හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ජීවිතය සහ විපස්සනාව පූජ්‍ය හංසල සීලවිමල හිමියන් විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතය සහ විපස්සනා භාවනාව අතර පවතින සබඳතාව දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: පංචඋපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි පවතින තණ්හාව නිසා සළායතනයන් හරහා ලෝභ, දෝෂ, මෝහ ආදී ක්ලේශයන් සිත තුළ හටගන්නා ආකාරය. දෛනික ජීවිතයේදී උදෑසන අවදිවන මොහොතේ සිට තමන්ගේ සිත තුළ හටගන්නා අකුසල ධර්මයන් සිහියෙන් යුතුව හඳුනා ගැනී...

අධිචිත්ත සූත්‍රය සහ භාවනාවේ ත්‍රිවිධ නිමිති අධිචිත්ත සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් භාවනානුයෝගියෙකු විසින් ප්‍රගුණ කළ යුතු අධිශීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥා සහ ත්‍රිවිධ නිමිති (සමාධි නිමිත්ත, පග්ගහ නිමිත්ත, උපෙක්ඛා නිමිත්ත) පිළිබඳව කෙරෙන සවිස්තරාත්මක ධර්ම දේශනාවකි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: අධිශීල, අධිචිත්ත සහ අධිප්‍රඥා යන සංකල්පවල විදර්ශනාත්මක පැහැදිලි කිරීම. පංචශීලය, සීල විසුද්ධිය, සීල සම්පත්තිය සහ අධි...

ලෝකයට වටිනාකම් දීම සහ දුකින් මිදෙන මග ලෝකයට සහ පුද්ගල භාවයට වටිනාකම් ආරෝපණය කිරීම තුළින් සත්ත්වයා සංසාරික දුකට හසුවන ආකාරයත්, පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මතාවයට අනුව භවය සහ ජාතිය නිර්මාණය වන ආකාරයත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. එමෙන්ම අනාත්ම ස්වභාවය අවබෝධ කරගනිමින්, අනිමිත්ත චිත්ත සමාධිය වර්ධනය කරගැනීම තුළින් කෙලෙස් ප්‍රහීණ කර නිවන් මග සාක්ෂාත් කරගන්නා ආකාරය ප්‍රායෝගික උදාහරණ සහිතව දේශනා කරනු ලබයි. 📌 දේශනාවේ ප්‍...

අවකාශ ධාතුව සහ මඟඵල අවබෝධය දිට්ඨි සම්පන්න වීම, විදර්ශනා ඥානය දියුණු කිරීම සහ අවකාශ ධාතුව ඇසුරින් මාර්ගඵල අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: දිට්ඨි සම්පන්න ශ්‍රාවකයාගේ ස්වභාවය සහ දෛනික ජීවිතයේදී සිත පවත්වන ආකාරය. සෝතාපන්න මාර්ගයට අවතීර්ණ වීම සඳහා නාම-රූප විමර්ශනය කරන ආකාරය. අභ්‍යන්තර සහ බාහිර අවකාශ ධාතුව (ආකාශ ධාතුව) යනු කුමක්ද යන්න සහ කර්මය සමඟ එහ...

බාහිර අභ්‍යන්තර සාධක සහ දිවි පැවැත්ම බුද්ධ දේශනාවේ පවතින විද්‍යාත්මක සහ ක්‍රමානුකූල ව්‍යූහය පිළිබඳව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. අනිච්චාවත සංඛාරා ආදී ගාථා මෙන්ම ධම්මපදයේ මනෝපුබ්බංගමා ගාථාව ඇසුරින් බුදුදහමේ මනෝවිද්‍යාත්මක පදනම විග්‍රහ කරනු ලබයි. එසේම මංගල සූත්‍රයේ එන කරුණු පුද්ගලයෙකුගේ ළමා, තරුණ, ප්‍රෞඪ සහ මහලු විය යන විවිධ වයස් අවස්ථාවලට ගැළපෙන පරිදි ජීවන දර්ශනයක් ලෙස යොදාගන්නා ආකාරය පෙන්වා දෙයි. සබ්බාසව...

