3 ใต้ร่มโพธิบท

ใต้ร่มโพธิบทในวันนี้ยังคงอยู่ในหัวข้อเรื่อง "อริยสัจ" และในวันนี้เป็นเรื่องของ "ทุกขสมุทัยอริยสัจ" เหตุอันเป็นแดนเกิดแห่งทุกข์ เหตุเกิดของความทุกข์ คือ ตัณหา ลักษณะของตัณหา คือ 1. ทำให้มีการเกิดอีก  2. ประกอบด้วยความกำหนัด  3. เพลินในอารมณ์  พระพุทธองค์ท่านทรงแจกแจงไว้ ดังนี้ ตัณหาในกาม ตัณหาในความมีความเป็น ตัณหาในความไม่มีไม่เป็น ประกอบไปด้วย 3 อย่างนี้ คือ “ ทุกขสมุทัย” Hosted on Acast. See aca...

ใต้ร่มโพธิบทในวันนี้เป็นตอนแรกของ "อริยสัจ องค์ความรู้แห่งปัญญา"  เริ่มด้วย ทุกข์ ต้องกำหนดรู้  ทุกข์ ต้องรอบรู้ และทุกข์ ต้องเข้าใจ นั้นคือ "ทุกขอริยสัจ ที่ต้องปริญญายะ" Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

“บันทึกแห่งชีวิต” ทบทวนชีวิตตลอดปีเก่าที่ผ่านไป เริ่มต้นปีใหม่ด้วยการพัฒนา บนรากฐานแห่งธรรม “สัมมัปปธาน 4" พิจารณา ทบทวน และพัฒนาชีวิตบนรากฐานแห่งธรรมเป็นอย่างไร ติดตามฟังได้จากใต้ร่มโพธิบท ตอน เริ่มต้นปีใหม่ด้วยการพัฒนา Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

…เมื่อไม่ชอบสิ่งใด อย่าทำสิ่งนั้นกับผู้อื่น…  ความเป็นปกติ 7 อย่าง คืออะไร ?วาจาสำคัญอย่างไรในยุคปัจจุบัน ?อะไรคือเหตุแห่งความสามัคคีหรือแตกแยก ?หาคำตอบได้ที่ใต้ร่มโพธิบท ตอน รื่นเริงทางโลก เบิกบานทางธรรม ด้วยศีล 7 บริษัท 3 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

“เวลาที่เรามีผัสสะอันไม่น่าพอใจมากระทบแล้ว เราจะทำความสงบเสงี่ยม อ่อนน้อม เยือกเย็น อยู่ได้ไหม?” ในเวลาที่ชีวิตต้องพบเจอกับเหตุการณ์ที่ทำให้เราไม่พอใจจากปัจจัยภายนอก จากบุคคลอื่น ทั้งถูกนินทา ด่าทอ ว่าร้าย จนเกิดความทุกข์ในใจ เราจะทำอย่างไร? หัวข้อในวันนี้จึงเป็นเรื่องของวาจา  5  อย่าง และอุปมาอีก 6 อย่าง ที่เมื่อเราทำความเข้าใจแล้ว เราจะสามารถแก้ปัญหานี้ได้ คือ เมื่อเจออุปสรรคที่ไม่น่าพอใจแล้ว เร...

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Sense of Urgency หรือความสลดสังเวช ความสะดุ้ง ความกลัว เป็นเหตุปัจจัยให้บุคคลอาชาไนยหรืออริยบุคคลได้ปฏิบัติธรรมด้วยความพากความเพียรตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด จนกระทั่งสำเร็จเกิดเป็นอรหัตผลขึ้นได้ เปรียบได้กับม้าอาชาไนยที่ถูกฝึกดีแล้ว ยังสามารถฝึกให้ได้เร็วหรือช้าเพื่อตอบสนองต่อคำสั่งของผู้ฝึกได้อย่างรวดเร็ว ถูกต้องและแม่นยำ หากยังไม่สามารถบรรลุธรรมขั้นอรหัตผล ก็ยังคงเป็นผู้ที่ผาสุกอยู่ได้ ด้วยการตั้...

