Leefwêreld van die Gestremde

Fanie du Toit vertel van ‘n organisasie wat wêreldwyd mense se regte beskerm n.a.v. siektetoestande wat kan lei tot gestremdhede. Jacqui January vind meer uit van die vader van Afrikaanse Braille, dr. Victor Hugo Vaughan.

Fanie du Toit hoor van nuwe geleenthede wat die inperking vir mense met gestremdhede geskep het. Jacqui January gesels met ‘n blinde musiekonderwyseres. Sy vertel van die integrasie van Braillemusiek met bladmusiek.

Fanie du Toit gesels met Lizelle de Wet oor die Laevisie-kliniek wat belangrike hulp en voordele vir mense met visuele gestremdhede bied. Jacqui January hoor van hengelaars wat met gestremdhede leef hoe hulle die afgelope jaar beleef het.

Fanie du Toit hoor hoe 'n student by die Kaapstad Vereniging vir Blindes uitdagings te bowe kom met 'n plaaslike en internasionale projek. Jacqui January vertel van ‘n pretwedloop vir liefdadigheid wat fokus om almal van oud en jonk, kwesbares, mense met gestremdhede tot superfikses om deel te neem en ‘n held/heldin te wees.

Fanie du Toit hoor van struikelblokke in die omgewing waar mense met gestremdhede hulle bevind, en hoe dit hulle sosiaal beperk. Jacqui January gesels met ‘n arbeidsterapeut oor hoe sy houtapparate gebruik in die behandeling van kinders met serebrale gestremdhede.

Fanie du Toit vind meer uit oor die wêreldwye inisiatief, 50 miljoen tree vir epilepsie. Jacqui January gesels met ‘n vrou wat met haar drie kinders se hulp, vier kinders met gestremdhede aangeneem het.

Fanie du Toit kyk na die werksaamhede van die SA Gidshondvereniging. En Jacqui January vind meer uit van skisofrenie. ‘n Vrou op behandeling vertel van haar ervaring, die stigma van die siekte, en hoe dit behandel word.

Fanie du Toit hoor wat by simposium oor outismeversteuring gebeur het. Jacqui January hoor by Chris Eksteen van die Cape Leopar van ‘n  storievertelling wat aangepas is vir kinders met leer- en ander gestremdhede.

Fanie du Toit hoor van die ontwikkelingsuitdagings van pasgebore babas met gestremdhede, en die uitreiksentrums waar terapie beskikbaar is. Jacqui January vind meer uit van ‘n deurbraak vir persone met visuele gestremdhede om die leesstofhongersnood te bekamp.

Fanie du Toit kyk na die implimentering van die Witskrif vir die Regte van Mense met Gestremdhede, en Suid-Afrika en die internasionale gemeenskap se bydrae en samewerking hiermee. Jacqui January hoor van ‘n gesin waar een van die seuns Downsindroom het. Pietie Bell se ma Elisma praat oor aanvaarding en riglyne oor hoe om haar seun te ondersteun en bemagtig.

Fanie du Toit hoor van die vordering en veranderings wat sedert 1994 gewettig en geïmplimenteer is vir mense wat leef met gestremdhede. Jacqui January fokus op Nasionale Downdindroomdag wat op 20 Oktober was. Sy gesels met ‘n ma oor sesjarige dogter  wat met Downsindroom gebore is.

Dylon Oktober van Wes-Kaap Geestegesondheid vertel watter impak die inperking op mense se geestesgesondheid het. Jacqui January vertel van ‘n unieke resepteboek wat in Braille en gewone skrif verskyn het. Sy hoor ook by ‘n blinde persoon hoe sy die boek Resepte Sonder Grense gebruik.

Fanie du Toit vertel 'n projek wat terapiedienste bied en bewustheid kweek t.o.v. die ontwikkeling van pasgebore babas met gestremdhede in die eerste duisend dae. En Jacqui January vertel van 'n opleidingsentrum vir volwassenes met intellektuele gestremdhede. Covid-19 het hulle swaar getref, maar mooi en innoverende idees het ook hierdeur gestalte gekry.

Fanie du Toit gesels met 'n vrou wat sedert kindsbeen, met die hulp van haar familie, haar plek volstaan in die gemeenskap, haar werkplek en die lewe van mense met gestremdhede. En Jacqui January hoor hoe persone met gestremdhede as gevolg van Covid-19 kreatief moes raak om die pot aan die kook te hou.

Fanie du Toit hoor van gemeenskapswerk om mense met gestremdhede beter te verstaan, met die fokus op kinders met gehoorverlies. Jacqui January het inligting oor 'n organisasie wat opleiding en ondersteuning bied aan kinders met gestremdhede en hulle ouers. Hulle doen Facebookgesprekke om uitdagings aan te hoor en op te los.

Fanie du Toit kyk na statistiek van beroertes. Een uit elke vier mense kry iewers in hulle lewe 'n beroerte. Daar is ook toenemend gevalle van jongmense wat 'n beroerte kry. Jacqui January gesels met 'n ma van twee kinders, wat albei met Tipe 1 Diabetes en outisme gediagnoseer is. Sy vertel van die skok en stres wat dit meebring, en die uiteindelike aanvaarding.

Fanie du Toit vind meer uit van die werksaamhede van die SA Federasie vir Gestremdheid. En Jacqui January het gaan uitvind van die werk wat die Breede Rivier Vereniging vir Mense met Gestremdhede doen. Dis 'n wye gebied met 'n paar maatskaplike werkers en toegewyde vrywilligers wat wonderlike werk doen vir mense met gestremdhede in hierdie deel van die Boland.

Fanie du Toit vertel van 'n netwerk om inklusiwiteit, bewustheid en begrip vir gestremdhede te skep. En Jacqui January vind meer uit van die gedrag en unieke eienskappe van persone op die outismespektrum.

Fanie du Toit hoor hoe 'n veilige tuiste en werkplek vir volwassenes met intellektuele gestremdhede uit die boks dink, en versorgers en inwoners tydens die inperking stimuleer en gelukkig hou. Jacqui January gesels met Vanessa Viviers wat met Spina Bifida gebore is.  Sy is ‘n suksesvolle menslike hulpbronwerker by ