Logos

قصه‌ها می‌توانند راهی برای واردشدن به اعماق ذهن آدم‌ها باشند. اما همین دروازه خودش می‌تواند محمل پرسش‌های فلسفی باشد. در این قسمت از طرح سفر قهرمان حرف می‌زنیم و برخی از رگه‌های فلسفی آن را واکاوی می‌کنیم.   کتاب‌هایی که در این قسمت به آن‌ها اشاره شده:  یکم. قهرمان هزارچهره ، اثر جوزف کمبل دوم. سفر نویسنده ، اثر کریستوفر ووگلر سوم. اسطوره و سینما ، اثر استوارت ویتیلا  موسیقی متن: بریده‌هایی از موو...

وقتی قصه‌ی جهان مدرن را مرور می‌کنیم می‌بینیم که دکارت یکی از کسانی‌ست که درهای ورود به چنین جهانی را بر ما گشوده است. در این قسمت، می‌خواهیم در یک التفات کُلی، از همین صحبت کنیم که چه‌طور در جهانی ساکن‌ایم که کسانی مثل دکارت آن را بر ما گشوده‌اند؛ جهانی محاسبه‌پذیر اما دور از دسترس.   ثبت‌نام در ششمین مدرسه تابستانه انعکاس (بازاندیشی در تاریخ‌نگاری فلسفه اسلامی) با کد تخفیف ۲۵ درصد LOGOS حمایت ری...

گوش‌دادن به پادکست‌ها به گوشه‌ای از زندگی خیلی از ما تبدیل شده. اما آیا می‌شود درباره‌ی خود رسانه‌ی پادکست و نقشی که در جهان کنونی ما دارد فلسفه‌ورزی کرد؟ توی این قسمت از پادکست لوگوس که حوالی روز جهانی پادکست منتشر می‌شود، سراغ خود پادکست می‌رویم و رؤیای برشت و مسئله‌ی هابرماس و استعاره‌ی کوپه‌ی قطار را واکاوی می‌کنیم.    حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ای...

هر کدام از ما برآیندی از تجربه‌هایی هستیم که توی زندگی از سر می‌گذرانیم؛ انگار که ساختمانی باشیم که این تجربه‌ها آجر‌به‌آجر جهان‌مان را می‌سازند و بالا می‌برند. حالا در زمانه‌ای که بعضی از این تجربه‌ها به هوش مصنوعی برون‌سپاری می‌شود و شکل و شمایل بعضی از آن‌ها با آمدنِ هوش مصنوعی تغییر می‌کند، ما انسان‌ها چه تغییری خواهیم کرد؟ توی این قسمت از لوگوس از این مسئله حرف می‌زنیم.  حامی مالی این قسمت: آ...

هوش مصنوعی آیا دست‌یار ماست یا قرار است خدایگان عصر ما باشد؟ این پرسش و پرسش‌های شبیه آن را خیلی شنیده‌ایم. اما توی این قسمت می‌خواهیم هوش مصنوعی را در دل رخدادی چندصدساله ببینیم و از قِبَل این بحث بفهمیم که نسبت ما با هوش مصنوعی چیست.   حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل زیر: logos.podcast1@gmail.com    موسیقی متن: بریده‌هایی از موومان چهارم  سمفونی نهم...

گیاه‌خواری اخلاقی به چه معناست و مدافعان آن چه نگاهی دارند؟ در این باره با محسن اسلامی ، فیلسوف و عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس، گفت‌و‌گو می‌کنیم. او خودش از موافقان «گیاه‌خواری اخلاقی» است و برای‌مان از جهانی حرف می‌زند که دغدغهٔ گیاه‌خواری اخلاقی در آن پا می‌گیرد.   این قسمت با هم‌کاری «باشگاه اندیشه» ضبط شده و نسخهٔ تصویری آن هم در آینده منتشر خواهد شد.     لینک دانلود قسمت چهل‌و‌یکم از پادک...

