อารามบอย | The Cloud Podcast

‘ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ’ จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นวัดสำคัญของภาคใต้มายาวนาน ผู้คนเดินทางมาสักการะพระบรมธาตุ ทำบุญ และร่วมประเพณีต่าง ๆ ที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน ก่อนที่ในปี 2026 UNESCO จะขึ้นทะเบียนวัดแห่งนี้เป็น มรดกโลก รายการอารามบอยในตอนนี้ จึงชวน นายแพทย์บัญชา พงษ์พานิช มาเล่าถึงเบื้องหลังการผลักดันให้วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก ซึ่งเกิดจากความร่วมมือของคนในพื้นที่หลายฝ...

รายการอารามบอยตอนนี้ พาเข้าไปสำรวจ วัดบวรสถานสุทธาวาส หรือ ‘วัดพระแก้ววังหน้า’ เพื่อทำความรู้จัก ตำแหน่ง กรมพระราชวังบวรสถานมงคล หรือ ‘วังหน้า’ ตำแหน่งสำคัญในอดีตที่ประเทศไทยไม่มีอีกแล้ว ผ่านเรื่องราวของสิ่งที่ถูกเตรียมไว้แต่ไม่เคยเกิดขึ้นจริง ตั้งแต่พระอุโบสถจตุรมุขที่เดิมมีพระดำริให้สร้างเป็นยอดปราสาท ไปจนถึงพระพุทธสิหิงค์ที่เคยมีพระราชดำริให้อัญเชิญมาประดิษฐาน แต่สุดท้ายไม่เคยมาอยู่ที่นี่ ภายใน...

เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อย ฟังดูเหมือนวัตถุดิบทำขนม แต่รู้หรือไม่ว่าในทางพระวินัย สิ่งเหล่านี้ถูกจัดเป็น ‘เภสัช 5’ หรือยารักษาโรค แล้วอาหารมื้อใดที่ช่วยฟื้นกำลังพระโพธิสัตว์ที่ซูบผอมจากการบำเพ็ญทุกรกิริยาให้กลับมามีกำลังก่อนตรัสรู้ หรือ ‘สูกรมัททวะ’ พระกระยาหารมื้อสุดท้ายก่อนเสด็จปรินิพพาน แท้จริงแล้วคือเนื้อหมู เห็ด หรือสมุนไพรกันแน่ เพื่อไขปริศนาเหล่านี้ รายการ อารามบอย จึงชวน ดร.ต้า...

อยากเขียนกลอน แต่กลัวไม่ติด Google Search และคลังคำก็ไม่อาจเทียบกวีระดับตำนานของสยามประเทศได้ เราจึงขอหยิบยกความงดงามจาก รำพันพิลาป ที่สุนทรภู่พรรณนาถึงความวิจิตรของวัดเทพธิดารามมาเปิดทางก่อน เพื่อให้เนื้อหานี้ได้อรรถรสมากยิ่งขึ้น   บานทวารลานแลล้วนลายมุก  น่าสนุกในกระหนกดูผกผัน  เป็นนาคครุฑยุดเหนี่ยวในเครือวัลย์  รูปยักษ์ยันยืนกอดกระบองกุม รายการอารามบอย กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล แฟนพันธุ์...

เดินทางกันต่อกับบทสรุปทริปแสวงบุญบนเกาะศรีลังกา รายการอารามบอยตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ ดร.ณัฐพงศ์ ลาภบุญทรัพย์ วิทยากรด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม และทายาทรุ่นที่ 4 ยาดมโป๊ยเซียน จะมารีวิวทริป โสฬสมหาสถาน ต่อ ในตอนที่ 2 ทั้งคู่จะพาลัดเลาะไปตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเป็นที่เก็บวัตถุโบราณในตำนานและเรื่องราวเหนือจินตนาการ  ตั้งแต่ กัลยาณีเจดีย์ ท...