චරණ ධර්ම සහ නිවන් මග අවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගලයෙකුගේ සංසාරික විමුක්තිය පිණිස උපකාරී වන චරණ ධර්ම පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය: භික්ෂූන් වහන්සේලා උදෙසා පනවා ඇති විනය ශික්ෂාපද සහ ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරයේ වැදගත්කම. ඉන්ද්‍රිය සංවරය: ඇස, කන, නාසය, දිව, කය සහ මනස යන ඉන්ද්‍රියයන් සංවර කරගනිමින් කෙලෙස් උපදින අරමුණුවලින් සිත මුදවා ගැනීම. භෝජනෙ මත්...

බාහිර අභ්‍යන්තර සාධක සහ දිට්ඨි සම්පන්නකම පනාගොඩ ඉන්දරතන බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේදී පැවැත්වූ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බාහිර හා අභ්‍යන්තර සාධක සහ දිට්ඨි සම්පන්නකම පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්ම විශ්ලේෂණයක් සිදුකෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: බාහිරින් පෙනෙන රූප සහ මානසිකව ගොඩනගාගන්නා රූප අතර වෙනස. රූප ධාතුව සහ විඤ්ඤාණය අතර පවතින සම්බන්ධතාවය. සතර මහා ධාතුන්ගෙන් සෑදුනු බාහිර වස්තූන්ට සිත මගින් වටිනාකම් ආරෝපණය කර...

අවබෝධය පිණිස ආර්ය මග මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ජීවිත අවබෝධය සහ චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා භාවනාව ප්‍රායෝගිකව ප්‍රගුණ කරන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: දෛනික ජීවිතයේදී සමාධි නිමිත්ත පවත්වා ගනිමින් ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාසය භාවිතයෙන් සිත එකඟ කරගැනීම. ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාසය ඇසුරෙන් ලෝකයේ හටගැනීම (සමුදය) සහ නිරෝධය දකිමින් විදර්ශනාව වැඩීම. භාවනානුයෝගියෙකු විසින් පවත්වා ගත යුතු අධි...

සිත සහ සිතුවිලි නිරුද්ධ වන ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාවේදී සිත සහ සිතුවිලි නිරුද්ධ වන ආකාරය, චිත්තානුපස්සනාව සහ පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: සත්‍ය ඥානය, කෘත්‍ය ඥානය සහ කෘත ඥානය ළිඳක අපිරිසිදු ජලය පිරිසිදු කිරීමේ උපමාව ඇසුරින් විස්තර කිරීම. වේදනාව සහ නාම-රූප අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාව පිළිබඳ බෞද්ධ සහ බටහිර මතවාදයන්හි වෙනස. ඵස්ස පච්චයා වේදනා සහ වේදනා...

බර මාරයාට අධිනැගෙන්නේ කෙසේද? කාම ධාතුව පදනම් කරගෙන සිත තුළ පහළ වන කාම සංඥා, කාම දෘෂ්ටි, කාම සංකල්ප සහ කාමච්ඡන්ද නිවරණයන් පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. සංසාරගත පුරුද්ද මත සිත තුළ පවතින කාම ධාතුව හේතුවෙන් පුද්ගලයා නැවත නැවතත් කෙලෙස්වලට බර වන ආකාරයත්, ඊට ප්‍රතිපක්ෂව ධර්ම ධාතුව දියුණු කරගැනීමේ වැදගත්කමත් පෙන්වා දෙයි. සක්කාය දිට්ඨිය දුරු කිරීම සඳහා සිත තුළ උපදින කෙලෙස් විතර්ක (සරාගී සිත් ආදිය...

සංස්කෘතිය, දර්ශනය සහ ධර්මාවබෝධය මෙම දේශනාව තුළින් සංස්කෘතිය සහ බුද්ධ දර්ශනය අතර පවතින වෙනස, ධර්මාවබෝධයේ ස්වභාවය සහ සිතේ ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: තණ්හාව සහ ලෝකයේ පැවැත්ම අතර පවතින සබඳතාවය. සංස්කෘතික ආගමික සිරිත් විරිත් සහ පරමාර්ථ ධර්මය පටලවා ගැනීමේ ස්වභාවය. කාම සැපයේ සාපේක්ෂතාවය පැහැදිලි කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් කරන දිය බුබුළු උපමාව. පන්සල හෝ...

දර්ශනය පහළ වීම සහ දෘෂ්ටිගත වීම මෙම ධර්ම දේශනාවේදී දර්ශන සම්පත්තිය (දර්ශනය පහළ වීම) සහ දෘෂ්ටිගත වීම අතර පවතින ගැඹුරු වෙනස ධර්මානුකූලව පැහැදිලි කරනු ලැබේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: තමන් තුළ කුසලයට හෝ ධර්මයට අකමැත්තක් ඇතිවන විට, එය තමන් තුළ ඇති රාග, ද්වේෂ, මෝහ ආදී කෙලෙස් බලවත් වීම නිසා සිදුවන්නක් බව කෙලෙස් සාධාරණීකරණය නොකර සැබෑ ලෙසම දැකීම දර්ශනය පහළ වීමයි. සිත තුළ හටගන්නා වේදනා, සංඥා, චේතනා...

දර්ශනය පහළවීම සහ දෘෂ්ටිගත වීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් දර්ශනය පහළවීම සහ දෘෂ්ටිගත වීම අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ඇසුරින් ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: මිනිසා විසින් තමාගේ සිතින් මවන ලද ලෝකය තුළ පටලැවීම සහ තණ්හාව නිසා ඇතිවන බිය. සම්මා දිට්ඨිය ගොඩනඟා ගැනීම සඳහා දර්ශන සම්පත්තිය සහ දෘෂ්ටිගත වීම හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම. ධම්මචක්කපවත්තන සූත්‍රයේ සඳහන් චක්ඛුං උද...

අනාත්මය සහ නාමරූප පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව අනාත්මය සහ නාමරූප පිළිබඳව සිදුකළ මෙම ධර්ම දේශනාවේදී ජීවිතයේ යථාර්ථය, ප්‍රපංචයන්ගේ ස්වභාවය සහ තණ්හාව හා ආත්ම දෘෂ්ටිය මඟින් සිත තුළ ඇතිකරන මායාවන් පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ආත්මීය සංකල්පය, ප්‍රපංච සහ සංසාරික පරිදාහය. සතර මහා භූතයන්ගේ ස්වාභාවික පවිත්‍රතාවය සහ මිනිසාගේ තණ්හාව නිසා සිදුවන වෙනස්වීම්. පෙනෙන සහ ඇහෙන දේ විපාක නාමරූප ලෙස හඳුනා...

දෘෂ්ටියෙන් අවබෝධ කිරීම යනු කුමක්ද? මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් දෘෂ්ටියෙන් අවබෝධ කිරීම (දිට්ඨියා සුප්පටividdhā) යන්න පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: බුද්ධ කාලයේ සිටි උග්ඝටිතඤ්ඤු සහ විපචිතඤ්ඤු ප්‍රඥාවන්තයන්ගේ ස්වභාවය. වර්තමාන කාලයට අදාළ ඤෙය්‍ය මට්ටමේ පිරිස් ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය. සුත, දත, වචසා පරිචිත, මනසානුපෙක්ඛිත සහ දිට්ඨියා සුප්පටividdhā යන අංගයන්ගේ වැදගත්කම. තමන්...

ආරෝපිත තත්ත්වයන්ගෙන් මිදී සිතේ ස්වභාවය හඳුනාගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් පුද්ගලයා විසින් සමාජය හා මානසික සංකල්ප හරහා ගොඩනඟාගෙන ඇති ආරෝපිත තත්ත්වයන් සහ එහි යථාර්ථය පිළිබඳව ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ආරෝපිත තත්ත්වයන් සහ යථාර්ථය: උපතින් පසු යොදන නම්, තනතුරු සහ සංකල්පීය හැඳින්වීම් යථාර්ථයක් නොව ආරෝපිත තත්ත්වයන් බවත්, එම ආරෝපිත රාමුවලට හසුවීමෙන් දුක හටගන්නා බවත් පෙන්වා දීම...