زبان ابزار روزمره‌ی همه‌ی ما آدم‌هاست که به کار توصیف جهان و برقراری ارتباط می‌آید. اما در فلسفه، زبان سرگذشت عجیبی را از سر گذرانده است؛ از یک ابزار معمولی و دم‌دستی به چیزی تبدیل شده است که قوام‌بخش همه‌ی چیزها قلمداد می‌شود؛ طوری که بعضی‌ها می‌گویند ما در جهانی زندگی می‌کنیم که از چشم‌انداز زبان بر ما گشوده شده است. در این قسمت، قصه‌ی از قصه‌های فلسفی زبان را تعریف می‌‌کنیم. لینک شرکت در دوره‌ی...

شب ۲۳ نوامبر اتفاق عجیبی برای بلز پاسکال افتاد که باعث شد نام او غیر از حوزه‌ی ریاضیات و فیزیک، در جاروجنجال‌های بحث درباره‌‌ی خدا هم شنیده شود. او از این حرف زد که «آیا معقول است روی وجود خدا شرط ببندیم؟» و استدلالی آورد که زمین تازه‌ای برای بحث از باور به وجود یا عدمِ خدا باز کرد.   ارجاعات مقاله‌ی « شرط‌بندیِ پاسکال » در دائرة‌المعارف فلسفی استنفورد مقاله‌ی « شرط‌بندی پاسکال دربارهٔ خدا » در دا...

موافقان و مخالفان اُتانازی به چه استدلال‌هایی متمسک می‌شوند و چرا اُتانازی در بیماری‌های روانی بسیار مناقشه‌برانگیزتر است؟ توی این قسمت از پادکست لوگوس به این پرسش‌ها می‌پردازیم و تصویری جامع‌تر از اتانازی به دست می‌آوریم.    رجاعات برای آماده‌کردن این متن از مقاله‌ی « اُتانازی داوطلبانه » در دائرة‌المعارف آنلاین استنفورد و هم‌چنین بخش «آسان‌مرگی» از کتاب « مسائل اخلاقی معاصر: اختلافات و توافقات »...

وقتی بیماری به نقطه‌ی لاعلاج رسیده و درد و رنج بسیاری را تحمل می‌کند، آیا اخلاقاً می‌توان او را کُشت؟ این پرسش ما را به مسئله‌ی اتانازی می‌کشاند. در این قسمت، از مفهوم اتانازی و برخی از دسته‌بندی‌های آن صحبت می‌کنیم. تعامل برای طرح پرسش‌های مربوط به این قسمت، می‌توانید تا تاریخ بیستم آذرماه پرسش‌هایتان را از طریق این لینک برای من ارسال کنید.   ارجاعات برای آماده‌کردن این متن از بخش «آسان‌مرگی» از...

آوریل سال ۲۰۱۰ وقتی آنتونی فلو، فیلسوف مشهور دین، درگذشت، خیلی‌ها از خودشان پرسیدند: «آیا او موقع مرگ به خدا باور داشت؟» علت این پرسش هم مواضعی بود که او در طول زندگی‌اش اتخاذ کرده بود؛ از جمله موضعی که با مقاله‌ی «فرض خداناباوری» مطرح کرده بود و به کمکِ آن، تکانی اساسی به بحث‌های فلسفه‌ی دین داده بود. در این قسمت، «فرض خداناباوری» را واکاوی می‌کنیم.   نسخه انگلیسی مقاله‌ی « فرض خداناباوری » اثر آ...

اواخر فیلم «بن‌هور»، بعد از آن‌که عیسی به صلیب کشیده شد، بارانی می‌آید و اتفاقات عجیبی رخ می‌دهد. این صحنه و این اتفاقات دروازه‌ی جذابی برای ورود به یکی از جالب‌ترین و پیچیده‌ترین جهان‌بینی‌هایی است که قرن‌ها در جهان حکم‌فرمایی می‌کرد: جهانِ «مقدس» به روایت مسیحیان.   مدخل فیلم « بن‌هور » در ویکی‌پدیا کتاب الاهیات مسیحی به روایت خود مسیحیان کتاب پایان الهی یا بشری تاریخ اثر جو کرول با ترجمه‌ی زانی...