หากพูดถึงการไปแสวงบุญของชาวพุทธ ภาพจำของคนยุคนี้คือการไปเยือนสังเวชนียสถาน 4 ตำบลที่ ‘อินเดีย-เนปาล’ แต่นั่นคือเทรนด์ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นหลังจากการขุดค้นของชาวอังกฤษ! เพราะสำหรับคนโบราณในแถบสุวรรณภูมิ (ไทย พม่า ลาว กัมพูชา) จุดหมายปลายทางสูงสุดของการแสวงบุญที่แท้จริงคือ ‘โสฬสมหาสถาน’ แห่งเกาะลังกา รายการอารามบอยตอนนี้กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ ดร.ณ...

‘ วัดบรมนิวาสวรวิหาร ’ มีพระอุโบสถที่สร้างขึ้นภายใต้พระบรมราชูปถัมภ์ของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ตั้งแต่ครั้งยังทรงผนวชในพระนามพระวชิรญาณภิกขุ จนมีชื่อเรียกลำลองอย่างลึกซึ้งว่า ‘วัดนอก’ คู่แฝดของวัดบวรนิเวศวิหารที่เป็นวัดใน ภายในประดิษฐานพระทศพลญาณ พระประธานศิลปะสุโขทัยที่อัญเชิญมาจากเมืองพิษณุโลก และมีจิตรกรรมฝาผนังภาพปริศนาธรรมฝีมือ ขรัวอินโข่ง ช่างพระคนสำคัญที่กล้าปฏิวัติข...

วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม มีอาคารประวัติศาสตร์สำคัญที่ซ่อนตัวอยู่ นั่นคือ ‘ พระที่นั่งทรงผนวช ’ อาคารที่ชะลอมาจากพระบรมมหาราชวังใน พ.ศ. 2442 ซึ่งเดิมทีรัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ประทับเมื่อครั้งทรงผนวช ความพิเศษของพระที่นั่งองค์นี้คือการเป็นขุมทรัพย์ทางศิลปะและประวัติศาสตร์ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปศิลปะล้านนาแบบสิงห์ 2 เชื่อกันว่าเป็นพระพุทธรูปเก่าแก่สำคัญองค์หนึ่งในศิลปะไทย มีพ...

รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน อ.ธีรนันท์ ช่วงพิชิต นักมานุษยวิทยา ผู้เขียนวิทยานิพนธ์ ‘พิธีเจ้าเซ็น’ คุยเรื่องแห่เจ้าเซ็น หรือพิธีอาชูรอ ของชุมชนมุสลิมชีอะห์ในไทย เริ่มจากความหมายและที่มาของชื่อแห่เจ้าเซ็น พิธีไว้อาลัยอิหม่ามฮุเซนในเดือนมูฮัรรอมที่สืบเนื่องจากเหตุการณ์กัรบาลาเมื่อกว่า 1,300 ปีก่อน และเข้ามาอยู่ในสังคมไทยผ่านประวัติศาสตร์ของชุมชนมุสลิมชีอะห์ โดยเฉพาะกลุ่มเ...

รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน ช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา แกะรอย ‘วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร’ วัดริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่หลายคนรู้จักจากองค์เทวราชเนรมิต หรือเทพทันใจ พิพิธภัณฑ์สักทอง และบรรยากาศสวยงามที่คนรุ่นใหม่นิยมไปถ่ายรูป ชวนมองความนิยมร่วมสมัยของ องค์เทวราชเนรมิต หรือ เทพทันใจ ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ผู้คนจำนวนมากเดินทางมาวัดแห่งนี้ ก่อนพาย้อนกลับไปอ่านความหมายดั้งเดิมของชื...

