Polderownia

D66 powstała w 1966 roku, by „wysadzić” skostniały holenderski system partyjny. Z czasem sama stała się częścią politycznego establishmentu. W odcinku opowiadamy o Hansie van Mierlo, walce o referenda i wybieranych burmistrzów, kryzysach partii oraz drodze od ruchu demokratycznej odnowy do objęcia urzędu premiera przez Roba Jettena.🟠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠Wesprzyj nas na ⁠⁠⁠Patronite⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠ ☕⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠...

8 sierpnia 1956 roku pożar w kopalni Bois du Cazier w Marcinelle zabił 262 osoby z 12 krajów, w tym 136 Włochów. Skąd w belgijskich kopalniach wzięli się migranci? Dlaczego Walonia była bogatsza od Flandrii? Jak działało porozumienie „węgiel za ludzi” i w jaki sposób katastrofa zmieniła bezpieczeństwo pracy, politykę migracyjną oraz pamięć współczesnej Belgii? Ze względu na prawa autorskie nie mog...

Kim są Molukowie i dlaczego ich historia połączyła Indonezję, Holandię, kolonializm i walkę o własne państwo? Opowiadamy o narodzie, którego losy do dziś pozostają praktycznie nieznane. Wracamy do kolonialnej przeszłości Moluków, prób niepodległościowych i konfliktu z Indonezją, ale także do niezwykłej molukańskiej społeczności w Holandii. Historia o tożsamości, migracji, polityce i marzeniu o pań...

W najnowszym odcinku omawiamy książkę „Migracja bez mitów” autorstwa Heina de Haasa – jedna z najważniejszych publikacji ostatnich lat poświęconych migracji. W centrum uwagi znajdują się kluczowe tezy autora: czy migracja rzeczywiście wymyka się spod kontroli? Czy mamy do czynienia z bezprecedensowym zjawiskiem, czy raczej z procesem, który od zawsze towarzyszył rozwojowi społeczeństw? De Haas, op...

Reportaże z Holandii, Hiszpanii, Francji i Wielkiej Brytanii alarmują: Belgia coraz częściej pojawia się w zagranicznej prasie jako państwo balansujące na granicy „narcostaat”. Strzelaniny w Anderlechcie, wpływy marsylskich gangów w brukselskich dzielnicach i rekordowe ilości przechwyconej kokainy w Antwerpii trafiają na czołówki europejskich mediów. Do tego dochodzą groźby pod adresem sędziów, pr...

W tym odcinku rozmawiamy o tym, o czym rzadko mówią foldery o „pracy w Holandii”: o bezdomności, deportacjach i ludziach, którzy wpadli w błędne koło uzależnień i krótkich kontraktów przez agencje pracy. Holandia coraz częściej sięga po narzędzie zawieszenia prawa pobytu i wydalania obywateli Unii – a w statystykach najczęściej pojawiają się Polacy. Naszą gościnią jest Zuza Nazaruk, dziennikarka z...

W najnowszym epizodzie analizujemy wyniki wyborów parlamentarnych w Holandii, które niespodziewanie wygrała socjalliberalna D66, pokonując skrajnie prawicową PVV Geerta Wildersa zaledwie o 29 tysięcy głosów. Obie partie uzyskały po 26 mandatów, a kraj stanął przed kolejnym długim procesem tworzenia rządu. Rozmawiamy o tym, co oznacza ten wynik dla przyszłości holenderskiej polityki:– czy Rob Jette...

Nadchodzące przedterminowe wybory parlamentarne w Holandii to wielka niewiadoma. Po podwójnym upadku najbardziej prawicowego rządu w historii kraju, w sondażach trudno jest dostrzec pewne koalicje wchodzące w skład kolejnego gabinetu. Wraz z Filipem Kalinowskim - absolwentem historii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Erazma w Rotterdamie - rozmawiamy o specyfice nadchodzących wyborów,...

Adrian VI, jedyny papież z Niderlandów, był synem utrechckiego cieśli, który niespodziewanie znalazł się na tronie Piotrowym. Jego pontyfikat, trwający zaledwie sześćset dni, przypadł na czas wielkich przemian: reformacji Lutra, ekspansji Imperium Osmańskiego i kryzysu finansowego Rzymu. W renesansowej stolicy postrzegano go jako obcego i surowego reformatora, lecz z perspektywy historycznej to wł...

Od 21 do 28 września 2025 r. odbywają się w Kigali Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym. To największe wydarzenie sportowe w historii Rwandy. W tym samym czasie wspierane przez ten kraj bojówki okupują i plądrują zasobne w minerały prowincje sąsiada – Demokratycznej Republiki Konga. Jak wyglądają dziś stosunki rządzącego twardą ręką Paula Kagame państwa z Zachodem, a zwłaszcza z Belgią? Jak dł...

Gościnią tego odcinka jest Bożena Kopczyńska z fundacji Polish Culture NL – główna pomysłodawczyni wystawy „Polskie ślady w Amsterdamie”. Rozmawiamy o tym, jak wyglądała wielowiekowa obecność Polaków w stolicy Holandii, dlaczego Amsterdam stoi na polskich palach, jakie historie kryją się za polskimi migrantami dawniej i dziś oraz o tym, że wystawa jest próbą dotarcia do Holendrów i przełamania ich...

Koos van Houten miał 28 lat, gdy jako jeniec wojenny trafił do japońskiego obozu Fukuoka 14 w Nagasaki. Wykonywał ciężką pracę w stoczni Mitsubishi, zmagając się z głodem, chorobami i brakiem opieki medycznej. 9 sierpnia 1945 roku był świadkiem zrzucenia bomby atomowej na miasto i brał udział w akcji ratowania rannych. Jego historia obejmuje okres niewoli w Indonezji, transport do Japonii, życie w...

W tym odcinku przyglądamy się protestom polskich pracowników agencyjnych w holenderskich centrach dystrybucyjnych. Mówimy o przyczynach strajku, warunkach pracy migrantów zarobkowych i kulisach nowego układu zbiorowego, który zamiast poprawy - budzi niepokój. Kto stoi za organizacją strajku? Jak reagują pracodawcy i politycy? I dlaczego wciąż tak wielu Polaków trafia do agencji pośrednictwa pracy,...

W tym odcinku Patryk opowiada o kulisach szczytu NATO, który odbył się w Hadze. Jako akredytowany dziennikarz miał okazję obserwować z bliska światowych liderów - na żywo słuchał przemówień Radosława Sikorskiego i Władysława Kosiniaka-Kamysza, premiera Dicka Schoofa i Marka Ruttego, a także Donalda Trumpa. Opowiada o atmosferze wydarzenia, organizacji, dostępie mediów i rozmowach w strefie prasowe...

Czy Belgowie akceptują flamandzkiego nacjonalistę jako premiera całego kraju po roku po wyborach? Co oznacza ten wybór dla przyszłości Belgii jako państwa federalnego? Rozmowa także o belgijskim przemyśle zbrojeniowym, co z 5% PKB na obronę? Na koniec zaglądamy do Pałacu Królewskiego. O co króla pytają jego poddani? Dlaczego nie nosi korony i… czy naprawdę lubi malować obrazy?🟠 ⁠⁠⁠⁠⁠Wesprzyj nas...

Dlaczego Amsterdam sprzedaje mieszkania socjalne, mimo ogromnych kolejek i rosnącego deficytu tanich lokali? O kulisach miejskiej polityki mieszkaniowej rozmawiamy z Maciejem Sają z ruchu Miasto Jest Nasze. Władze Amsterdamu właśnie wprowadziły ograniczenia sprzedaży w dziewięciu dzielnicach, ale całkowitego zakazu jak w Utrechcie nie wprowadziły. Korporacje mieszkaniowe argumentują, że pieniądze...

Holenderski rząd z udziałem skrajnej prawicy rozpadł się po niespełna roku urzędowania. Premier Dick Schoof podał się do dymisji, a kraj czekają przedterminowe wybory. Głównym powodem kryzysu był spór o politykę azylową, który ujawnił głębokie różnice między koalicjantami. Geert Wilders, lider Partii na rzecz Wolności, domagał się radykalnego zaostrzenia kursu wobec migrantów i otwarcia umowy koal...