مرگ را چه‌طور باید فهمید؟ توی این قسمت از پادکست لوگوس سراغ موضوعی می‌رویم که نقطه‌ی پیوند فلسفه و هنر و ادبیات است؛ و خواهیم دید که گاهی اندیشیدن یعنی شجاعتِ این‌که سنت‌های مختلف علمی و دینی و فرهنگی را کنار بزنی و مستقیم با پدیده‌ای مواجه بشوی تا چیزی نو زاییده شود. به فراخور این بحث سری هم به فروغ فرخزاد خواهیم زد.   حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل...

اگر تحت حمایت یک «دولت» نباشی، فرقی نمی‌کند که نفس می‌کشی یا نه، تو دیگر وجود نخواهی داشت. در این قسمت، درباره‌ی مفهوم «دولت» صحبت کنیم و می‌بینیم که این مفهوم از قدیم تا حالا چه تغییراتی پیدا کرده است و چه‌گونه با «دولت‌زدایی» از آدم‌ها آن‌ها را از انسانیت می‌اندازند.   حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل زیر: logos.podcast1@gmail.com کانال تلگرام پادکست...

هرکسی که با فلسفه سروکار دارد، هر از گاهی باید برگردد و این سوال را از خود بپرسد که «فلسفه به چه کار می‌آید؟» پاسخ این سوال یک پاسخِ «یک‌بار برای همیشه» نیست بل‌که هر بار شکل و شمایلی به خود می‌گیرد. توی این قسمت با این سوال سروکله می‌زنیم.   حامی این قسمت: مدرسه‌ی تابستانی آنلاین انعکاس «محمد: زندگی، جامعه و میراث فرهنگی» چهل‌و‌چهار ساعت ارائه علمی با پرسش و پاسخ در هفت روز توسط ۲۴ استاد از دانشگ...

در یکی از آخرین صحنه‌های فیلم تایتانیک، رُز (با بازی وینسلت) روی تخته‌چوبی می‌ماند و نجات می‌یابد اما جک (با بازی دی‌کاپریو) در آب می‌ماند و یخ می‌زند. آیا ممکن نبود که جک هم روی تخته‌چوب بیاید و زنده بماند؟ جیمز کامرون، کارگردان فیلم، تلاش کرده با قواعد فیزیکی حرف‌هایی در این باره بزند اما توی این قسمت از لوگوس، از منظری فلسفی به این ماجرا نگاه می‌کنیم. مرگ جک در آن صحنه ما را با یکی از باشکوه‌تر...

آدم‌هایی هستند که «تجربه‌های نزدیک به مرگ» را از سر گذرانده‌اند. بعضی‌ها هم تلاش می‌کنند از تجربه‌های این آدم‌ها استفاده کنند و آن را دلیلی علمی برای وجود حیات پس از مرگ معرفی کنند. در ایران، مشخصا چند سالی است برنامه‌ای تحت عنوان «زندگی پس از زندگی» این کار را بر عهده گرفته است. در این قسمت از لوگوس، از تردستی کوچک اما مهمی می‌گویم که در این سنخ برنامه‌ها اتفاق می‌افتد.    حمایت ریالی از پادکست ل...

ما شهروندان جهان مُدرن‌ایم اما زمانی می‌فهمیم که کجا ساکن‌ایم که بتوانیم تفاوت‌های این جهان با جهان پیشامدرن را بشناسیم. در این قسمت، سفری خواهیم داشت به جهان پیشامدرن و خواهیم دید که انسانی که در آن جهان ساکن بود، عالَم را چه‌گونه می‌دید و چه‌ تفاوت‌هایی با ما داشت.    حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل زیر: logos.podcast1@gmail.com کانال تلگرام پادکست...

این قسمت از لوگوس با داستان کشیشی آغاز می‌شود که در سفر تبلیغی خود به حیرت می‌افتد و عصر سکولار را با گوشت‌و‌خونِ خود لمس می‌کند. اما «سکولار» یعنی چه؟ در این قسمت سه معنا از «سکولار» را می‌شکافیم تا ببینیم که سکولاربودن یعنی چه. این قسمت یادگاری‌ست از شهریور ۱۴۰۱؛ روزهایی که التهاب ماجرای مهسا امینی، قربانیِ پدیده‌ی ظالمانه و پُرقباحتِ گشت ارشاد، ما را فراگرفته است.   حمایت ریالی از پادکست لوگوس...

