින විට සිතුවිලි දෙස බැලීම සහ පිරිසක් සමඟ සිටින විට වචන පිළිබඳව ප්‍රවේශම් වීමේ ප්‍රායෝගික පුහුණුව. සම්මුති සත්...

සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කර සෝවාන් වීම සඳහා ධාතු මනසිකාරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කර ගිහි ජීවිතයේදීම සෝවාන් ඵලයට පත්වීම සඳහා ධාතු මනසිකාර භාවනාව උපයෝගී කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: වර්තමාන මොහොතේ නාම-රූප ධර්මයන් දකිමින් විදර්ශනා කිරීමේ වැදගත්කම. සක්කාය දිට්ඨිය පවතින්නේ සවිඤ්ඤාණක කය පදනම් කරගෙන බවත්, එය දුරු කිරීම...

සීලය තුළින් සම්මා දිට්ඨිය වැඩීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සීලය පදනම් කරගෙන සම්මා දිට්ඨිය දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත දැක්වේ: අභ්‍යන්තර කෙලෙස් පිරිසිදු කරගැනීමේ වැදගත්කම සහ ඒ සඳහා භාවනාවේ ඇති දායකත්වය. සීලය තුළින් සමාධියත්, සමාධිය තුළින් ප්‍රඥාවත් ගොඩනැගෙන ආකාරය. එදිනෙදා ජීවිතයේදී සිහිනුවණ පවත්වා ගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ හැක...

ධර්ම ශ්‍රවණය සහ සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සම්මා දිට්ඨිය හෙවත් නිවැරදි දැකීම ලබාගන්නා ආකාරය සහ පුද්ගල සංඥාව දුරු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. පුද්ගල සංඥාව සහ එය සසරට බැඳී පවතින ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම. සම්මා දිට්ඨිය මගින් ආත්ම දෘෂ්ටිය දුරු කරන ආකාරය. විභජ්ජවාදී ක්‍රමය මගින් පංචස්කන්ධය විශ්ලේෂණය කිරීම. බාහිර ලෝකය සහ අභ්‍යන්තර රූපය අත...

මනස සහ සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ ධර්ම විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් මනස සහ සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත දැක්වේ: බාහිර ලෝකය ගවේෂණය කිරීමට වඩා තමන්ගේ අභ්‍යන්තරය සහ මනස කියවා ගැනීමේ වැදගත්කම. ලෝකයේ පවතින සංකීර්ණතා සහ ගැටලු මනස තුළ හටගන්නා කෙලෙස්වල ප්‍රතිඵලයක් බව. පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයට අනුව හේතු නිරුද්ධ වීමෙන් ඵලයන් නිරුද්ධ වන ආකාරය ගින්දර උපමා...

ජීවිතාවබෝධය පිණිස විපස්සනාව මෙම දේශනය මගින් ජීවිතාවබෝධය ලබා ගැනීම සඳහා විපස්සනා භාවනාව උපකාරී වන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: සංසාරයේ පවතින අවදානම හඳුනා ගැනීම සහ ධර්මාවබෝධය සඳහා ඇති කාලය සීමිත බව වටහා ගැනීම. භාවනාව තුළින් චිත්ත සමාධිය ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය සහ අරමුණු පසුපස හඹායාම නිසා ඇතිවන බැඳීම්. මමත්වය හෙවත් 'මම' යන හැඟීම නිසා සසර ගමන දික්වන ආකාරය සහ එය ද...

සම්මා දිට්ඨිය සහ එහි ප්‍රායෝගික භාවිතය සම්මා දිට්ඨිය යනු කුමක්ද සහ එය ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට ගලපා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙම දේශනාවේදී ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් අවධාරණය කෙරේ: සම්මා දිට්ඨිය පිළිබඳ පොදු වැරදි වැටහීම් සහ සච්චවිභංග සූත්‍රයට අනුව එහි නියම අර්ථය. ලෞකික සම්මා දිට්ඨිය හෙවත් දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨියට අයත් කරුණු දහය පිළිබඳ විස්තරාත්මක විග්‍රහය. කර්මය සහ කර්ම...

ආර්ය සත්‍යය සහ ප්‍රඥාව අවදි කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීම සහ ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. ජීවිතය වේගයෙන් ගෙවී යන බවත්, වයසට පත්වීමත් සමඟ ශාරීරික හා මානසික ශක්තිය පිරිහෙන බැවින් ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමට ඇති කාලය සීමිත බවත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: අධ්‍යාත්මික ජීවිතයකට අත්‍යවශ්‍ය වන ප්‍රඥාව,...