Społeczność marokańska w Holandii to jedna z najliczniejszych diaspor w Europie Zachodniej. Jej historia, tożsamość i relacje z krajem pochodzenia odgrywają istotną rolę nie tylko w debacie publicznej, ale też w polityce wewnętrznej i zagranicznej Holandii. Maciej Pawłowski, analityk i autor książki „Brama do Europy”, opowiada o przemianach w regionie Maghrebu, znaczeniu Afryki Północnej dla Europ...

Konflikt izraelsko-palestyński, w szczególności doniesienia o kolejnych ofiarach w Strefie Gazy nie schodzą z pierwszych stron portali w Belgii i Holandii. Jak sytuację opisują tamtejsze media, jak reaguje społeczeństwo, a jak zachowują się politycy? Czy Palestyna jest dziś bliżej oficjalnego uznania przez Brukselę i Hagę, a Izrael wkrótce będzie musiał liczyć się z sankcjami? 🎧 Posłuchaj i dowie...

W tym odcinku zaglądamy na holenderską wyspę Texel, gdzie w ostatnich dniach II wojny światowej doszło do niemal zapomnianego, krwawego buntu gruzińskich żołnierzy służących w Wehrmachcie. Dlaczego walczyli dla Niemców? Co sprawiło, że chwycili za broń przeciwko swoim dowódcom? I dlaczego historia ta do dziś wzbudza emocje zarówno w Holandii, jak i w Gruzji? Naszym gościem jest Maciej Musiał, wspó...

Jak malutka Belgia podporządkowała sobie 80-krotnie większe Kongo? Czy śmierć króla Leopolda II dała kres krwawemu wyzyskowi? W jakich okolicznościach rodziła się niepodległość Kongijczyków i dlaczego wciąż to kto inny korzysta z bogactw ich ziemi? Wraz z Maciejem Bochajczukiem z bloga ⁠„A w Belgii”⁠ opuszczamy krainę Niderlandów i rozpoczynamy podróż po trudnej (post)kolonialnej historii.🟠 ⁠Wesp...

Obecnie obserwujemy intensyfikację ważnych wydarzeń międzynarodowych, które są powiązane z bieżącą sytuacją geopolityczną. Szczególnie w kontekście rozmów o bezpieczeństwie w Europie, które nabrały tempa po wypowiedziach prezydenta USA Donalda Trumpa i jego administracji. W dzisiejszym odcinku przyjrzymy się roli, jaką w tym dynamicznym układzie odgrywa Holandia. Skoncentrujemy się zwłaszcza na po...

Każdy naród ma inną kulturą pracy, Polacy i Holendrzy też. Jak pracuję z Holendrami i jacy Holendrzy są w pracy? Na to i kilka innych pytań próbujemy odpowiedź w rozmowie z Dagmara Peters — Polką mieszkającą od lat w Holandii i autorką książki Werken met Polen , w której próbuje przybliżyć polską perspektywę naszym europejskim sąsiadom. 🟠 Wesprzyj nas na ⁠⁠Patronite⁠ ⁠☕ Albo jednorazowo na ⁠⁠Buy...

Z końcem stycznia, po trwających osiem miesięcy negocjacjach uformował się belgijski rząd federalny. Premierem został Bart De Wever, lider partii, która latami postulowała niepodległość Flandrii. W gabinecie ma konserwatystów, liberałów, chadeków i socjalistów, a ogień z wodą ma łączyć, realizując równocześnie projekt zaciskania pasa i twardej polityki migracyjnej. Dlaczego formacja znów trwała ta...

Po tym jak Złoty Wiek dla Holandii się zakończył, a państwo weszło w tak zwaną epokę regencji, na terenie Niderlandów zaczęło dochodzić do przemian politycznych. Pod koniec XVIII w. kiedy to Polska zostaje podzielona przez swoich trzech sąsiadów, we Francji trwają rządy rewolucyjne, a za oceanem Amerykanie wypowiadają Brytyjczykom wojnę i próbują się uzależnić, na terenach Niderlandów powstaje Rep...