Polityka o historii

Czy historia prehistorii została opowiedziana głównie z męskiej perspektywy i jak żyła przeciętna kobieta w epoce kamienia? Kim byli łowcy zbieracze oraz jak archeologia zmienia historię? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak współczesna archeologia i najnowsze badania DNA zmieniają nasze wyobrażenie o kobietach, dawnych społecznościach i codziennym życiu ludzi sprze...

Czy Stany Zjednoczone rzeczywiście przeżywają dziś kryzys? A jeśli tak, to czy jest to przede wszystkim problem gospodarczy, czy raczej głęboki kryzys polityczny i społeczny? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Marcin Zaremba rozmawia z Tomaszem Zalewskim, wieloletnim korespondentem „Polityki” z USA i współautorem najnowszego „Pomocnika Historycznego” poświęconego dziejom Stanów Zjednoc...

Kim naprawdę był Marian Turski? Dla jednych legendarnym dziennikarzem „Polityki”, dla innych strażnikiem pamięci o Zagładzie, a dla milionów ludzi na całym świecie autorem słów, które stały się moralnym przesłaniem naszych czasów: „Auschwitz nie spadło z nieba” oraz „Nie bądź obojętny”. Gościem Marcina Zaremby jest Marek Zając, wieloletni dziennikarz „Tygodnika Powszechnego”, sekretarz Międzynarod...

Jak wyglądało życie na wsi, gdy o przyszłości często decydowały miejsce urodzenia, płeć i status społeczny? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” naszą gościnią jest Antonina Tosiek, autorka książki „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet”, opartej na autentycznych wspomnieniach kobiet z polskiej wsi, spisywanych od lat 30. aż po koniec XX w. To nie jest historia jedne...

Czy przedwojenna polska rzeczywiście była epoką eleganckich kawiarni, postępu i wielkomiejskiego splendoru? A może obraz II Rzeczpospolitej, który znamy z filmów i seriali, niewiele ma wspólnego z rzeczywistością? W tym odcinku „Polityka o historii” gościem Agnieszki Krzemińskiej jest Kamil Janicki, autor książek „Upadłe damy II Rzeczpospolitej” oraz „Seryjni mordercy II Rzeczpospolitej” i popular...

Jak wyglądało życie żydowskich mieszkańców Podhala przed II wojną światową i dlaczego po wojnie nie pozostał po nim niemal żaden ślad? Jak zniknął żydowski Nowy Targ? Dlaczego Zagłada i antysemityzm na Podhalu nie były wcześniej widoczne? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” gościnią Marcina Zaremby jest Karolina Panz, laureatka Nagrody Historycznej POLITYKI im. Mariana Turskiego za ksią...

Jak wyglądało życie kobiet na polskich dworach i jaką rolę tak naprawdę odegrały polskie królowe? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o kobietach z dynastii Piastów i Jagiellonów: ich małżeństwach, porodach, wpływach politycznych i miejscu, jakie zajmowały w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Gościniami odcinka są prof. Bożena Czwojdrak oraz dr Agnieszka Pawłowska-Kubik. Św...

Dlaczego część młodego pokolenia w Polsce lat 30. zaczęła fascynować się nacjonalizmem, przemocą i wizją państwa etnicznie jednorodnego? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” wyjaśniamy, jak wyglądała radykalizacja polityki w II Rzeczpospolitej i dlaczego polskie uniwersytety stały się jednym z głównych miejsc narodzin nowoczesnego radykalizmu. Naszą gościnią jest dr Izabela Mrzygłód, lau...

Kim naprawdę byli bogowie greccy i dlaczego greccy herosi byli tak ważni dla mieszkańców starożytnego świata? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Tomasz Mojsik opowiada o tym, czym była mitologia grecka i dlaczego do dziś pozostaje jednym z fundamentów europejskiej kultury. Rozmawiamy o tym, czym jest mit i dlaczego opowieści o herosach nie były jedynie fantazją, ale sposobem rozu...

Dlaczego tuż po wojnie to Łódź stała się najważniejszym miastem w Polsce? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o niezwykłym czasie, gdy powojenna Łódź przejęła rolę centrum życia intelektualnego i artystycznego. Zrujnowana Warszawa nie była jeszcze gotowa do odbudowy, dlatego przez kilka lat to Łódź funkcjonowała jako jedna z nieformalnych stolic Polski. Punktem wyjścia jest k...

Czy wystawianie ciał dawnych władców to wciąż temat tabu, a Egipcjanie naprawdę pogubili się w tym, kogo skrywają królewskie grobowce? W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska sprawdza, czy Wielkie Muzeum Egipskie (GEM Cairo) rzeczywiście rzuca na kolana i jak wygląda nowe muzeum w Kairze na tle legendarnego gmachu na placu Tahrir. Naszym gościem jest archeolog i egipt...

Czy polscy burmistrzowie w czasie, jakim była II wojna światowa, byli jedynie wykonawcami decyzji niemieckiej administracji, czy też ich rola była bardziej złożona? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” zastanawiamy się, jak funkcjonowała lokalna władza w realiach okupacji i jakie dylematy towarzyszyły codziennym decyzjom urzędników. Naszym gościem jest dr Grzegorz Rossoliński-Liebe, któr...

Czy zamach majowy 1926 był zaplanowany, czy był skutkiem narastającego kryzysu, w jakim znalazła się II Rzeczpospolita? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Marcin Zaremba i prof. Janusz Mierzwa z UJ analizują genezę wydarzeń określanych jako zamach majowy. Jak zamach stanu Piłsudskiego wyglądał w praktyce? Punktem wyjścia do rozmowy jest sytuacja polityczna i gospodarcza tamtego okresu:...

Skąd tak naprawdę pochodzą Piastowie? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” analizujemy najnowsze badania genetyczne Piastów, które rzucają inne światło na to, skąd pochodzą Piastowie i jakie jest pochodzenie pierwszej dynastii Polski. Czy to możliwe, że Piastowie byli tutejsi, czy też ich korzenie sięgają dalej, poza ziemie słowiańskie? Gościem odcinka jest archeolog prof. Andrzej Buko,...

Kim tak naprawdę był Bolesław Bierut i jaką rolę odegrał w historii Polski po II wojnie światowej? W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” przyglądamy się postaci, którą jedni nazywają człowiekiem Stalina, a inni postrzegają jako sprawnego organizatora, dzięki któremu kwitła w Polsce władza komunistyczna. Prof. Piotr Osęka, nasz dzisiejszy gość, analizuje, co doprowadziło do tego, że Kraj...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: historia mody. Agnieszka Krzemińska gości autorkę książki „Ugly. Encyklopedia brzydkiej mody”, by zrozumieć, jak wyglądała historia mody od starożytności do współczesności. Karolina Żebrowska opowiada, jak zmieniały się trendy modowe: jak wyglądała historia mody męskiej i dlaczego to niejeden mężczyzna był, jak to się dziś mówi, trendsetterem....

Jak powstało Opus Dei i czy skrywa jakieś sekrety Kościoła? W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” mówią o tym Marcin Zaremba i dziennikarz tygodnika „Polityka”, ekspert do spraw kościelnych Adam Szostkiewicz. Wyjaśniamy, co to jest Opus Dei i kim jest św. Josemaria Escriva, założyciel tej organizacji. Rozmawiamy wokół wydanej właśnie po polsku książki dziennikarza śledczego Garetha...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” analizujemy realizację serialu „Piekło kobiet” (HBO Polska), stawiając pytania o granice opresji kobiet w II RP. Prof. Marcin Zaremba sprawdza wraz ze swoją gościnią – prof. Katarzyną Sierakowską – czy serial historyczny, w którym występują Agata Turkot i Mateusz Damięcki, a który wyreżyserowała Anna Maliszewska, to tylko mroczna fikcja, czy rz...

W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska rozmawia ze swoim gościem, którym jest prof. Bartosz Kontny z Uniwersytetu Warszawskiego, o tym, jak wyglądał świat wojowników celtyckich, kiedy zaczęły się wojny i co na temat najdawniejszych konfliktów mówią nam odkrycia archeologiczne. Punktem wyjścia jest archeologia podwodna, dzięki której poznajemy historię ukrytą pod powi...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Marcin Zaremba oraz prof. Błażej Brzostek rozmawiają o tym, jak wyglądała Polska po 1989 roku. W tym odcinku wracamy do czasów, gdy transformacja polityczna i gospodarcza w Polsce zmieniła wszystko, a szalone lata 90. stały się sceną jednego z największych eksperymentów społecznych. Analizujemy, jak plan Balcerowicza i jego słynna terapia...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Agnieszka Krzemińska oraz prof. Jakub Morawiec próbują ustalić, co skrywa Grenlandia i jaka jest historia Grenlandii. Historia, która zaczęła się, gdy Eryk Rudy i wikingowie organizowali swoje wielkie wyprawy morskie, to klucz do zrozumienia, dlaczego współczesna relacja Grenlandia vs USA budzi dziś takie emocje. Badamy sagi nordyckie, sagi wik...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: kim były ołowiane dzieci? Anna Kowalczyk, dziennikarka Programu Trzeciego Polskiego Radia i autorka audioopowieści „Ołowiane dzieci”, opowiada, jak naprawdę wyglądała ołowica w Szopienicach, choroba, która dotykała przede wszystkim hutników pracujących na Śląsku. Huta metali nieżelaznych Szopienice, utworzona w pierwszej połowie XIX w., działa...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: judaizm bez tajemnic, czyli jak wyglądały początki judaizmu. Nasz gość, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò, historyk starożytności, przybliża ze szczegółami, jak powstał judaizm. Rozmawiamy o tym, jak wyglądały dzieje Żydów i czy Stary Testament to na pewno najlepsze źródło wiedzy. Zastanawiamy się, jak wyglądał judaizm w czasach Jezusa, jaki był...

W nowym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: Marek Łuszczyna, autor książki „Bękarty Polski”, opowiada o tym, jak wyglądała po wojnie zemsta na Niemcach. Łowcy nazistów poszukiwali sprawiedliwości – zaczęło się więc m.in. polowanie na Adolfa Eichmanna. Jedną z osób zaangażowanych w poszukiwania był Tuwja Friedman, znany wcześniej jako Tadeusz Jasiński. O jego życiu, na podstawie akt historycz...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: prof. Andrzej Friszke i prof. Rafał Wnuk analizują powstania w Polsce. W rozmowie wraca pytanie: czy powstania miały sens? Zastanawiamy się także, czy i jak tożsamość narodowa jest uwikłana w debatę o tym, „dlaczego powstanie było błędem”. Szczególne miejsce zajmują powstania narodowe w XIX w., w tym powstanie listopadowe i powstanie styczniow...