Expeditie Oceaan

In deze nieuwe podcast neemt Nederlands bekendste bioloog en avonturier Freek Vonk je mee naar de meest bijzondere plekken op aarde. Samen met hem ga je op zoek naar de grappigste, mooiste en spannendste dierengeluiden in de natuur. Van zingende apen in de ondoordringbare regenwouden van Sumatra, naar een levensgevaarlijke survival kampioen op de ijskoude ijsvlaktes van de Noordpool tot de meest b...

We zijn op de Zuidpool, een continent bedekt met ijs, waar het soms wel een temperatuur van 60 graden onder nul is en waar het flink waait. Hier, midden op een ijsschots, komen we een kolonie keizerspinguïns tegen. Ze duiken geregeld in het ijskoude water, op zoek naar voedsel. Wanneer het broedseizoen aanbreekt, balanceren de mannetjes maandenlang een ei op hun voeten. Logisch dat ze dan lekker d...

Aaah... wat een rust in de Poolzee. We horen alleen het gekraak van ijs. De zee is spiegelglad en ziet er zwart uit. Maar verderop is het roze: krill. Dit zijn een soort halfdoorzichtige garnalen, niet veel groter dan een paperclip. Superbelangrijk voor de oceaan, want zij vormen de basis voor bijna alle voedselketens hier. Ook grote roofdieren lusten graag krill, zoals bultruggen. Met een enorme...

We varen in de Arctische Oceaan: de kleinste en ondiepste van alle oceanen. Het is hier lente, maar nog steeds erg koud. De zoogdieren die hier leven, hebben een centimeters-dikke speklaag onder hun huid om warm te blijven. We zien een grote kolonie walrussen met enorme slagtanden, die ze ook als wapen gebruiken. Mannetjes vechten met elkaar om een territorium te veroveren. De grootste bazen krijg...

Wanneer je meer dan 200 meter afdaalt in de oceaan, beland je in de schemerzone. Daar is geen verschil meer tussen dag en nacht. Om de kleine beetjes licht die er nog zijn op te vangen, hebben de dieren hier vaak grotere ogen. De reuzeninktvis heeft de allergrootste. Daarmee kan hij zijn grootste vijand in de gaten houden: de potvis. In deze diepten vind je ook fytoplankton en ribkwallen, en het i...

We bevinden ons nu 4000 meter diep in de oceaan, vlak boven de zeebodem. Hoewel deze diepte niet zo extreem is als de welbekende Marianentrog, is het water hier wel inktzwart en ijskoud. Op deze diepte kunnen zonnestralen niet komen. Daarom maken de diepzeedieren die hier leven hun eigen licht, dit heet bioluminescentie. Zo proberen ze een partner te vinden, of roofdieren af te schrikken. En dan z...

We dalen met Freek meer dan 1000 meter af naar de diepzeebodem. Het is hier aardedonker. In de buurt van een vulkanische schoorsteen, een black smoker, is het water kokend heet. Dat zijn een soort onderwatergeisers. En toch kunnen in dit extreme klimaat dieren leven. Neem de ijzerslakken; de ijzerdeeltjes die vrijkomen uit de schoorsteen slaan zij op in hun lijf. Zo krijgen ze een uitwendig skelet...

We dobberen lekker rond op de open oceaan. Het wateroppervlak is glad en stil: dieren zijn hier nauwelijks. Dat heeft te maken met de hoeveelheid zuurstof in het warmere water. Minder zuurstof betekent minder voedingsstoffen en dus ook minder dieren die daarvan kunnen leven. Toch zijn we niet alleen. Portugese oorlogsschepen dobberen hier ook heerlijk op de waterspiegel. Dat zijn kwallen met super...