හදවතේ උපසමය සහ නිවන් මග මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අවිද්‍යාව නිසා සත්වයා සසර දුකට පත්වන ආකාරයත්, ඉන් මිදීමට අවශ්‍ය ප්‍රතිපදාවත් පැහැදිලි කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු කිහිපයකි: පංච ඉන්ද්‍රිය ධර්මයන්ගේ සමබරතාවය (ඉන්ද්‍රිය සමතාවය) නිවන් මගට අත්‍යවශ්‍ය වන ආකාරය. ශ්‍රද්ධාව සහ ප්‍රඥාව අතර තිබිය යුතු සමබරතාවය සහ එක් අංශයක් පමණක් දියුණු වීමේදී ඇතිවන ගැටලු. අතීත සහ අනාගත ස්කන්ධයන් පිළිබඳව න...

ආනාපානසති භාවනාව සහ අභ්‍යන්තරයට සිත හැකිලීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආනාපානසති භාවනාව නිවැරදිව වඩන ආකාරය සහ එහිදී ඇතිවිය හැකි බාධාවන් පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. ප්‍රධාන වශයෙන් අවිද්‍යාව දුරු කිරීම සඳහා සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන ත්‍රිශික්ෂාවෙහි වැදගත්කම මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සිත බාහිර අරමුණු කරා වික්ෂිප්ත වීම පාලනය කිරීමට සීලය උපකාරී වන ආකාරය. සිත අභ්‍යන්තරයේ පිහිටුවා ගැ...

මෛත්‍රිය සහ ධර්මාවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුද්ධ වචනයෙහි සැබෑ අර්ථය සහ මෛත්‍රී භාවනාව නිවැරදිව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත පරිදි වේ: බුද්ධ වචනය යනු ලෝකය සමඟ පැටලීම සඳහා නොව තමන්ව සන්සිඳුවා ගැනීම සඳහා වූවක් බව පැහැදිලි කිරීම. භද්දේකරත්ත සූත්‍රය ඇසුරින් අතීත ස්කන්ධයන් ගැන පසුතැවීමෙන් සහ අනාගත ස්කන්ධයන් ගැන බලාපොරොත්ත...

සිත පිරිසිදු කරගැනීම, ප්‍රඥා ඇස සහ ධර්මාවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතේ පවතින කෙලෙස් පිරිසිදු කරගැනීමේ වැදගත්කම සහ ඒ සඳහා ප්‍රඥාව මෙහෙයවිය යුතු ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. සිතේ පවතින දුර්වලකම් සහ අපිරිසිදුකම් කාලයක් තිස්සේ තැන්පත් වීමෙන් ඒවා ඉවත් කිරීමේ අපහසුව රළු ටයිල් කැටයක උපමාව ඇසුරින් මෙහිදී පැහැදිලි කර දෙයි. සිතේ කෙලෙස් තහවුරු වීමට පෙර වහා පිරිසිදු කරගැනීමේ අවශ්‍යතාවය. බාහිර ලෝකය ව...

සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුදු පණිවිඩය සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුද්ද නිමිත්තෙන් පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල හිමියන් විසින් පවත්වනු ලබන විශේෂ ධර්ම අනුශාසනාවකි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇති කරුණු පහත පරිදි වේ: බුදුදහම තුළ 'අලුත් වීම' යන්නට ලබා දී ඇති වටිනාකම සහ ආධ්‍යාත්මික ප්‍රබෝධයක අවශ්‍යතාවය. කාර්යබහුල ජීවිතය නිසා දුරස් වූ දෙමාපියන් සහ දරුවන් අතර සබඳතා අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර හරහා යළි ගොඩනගා ගැ...

අවිද්‍යාව සහ පටිච්ච සමුප්පාද ධර්ම විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මය සහ අවිද්‍යාව හේතුවෙන් සසර පැවැත්ම සකස් වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සංසාරික පැවැත්ම සහ කෙලෙස් සමග ප්‍රතිචාර දැක්වීම තුළ දුක හටගන්නා ආකාරය. අන්ධ පුරුෂයෙකුට මුහුණ පෑමට සිදුවන උපද්‍රව උපමා කරගනිමින් පටිච්ච සමුප්පාදයේ අංග 12 සකස් වන පිළිවෙළ පැහැදිලි කිරීම. අවිද්‍යාව නිසා සං...