เนกขัมมะ หนึ่งในอนุปุพพิกถา คือ ทางสายกลาง คือ ฌานสมาธิในขั้นต่าง ๆ ประเด็นคือ การดำริคิดนึกจะหลีกออกจากกามหรือเนกขัมมะสังกัปปะ กับการหลีกออกจากกามหรือเนกขัมมะ ไม่เหมือนกันทีเดียว แค่ตั้งจิตไว้ว่าจะต้องทำสมาธิบ้าง ได้มากบ้างน้อยบ้างฟุ้งซ่านบ้าง ยังไม่ได้สมาธิเต็มที่ แค่อยากจะทำนี่ดีมากแล้ว  ..รู้อยู่ว่าเนกขัมมะเป็นทางไปสู่ความสำเร็จ รู้อยู่ว่ามรรคแปดทำให้ไปสู่นิพพานพ้นจากความทุกข์ได้ แต่จิตทำไมไม่...

“กาม” คือ ความกำหนัดยินดีพอใจที่เกิดขึ้นอยู่ในจิตใจของเรา วัตถุภายนอกที่วิจิตรพิสดารเลิศหรูดูดี นั่นไม่ใช่กาม นั่นเรียกว่ากามวัตถุ แต่ความเพลิดความพอใจความยินดีในกามวัตถุนั้นเรียกว่ากาม เราจะเห็นคุณของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ต้องเห็นโทษของมันด้วย เห็นทั้งข้อดีข้อเสีย แบบนี้จึงจะมีความรอบคอบมีความรัดกุม มีไหวพริบ มีปฏิภาณ มีปัญญา มีโยนิโสมนสิการ อะไรที่จะดีโดยส่วนเดียวไม่มี จะรู้ว่า “โทษของกาม” หนึ่งในอนุป...

เรื่องสวรรค์ หนึ่งในอนุปุพพิกถา ธรรมที่แสดงไปตามลำดับ ที่ที่มีความสุขมากกว่าโลกมนุษย์มาก ๆ ที่เมื่อได้ฟังเอพิโสดนี้แล้ว จะมีความเข้าใจว่า สวรรค์เป็นแบบนี้ เหตุปัจจัยที่จะทำให้ไปเป็นเทวดาเป็นแบบนี้ ไม่ได้ยาก! ให้ทาน รักษาศีล เจริญเทวตานุสสติ ทำจิตให้เลื่อมใส และการทำบุญในเนื้อนาบุญ ทำน้อยได้มากยิ่งทำมากยิ่งได้มากขึ้นไปอีก  ที่สำคัญความเป็นเทวดา สามารถเป็นได้ตั้งแต่เป็นมนุษย์โลกนี้ ด้วยคุณธรรม มีศีล...

‘ทาน’ คือ การให้ หนึ่งในอนุปุพพิกถา คือธรรมะที่แสดงไปตามลำดับ เพื่อชี้แนวแห่งโลกุตระ ‘ทาน’ ที่เมื่อสละออก ซึ่งสิ่งของภายนอก ความตระหนี่อยู่ตรงไหน ละที่ตรงนั้น ความตระหนี่ความหวงกั้นหายไปเกิดบุญทันที ‘ทาน’ ยิ่งให้ยิ่งได้ การได้ คือ ลาภะ ให้ ‘ทาน’ คือ ละความตระหนี่ จิตจึงเบา ความเบา คือ ผล ผล คือ การได้ลาภะคือบุญ ผล คือ ความสุข บุญคือชื่อของความสุข  ‘ทาน’ ให้โดยไม่กระทบตนไม่กระทบคนอื่น มีจิตอนุเคราะ...

ในวันนี้จะได้นำเอาเรื่อง จรณะ 15 วิชชา 8 และทางเสื่อม 4 อย่าง ที่เราคุ้นเคยจากบางส่วนของบทสวดมนต์ที่ว่า "วิชชา จรณะ สัมปันโน…" คือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ประโยคนี้มีความสำคัญต่อกันเพื่อนำไปสู่ความเจริญได้อย่างไร แล้วทางเสื่อมทั้ง 4 อย่างของวิชชาและจรณะเป็นอย่างไร ติดตามรับฟังได้ในใต้ร่มโพธิ์ตอนนี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

"ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เป็นเหตุให้กุศลธรรมที่ยังไม่เกิดเกิดขึ้น หรืออกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วเสื่อมไปเหมือนความเป็นผู้สันโดษ" - อํ. เอก-ทุ-ติ  ๒๐/๑๒/๖๖. หัวข้อแม่บทในวันนี้เป็นเรื่องของ "ความสันโดษ" ซึ่งเป็นธรรมะที่อยู่ในหัวข้อปฏิบัติ ที่เป็นทางกาย ทางวาจา ไม่ใช่ศีลแต่ว่าเหนือกว่าศีลขึ้นมานิดนึง เราจะมาเจาะจงลึกลงไปในหัวข้อและความหมายโดยละเอียด เพื่อให้เกิดความ...

"ภิกษุทั้งหลาย ! ภิกษุ พึงเป็นผู้มีสติอยู่ อย่างมีสัมปชัญญะ" ข้อความคำสอนนี้มีความหมายว่าอย่างไร? ในวันนี้เราจะมาทำความเข้าใจในความหมายของคำว่า "สัมปชัญญะ" ทั้งจะยังได้ทำความเข้าใจความเกี่ยวข้องกันของ สติ สัมปชัญญะ ปัญญา และฐานที่ตั้งแห่งความมีสัมปชัญญะ  19 ฐาน Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

"ที่นี่คนมาเยอะ ต้องศักดิ์สิทธ์แน่ ๆ" "ฉันไปทำบุญ (ไหว้พระ) ที่นี่มา เลยกลับมา ถูกหวย ขายของดี เป็นเทนำ้ เทท่าเลย" "คนนี้จำพระสูตรได้มาก ต้องบรรลุธรรมแน่ ๆ เลย" "พระองค์นี้เป็นพระเถระแล้ว ต้องบรรุลุธรรมขั้นสูงแน่ ๆ เลย" "พระองค์นี้ยังหนุ่มอยู่เลย คงยังไม่บรรลุธรรมอะไร" การให้เหตุผลต่าง ๆ เหล่านี้เป็นข้อสรุปที่ถูกต้องหรือบกพร่องกันแน่ แล้วที่ว่าถูกต้องจริง ๆ จะเป็นไปในลักษณะไหน เรามาค้นหากันในใต้ร่...

หัวข้อที่ยกขึ้นในวันนี้ก็คือ ปากทางแห่งความเสื่อม และปากทางแห่งความเจริญ  คือ ทางที่มันจะไปดีหรือไม่ดี สู่ความเจริญหรือความเสื่อม ทางนั้นก็ต้องผ่านประตู ทางเป็นมรรค ส่วนประตูก็ คือ มุขนั่นเอง เราจะเลือกไปทางไหน ช่องทางแห่งความเสื่อมเราเรียกว่า อบายมุข ที่ถ้าเราไปไม่ดีไม่ว่าจะเป็นอบายมุข 4 หรืออบายมุข 6 มันก็คือ มิจฉามรรค มีที่หมายคือ อบาย 4  แต่ถ้ามาตามทางไม่ว่าจะเป็นวัฒนมุข วุฒิธรรม 4 เหล่านี้อยู...

ในเอพิโสดนี้ เราจะได้มาทำความเข้าใจในองค์ประกอบต่าง ๆ ของสมาธิ แจกแจงพิจารณาทั้งเหตุปัจจัย เงื่อนไข และลักษณะของสมาธิในแต่ละรูปแบบ เจาะลึกลงไปให้เห็นรายละเอียดข้างในแต่ละส่วน ๆ ของสมาธิทั้งหมด 9 ขั้น คือ อนุปุพพวิหาร 9 อันว่าด้วยการเข้าออกสมาธิทั้ง 9 ขั้นที่ประณีตไล่ต่อกันขึ้นไปโดยลำดับ ได้แก่ 1) ปฐมฌาน 2) ทุติยฌาน 3) ตติยฌาน 4) จตุตถฌาน 5) อากาสานัญจายตนะ 6) วิญญาณัญจายตนะ 7) อากิญจัญญายตนะ 8) เน...