Hier, op de open oceaan, is het wel meer dan 2000 meter diep. Bij de gedachte alleen al krijgen sommige mensen de kriebels; dit wordt thalassofobie genoemd. Daar hebben sardientjes en ansjovissen geen last van. Die zwemmen hier dagelijks in grote scholen rond. Dicht op elkaar, want dat maakt ze minder kwetsbaar voor roofdieren. Mocht er dan toch een hongerige blauwe haai in de buurt komen, dan heb...

We zijn op de open oceaan, in de verre omtrek is geen land te bekennen. Hier leven blauwe vinvissen, het grootste dier dat op aarde bestaat. Het zingen, roepen en geluid van deze enorme zeedieren is op honderden kilometers afstand te horen. Tenminste, als je een andere blauwe vinvis bent. Gelukkig heeft Freek een apparaatje meegenomen waarmee we ze kunnen horen. Duik mee de diepte in en luister me...

Het koraalrif is een fantastische, kleurrijke plek. Wist je dat koralen geen stenen of planten zijn, maar dieren? In hun eentje zijn de koraalpoliepen slechts een paar millimeter groot, maar samen vormen ze een enorm dier. Onderwater kun je horen hoeveel geluid ze maken: het rif bruist van het leven. Je vindt er onder meer papegaaivissen, garnalen, zeesterren en krabbetjes. Ook de koraalduivel zwe...

Langs subtropische en tropische kusten vind je mangroven. Dat zijn moerasbossen die ontstaan in rustige stukken kustzee, zoals in lagunes en baaien. Andere bomen zouden hier doodgaan, maar mangrovebomen houden juist van zout water en hitte. En deze bossen zijn weer erg geliefd bij allerlei dieren. Zo chillen zeekoeien graag tussen de wortels, nadat zij zich hebben volgegeten met zeegras. Het verte...

Wat kriebelt daar toch? O, wacht het is een zeegrasveld! Deze bijzondere planten zijn belangrijk voor de kust, want hun wortels houden de zeebodem goed vast en beschermen ze tegen de harde golfslag. Dieren vinden het erg fijn hier: er leven zo'n duizend verschillende soorten. Zoals groene zeeschildpadden, die dol zijn op al dat zeegras en het liefste alles op zouden eten. Gelukkig zwemmen er bij d...

We bevinden ons aan de tropische rotskust. Wat een uitzicht! Freek maakt kennis met de heremietkreeft: dé held van dit gebied. Dit zijn onderwaterklussers die allerlei gereedschap meedragen waarmee ze voedsel kunnen vangen. Het zijn ook nog eens super-duurzame dieren. Ze wonen namelijk in slakkenhuisjes die andere dieren hebben achtergelaten. Zit de schelp na een tijdje te krap? Dan ruilen ze gewo...

Het is heerlijk op het strand: het zand is nog warm van een dag zomerzon. Freek neemt ons mee langs de branding van de Noordzee. Hoewel de mensen al naar huis zijn, is het toch nog druk. Allerlei soorten vogels, zoals scholeksters, zilvermeeuwen en kokmeeuwen, vliegen voorbij en ook het zand zit boordevol leven. We komen ook een zeester tegen: een bijzonder dier met superkrachten. En kijk daar een...

Samen met Freek zweven we boven een kelpwoud. Kelp is geen echte plant met wortels en bladeren, maar het lijkt er wel op. Het is een soort alg, een zeewier. En kelpstengels kunnen wel 40 meter lang worden. Een kelpwoud zit vol leven. Hier vind je bijvoorbeeld een harig zeezoogdier: zeeotters. Schattige, pluizige dieren die ontzettend goed kunnen jagen. Ga met Freek mee op expeditie en ontdek waaro...

In deze podcast hoor en leer je alles over de oceaan: van de geheimzinnige diepzee tot de bevroren poolzee, met de meest wonderbaarlijke levensvormen. Ontdek welke dieren leven in de oceaan en hoe deze magische onderwaterwereld cruciaal is voor ál het leven op onze planeet. Freek Vonk neemt je mee op expeditie naar de verste en diepste uithoeken van de oceaan, waar je onder andere leert over oceaa...