فلسفه از قرن نوزدهم و بیستم به زبان روی‌ آورده است و بخشی از مسئله‌هایش را از طریق مطالعه‌ی زبان پیش می‌برد؛ از جمله در فلسفه‌ی دین که گاهی با این سوال دست‌و‌پنجه نرم می‌کند: فارغ از این‌که خدا وجود دارد یا نه، آیا اصلا می‌شود به شکل معناداری درباره‌ی او حرف زد؟ این سوال اساسی‌ترین سوال حوزه‌ای به نام «زبان دینی» است که در این قسمت از لوگوس به آن می‌پردازیم.     حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ا...

زبان معمولی‌ترین و دمِ‌دستی‌ترین ابزار ماست. اما اگر بخواهیم درباره‌ی آن فلسفه‌ورزی کنیم و از دلِ این فلسفه‌ورزی پل بزنیم به لایه‌های پنهان اندیشه‌ی مدرن، چه می‌توان گفت؟ چه‌طور می‌توان نگاه مدرن به زبان را با نگاه پیشامدرن به زبان مقایسه کرد و راز اوراد جادویی را فهمید؟ توی این قسمت، فلسفه و اسطوره در کنار هم پیش می‌روند.      حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال...

یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های زندگی آدم‌ها «خواب»‌هایشان است. از قدیم، خواب‌ها پر از رازورمز بوده‌اند. آیا می‌توان نگاهی فلسفی به خواب داشت؟ آیا می‌توان تفاوت نگاه پیشامدرن و مدرن به خواب را واکاوی کرد و به نتایجی درباره‌ی وضع ام‌روزمان رسید؟ توی این قسمت به این سوال‌ها می‌پردازیم.   خرید کتاب « من کی‌ام؟ » به ترجمه‌ی حامد قدیری با تقدیمیه‌ی صاحب‌لوگوس ح مایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکس...

ما شهروندان عصر مدرن هستیم و در کنار برخورداری از موهبات این عصر، با بحران‌هایی جدی و استخوان‌سوز مواجه شده‌ایم. اگر قرار باشد از منظری فلسفی با این موضوع مواجه شویم، چه مسیری پیش روی‌مان خواهد بود؟    ح مایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل زیر: logos.podcast1@gmail.com کانال تلگرام پادکست لوگوس توییتر پادکست لوگوس   اینستاگرام پادکست لوگوس   موسیقی متن: بر...

وقتی کلمه‌ی «متافیزیک» را می‌شنوید، چه چیزی به ذهن‌تان می‌آید؟ جایی آن‌ورتر از طبیعت؟ مابعدالطبیعه یا ماوراء‌الطبیعه؟ اصلا فرقی بین این دو هست؟ توی این اپیزود از ماجرای یک جدلِ ظاهراً فلسفی آغاز می‌کنیم و کمی درباره‌ی مفهوم مهم اما مبهم متافیزیک حرف می‌زنیم. ضمنا توی این اپیزود درباره‌ی لایو اینستاگرامی لوگوس هم چیزهایی می‌شنوید.   مایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پ...

رأی و نظر آدم‌ها چه تأثیری بر واقعیت دارد؟ آیا واقعیت کاملاً مستقل از ذهن ماست یا آن‌که به‌نحوی از انحاء به ما انسان‌ها وابسته است؟ این‌ها سوالاتی است که در این اپیزود مطرح می‌شوند اما از ره‌گذرِ پرداختن به یک ماجرای تاریخی: ماجرای گاو آقای گالتون.   شرکت در نظرسنجی مربوط به تخمین وزن ( این‌جا )   حمایت ریالی از پادکست لوگوس حمایت ارزی از پادکست لوگوس از طریق پی‌پال به ایمیل زیر: logos.podcast1@gm...