ใต้ร่มโพธิ์บทในวันนี้ เป็นหัวข้อธรรมะที่เกี่ยวกับเรื่องเหตุของการถามปัญหาทั้ง ๕ ข้อ และลักษณะการตอบปัญหา ๔ อย่าง รวมไปถึงธรรมะในหมวดอื่น ๆ ซึ่งจะทำให้เราได้ศึกษาให้เข้าใจในการถามปัญหาและวิธีการตอบคำถามต่าง ๆ ตามแนวทางที่พระพุทธเจ้าและพระอริยสาวกท่านได้นำมาใช้งานในวาระที่เหมาะสมต่าง ๆ กันไป Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ใต้ร่มโพธิ์บทในวันนี้ เราจะได้มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่อง "แง่ต่างแห่งกิเลสเครื่องเนิ่นช้า" คือ ปปัญจสัญญาสังขา ซึ่งเนื้อหาหลักมาจากคำถามของท่านท้าวสักกะเทวราชในเรื่อง สักกะปัญหะสูตร (ปฏิจจสมุปบาทแห่งการดับปปัญจสัญญาสังขา) เพื่อที่จะได้ทำให้แจ้งซึงวิธีดับปปัญจสัญญาสังขานี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ใต้ร่มโพธิบทในตอนนี้เป็นเรื่องของโลกธรรมทั้ง 8 ประการ ที่เมื่อเกิดขึ้นกับเราแล้ว จะมีวิธีการอย่างไรที่จะไม่ประมาทเมื่อมีลาภ ได้ยศ สรรเสริญ สุข ทำอย่างไรที่จิตใจจะไม่ถูกครอบงำเมื่อเกิดความเสื่อมจากลาภ ยศ สรรเสริญ ถูกนินทาและมีทุกข์ ทำอย่างไรจึงจะ "ไม่หมุนไปตามกระแสของโลก…อยู่ในโลกก็ไม่ติดในโลก" ได้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ธรรมะในวันนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับพ่อค้าแม่ค้าและคนทำธุรกิจต่าง ๆ ถึงวิธีการที่ว่าทำอย่างไรจึงจะทำการค้าให้มีกำไร? ทำอย่างไรถึงจะไม่ขาดทุน? คุณสมบัติของคนที่จะทำการค้าให้ได้กำไรต้องทำอย่างไร? สิ่งใดควรค้าขาย สิ่งใดไม่ควรค้าขาย? เราจะมาทำความเข้าใจทั้งหมดได้ในตอนนี้ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในตอนนี้จะได้นำเสนอเรื่องราวซึ่งเป็นอุปมาอุปมัยเปรียบเทียบด้วยรถ 7 ผลัด ที่ท่านพระปุณณมันตานีบุตรได้กล่าวเป็นคำถามและคำตอบไว้กับท่านพระสารีบุตร โดยในความเป็นไปอันแท้จริงแล้ว ข้อความถามทั้งหมดเป็นหัวข้อที่ท่านพระสารีบุตรได้กำหนดขึ้นเพื่อให้ท่านพระปุณณมันตานีบุตรได้ตอบ โดยไล่เรียงไปตามความบริสุทธิ์ 7 ขั้น ขอเชิญรับฟัง "ความบริสุทธิ์หมดจด 7 อย่าง หรือ วิสุทธิ 7" ได้ในตอนนี้ Hosted on Acast. See acast...

ในเรื่องปัญญาของบุคคล 3 ระดับนี้ เป็นเรื่องของการฟังธรรมคือ ฟังธรรมแล้ว จำได้ไหม? แนวทางที่มีองค์ประกอบอันประเสริฐ 8 อย่าง เป็นยังไง? จำได้แล้ว เอาไปทำได้ไหม? นี่คือสิ่งที่สำคัญ สิ่งสำคัญที่จะพัฒนาปัญญา จากลักษณะเป็นหม้อคว่ำ คือ จำอะไรไม่ได้เลย มาเป็นหม้อหงายได้ นั่นคือให้มีการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เอาไปให้ได้ อย่าให้อยู่เฉพาะกับพระ อยู่กับตำรา หรือ ว่าอยู่กับรายการวิทยุนี้ เอาไปให้ได้ เอาไปพัฒนา...

ในวันนี้จะยกหัวข้อที่เรียกว่า "เหตุปัจจัยที่ถ้าละได้แล้ว ก็จะทำให้เป็นคนว่าง่าย" คนเราจะเป็นคนบอกยาก หรือบอกง่าย สามารถดูได้จากคุณธรรม 16 อย่างต่อไปนี้ ที่เมื่อรับฟังแล้ว เราควรที่จะนำมาใคร่ครวญ มาอบรมในจิตใจอยู่เสมอว่าเรามีไหม ถ้าหากว่ามี แล้วเราจะละออกได้อย่างไร Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

…ให้เรามี "ศรัทธา" ในระดับที่ไม่ต้องเชื่อตามคำสอนนั้นแล้ว…  จิตใจเมื่อมีศรัทธาก็จะเกิดความเพียร คือ ความกล้าที่จะทำจริงแน่วแน่จริง ศีลก็จะค่อยๆ สมบูรณ์บริบูรณ์ขึ้นมาได้ สิ่งที่จะตามมา คือ ความไม่ร้อนใจความสบายใจ สมาธิจะเกิดขึ้นพอประมาณ คลายความเคลือบแคลงเห็นแย้งลงได้ ถ้าเรายังต้องอาศัยผู้อื่นให้เกิดความเชื่อ คือศรัทธาในมรรคแปด คือ เรายังมีวิจิกิจฉาอยู่ แต่ถ้าด้วยศีลเต็ม มีสมาธิพอประมาณ มีปัญญาพอปร...