වර්තමාන භව සංස්කාර නිරුද්ධ කිරීම සහ සඟ ගුණ විග්‍රහය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් වර්තමාන මොහොතේ භව සංස්කාර සකස් නොවීම සහ සති සම්පජඤ්ඤය ඇසුරු කරගනිමින් භව සංස්කාර නිරුද්ධ කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: අතීත, අනාගත සහ වර්තමාන සංස්කාර හඳුනා ගැනීම සහ ඒවා විදර්ශනා කිරීමේ ක්‍රමය. සුපටිපන්න, උජුපටිපන්න, න්‍යායපටිපන්න සහ සාමීචිපටිපන්න යන සඟ ගුණ...

කෙලෙසුන්ගේ හැසිරීම සහ තෘෂ්ණාවේ ආදීනව හඳුනා ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කෙලෙසුන්ගේ ස්වභාවය සහ ඒවා සිත තුළ ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී අවධානය යොමු කරන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයකි: අකුසල් විතර්ක පාලනය කිරීමේ අපහසුතාව සහ සිතේ ස්වභාවය හඳුනා ගැනීම. කාමයන් කෙරෙහි ඇති ඇලීම නිසා පුද්ගලයා ලෝකය සමඟ බැඳෙන ආකාරය සහ සිතේ කැමැත්ත අනුව ලෝකය තීරණය වන ආකාරය. පරිගණක ක්‍රීඩා, නිදන් සෙවීම වැන...

අනුස්සතිය තුළින් අනුපස්සනාවට පිවිසෙන ආකාරය මෙම දේශනාව මගින් ආත්ම සංඥාව දුරු කර ගනිමින් ස්වභාවික චින්තනයක් ඇති කර ගන්නා ආකාරය සහ අනුස්සති භාවනාව තුළින් විදර්ශනාවට (අනුපස්සනාවට) පිවිසෙන ආකාරය ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. ආත්ම සංඥාව දුරු කිරීම සඳහා බාහිර ලෝකය කෙරෙහි පවතින ඇලීම සහ ගැටීම පිළිබඳව සංවේදී වීමේ වැදගත්කම. ස්වභාවිකත්වය යනු තමන්ගේ සිත තුළ ඇතිවන සිතුවිලි ප්‍රවාහය දෙස උපේක්ෂාවෙන් බලා සිටීම බව පැහැදිල...

ජීවිතය සහ ධර්මාවබෝධය ජීවිතය තුළ කෙලෙස් හැසිරෙන ආකාරය සහ ඒවා වටහා ගැනීමේ වැදගත්කම මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. බුද්ධ ශාසනය තුළ කාලය ගත කිරීමට වඩා ධර්මය මනසිකාරය කිරීමේ අගය පෙන්වා දෙයි. පවුල් සබඳතා තුළ කර්මය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරයත්, ලෝකයේ ස්වභාවික රසයන් සහ ගුණාංග පිරිහී යන ආකාරයත් උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරයි. විනය ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලූණු අනුභව කළ භික්ෂුවකගේ කථා පුවත සහ සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේගේ ආදර්ශව...

හාලිද්දිකානි සූත්‍රය සහ සංසාරයෙන් මිදීමේ මග බක් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය නිමිත් කරගනිමින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නාගදීපගමනය, සංසාරයේ ඇති අසාර බව සහ සිත කෙලෙසුන්ගෙන් මුදවාගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: නාගදීපයට බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩිසේක් චූලෝදර-මහෝදර නාග රජුන්ගේ යුද්ධය සංසුන් කර සාමය උදාකළ ආකාරය. මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීම, බුද්ධෝත්පාද කාලයක ඉ...

සංඝ ගුණ හා ආර්ය සංඝරත්නයේ උතුම් බව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය මහා සංඝරත්නයේ උතුම් ගුණාංග පිළිබඳව සහ සඟ ගුණ මෙනෙහි කිරීමේ වැදගත්කම දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබීම, බුද්ධෝත්පාද කාලයක ඉපදීම සහ පැවිදි බව ලැබීමේ ඇති පරම දුර්ලභ බව. කුක්කුරවතික සූත්‍රය ඇසුරින් කුක්කුරවතික හා ගෝවතික වෘත සමාදන් වූවන් පිළිබඳ පුවත. ආර්ය සංඝරත්නයේ සුපටිපන්න, උජුපටිපන්න,...