หากชีวิตนี้มีโอกาสได้ใกล้ชิดพระเจ้ามากที่สุด คุณอยากบอกอะไร และขอพรอะไรจากพระองค์ ‘นครมักกะฮ์’ คือดินแดนศักดิ์สิทธิ์และศูนย์รวมศรัทธาอันยิ่งใหญ่ที่สุดของชาวมุสลิมทั่วโลก เป็นจุดหมายสูงสุดของการแสวงบุญ ผู้คนต่างเชื่อว่าเสียงวิงวอนขอพรจะได้รับการตอบรับจากพระผู้เป็นเจ้า ชื่อของ ‘พิธีฮัจญ์ (Hajj)’ มีรากศัพท์มาจากภาษาอาหรับที่แปลว่า การมุ่งไปสู่ หรือ การไปเยือน ถือเป็น 1 ในหลักปฏิบัติ 5 ประการของศาสนาอ...

สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อาจไม่ใช่เพียงกษัตริย์นักรบที่เราคุ้นชื่อจากตำราเรียน ละคร หรือภาพยนตร์ แต่ยังเป็นหนึ่งในกษัตริย์ที่ถูกสร้างภาพจำผ่านวัด จิตรกรรม และการเล่าเรื่องซ้ำในสื่อไทยมาอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่คนไทยแทบทุกยุครู้จัก พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์โตของสมเด็จพระมหาธรรมราชา เคยเสด็จไปอยู่หงสาวดีในฐานะองค์ประกัน ก่อนจะกลับมากอบกู้อิสรภาพให้กรุงศรีอยุธยา เรื่องราวสำคัญใ...

สงกรานต์มีความหมายดั้งเดิมว่า การเคลื่อนของดวงอาทิตย์จากราศีหนึ่งไปสู่อีกราศีหนึ่ง ซึ่งจริง ๆ แล้วเกิดขึ้นทุกเดือน แต่ช่วงที่ย้ายจากราศีมีนเข้าสู่ราศีเมษในเดือนเมษายน ถูกยกให้สำคัญและเรียกว่า ‘มหาสงกรานต์’ สยามรับแนวคิดนี้เข้ามาภายหลัง เดิมทีการนับปีใหม่ใช้จันทรคติ เริ่มต้นช่วงเดือนอ้ายราวปลายปี ก่อนจะค่อย ๆ เปลี่ยนมาใช้สงกรานต์เป็นวันขึ้นปีใหม่ และต่อมาจึงกำหนดให้ตรงกับวันที่ 13 - 15 เมษายน เพื่อ...

เวลาเดินเข้าวัด หลายคนอาจเดินเข้าพระอุโบสถหลังใหญ่ ชมพระประธานองค์สำคัญ หรือชมจิตรกรรมฝาผนังที่วิจิตรตระการตา แต่รายการอารามบอยตอนนี้ อยากชวนให้ลองสังเกตรูปปั้นสัตว์เฝ้าบันไดโบสถ์ที่มีรูปร่างอ้วนกลม ตากว้าง บางตัวตาจุด ปากยิ้มแฉ่ง ดูน่ารักและนุ่มนิ่มคล้ายก้อนขนมมากกว่าสัตว์สยองขวัญในตำนานหรือสัตว์จากป่าหิมพานต์ ตามวัดในภาคเหนือหรือภาคอีสาน นั่นคือผลงานศิลปะพื้นถิ่นที่ชาวเน็ตยุคนี้พร้อมใจกันตั้งฉาย...

วันที่ 31 มีนาคม คือ ‘วันเจษฎา’ วันที่ระลึกถึง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพ พ.ศ. 2330 คณะรัฐมนตรีประกาศให้เป็นวันสำคัญของชาติ เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณด้านการทำนุบำรุงบ้านเมือง การค้า และการพาณิชย์นาวีไทย หากกรุงรัตนโกสินทร์ในระยะแรกคือช่วงเวลาของการตั้งหลัก รัชสมัยของรัชกาลที่ 3 คือช่วงที่จารีตถูกจัดวางให้ครบถ้วน บ้านเมืองสงบลงหลังศึกสงคราม...

รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน บิว-พิชญวรรณ เลิศล้ำสมบัติ สมาชิกวง V!NX (วิง) วง J-POP สไตล์ไทยจากค่าย A Lot Of Tone มาคุยเรื่อง ‘หลวงพ่อโต’ ช่ื่อฮิตของพระพุทธรูปองค์ใหญ่ในหลายวัดทั่วประเทศ ซึี่งมีหลายตำนาน ในวันพระใหญ่ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 (วันมาฆบูชา) บทสนทนาเริ่มตั้งแต่ ‘วันพระใหญ่’ ต่างยังไงกับ ‘วันพระเล็ก’ ซึ่งวันพระใหญ่ใช้เรียกวันขึ้น 15 ค่ำ และวันแรม 15 ค่ำของทุกเดือ...

รายการอารามบอยในตอนนี้ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล ชวน สุนิติ จุฑามาศ นักวิชาการด้านอารยธรรมอิสลาม ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ผู้เขียนหนังสือ ล่องนาวาเจ็ดสมุทร และเจ้าของคอลัมน์ สลัดแขก คุยเรื่อง ‘ มัสยิดบางหลวง ’ หรือ ‘มัสยิดกุฎีขาว’ ศาสนสถานอิสลามทรงวัดไทย ริมคลองบางหลวง ฝั่งธนบุรี ในพื้นที่ที่เคยเป็นชุมชนพ่อค้ามุสลิมหรือ ‘แขกแพ’ กลุ่มคนที่อพยพลงมาจากกรุงศรีอยุธยาหลังกรุงแตก และตั้ง...

ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และ บิว-พิชญวรรณ เลิศล้ำสมบัติ ศิลปินวง V!NX แขกรับเชิญพิเศษ ชวนสังเกตพระพุทธรูปปางแปลก พร้อมไขที่มาจากการตีความตามนัยของผู้สร้างซึ่งมีทั้งที่มาจากเหตุการณ์สำคัญในพุทธประวัติ และการตีความของพุทธศิลป์ในหลายยุคหลายวัฒนธรรม ตั้งแต่ปางพระเกศธาตุที่มาจากการประทานเส้นพระเกศาแก่พ่อค้าตปุสสะและภัลลิกะ ปางสนเข็มที่เกิดจากเหตุการณ์ช่วยเย็บจีวรให้พระอนุรุ...

ครูคงแป๊ะ และ ครูทองอยู่ คือจิตรกรเอกแห่งยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ 3 - 4 จากแหล่งอ้างอิงใน สาส์นสมเด็จ ของ สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ และในงานศึกษาประวัติศิลปกรรมวัดสุวรรณาราม วัดบางยี่ขัน ฯลฯ ท่านมีชื่อเสียงมากในด้านจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดต่าง ๆ โดยผลงานของทั้งสองมักอยู่ใกล้เคียงหรืออยู่ในอาคารเดียวกัน ได้รับการยกย่องในหมู่ช่างและนักประวัติศาสตร์ศิลป์ว่าเป็นครูช่างฝี...

‘เจดีย์ชเวดากอง’ ปูชนียสถานศักดิ์สิทธิ์ที่สุดแห่งหนึ่งของเมียนมา เป็นศูนย์รวมศรัทธาที่เชื่อมโยงทั้งพุทธประวัติ ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และการเมืองเข้าด้วยกันในที่เดียว  ชื่อ ‘ชเวดากอง’ มาจากคำว่า ‘ชเว’ ที่แปลว่าทองคำ และ ‘ดากอง’ ชื่อเดิมของเมืองย่างกุ้ง มีนักวิชาการบางสายเสนอรากศัพท์ว่าอาจโยงไปถึงชื่อเมืองในภาษาบาลีอย่าง ‘ติกุมพนคร’ ก่อนจะเพี้ยนเสียงผ่านภาษามอญและพม่า จนกลายเป็นชื่อที่เราคุ้นกันในป...

รายการอารามบอย ชวนฟังตอนพิเศษว่าด้วย ‘สัญลักษณ์ในคริสตศิลป์’ โดย ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย ชวน ดร.ตั้ว-ปติสร เพ็ญสุต นักโบราณคดี นักวิชาการอิสระ และกูรูด้านคริสตศิลป์ในไทย เจ้าของคอลัมน์ ครุ่นคริสต์ ใน The Cloud มาร่วมถอดรหัสสัญลักษณ์สำคัญในคริสตศิลป์ ตั้งแต่คนเลี้ยงแกะ แกะ นกพิราบ ไม้กางเขน INRI ดาวแห่งเบธเลเฮม ไปจนถึงอักษร Α และ Ω  ชวนตั้งคำถามว่า ทำไมเครื่องทรมานพระเ...

ครบรอบ 100 ปีการสวรรคตพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 รายการอารามบอย กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย พาไปวัดพระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม เมืองทางการทหารสำคัญของต้นศตวรรษที่ 20 และสำรวจคำถามใหญ่ที่ซ่อนอยู่ในวัดประจำรัชกาล เราจะเล่าเรื่อง ‘พระปฐมเจดีย์’ เจดีย์องค์แรกในแผ่นดินสยามซึ่งรัชกาลที่ 6 ทรงเลือกเป็นสถานที่บรรจุพระราชสรีรังคาร พระองค์ทรงออกแบบภาษาสัญลั...

คนไทยคุ้นเคยกับ ‘เจ้าแม่ทับทิม’ มานาน ขณะเดียวกันคนรุ่นใหมก็รู้จักเจ้าแม่ทับทิมในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมใจกลางเมืองที่ผูกอยู่กับชุมชน ความเชื่อ และพื้นที่สาธารณะ โดยเฉพาะ ‘ศาลเจ้าแม่ทับทิม สะพานเหลือง’ ที่ตั้งอยู่บนถนนวรจักร ที่สำคัญคือองค์เจ้าแม่ทับทิม (เจ้าแม่หม่าโจ้ว) จากวัดเหมยโจ เกาะเหมยโจ สาธารณรัฐประชาชนจีน เตรียมจะมาไทยใน พ.ศ. 2569 โดยหอการค้าไทย-จีน จับมือสมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทย จัดให้มีพิธ...

รายการ อารามบอย ตอนนี้คุยเรื่อง ‘ปาง’ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล แฟนพันธุ์แท้วัดไทย ชวนมองพระพุทธรูปที่เห็นอยู่แทบทุกวัด แล้วตั้งคำถามง่าย ๆ แต่ไม่มีใครถามว่า เหตุใด ‘ปางมารวิชัย’ จึงกลายเป็นพระประธานของวัดไทยกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ ทำไม ‘ปางห้าม’ ของไทยถึงต่างจากของอินเดีย และเพราะอะไร ‘พระหัตถ์เดียวกัน’ ถึงสื่อความหมายไม่เหมือนกันเลย ‘ปาง’ หมายถึงเหตุการณ์ในพุทธประวัติ ส่วน ‘มุทรา’ หมายถึงท่ามือที...

The Cloud และรายการอารามบอย ชวนฟังตอนพิเศษรับเทศกาลฮาโลวีน ช่วงปลายพรรษาเป็นเวลาที่หลายศาสนาเชื่อว่าประตูนรกเปิดออก เป็นฤดูกาลแห่งการระลึกถึงผู้ล่วงลับ และในวัฒนธรรมไทยก็มีคติคล้ายกัน ตั้งแต่การกรวดน้ำให้ ‘เปตานัง’ หรือผู้ตายไปก่อน ไปจนถึงการสร้างพระปางต่าง ๆ เพื่ออุทิศบุญให้วิญญาณที่ยังรอการเกิด พร้อมเปิดตำนานตั้งแต่พระยม มนุษย์คนแรกที่ตายและกลายเป็นเทพแห่งความยุติธรรม ขี่ควายสีดำในฐานะพาหนะของคว...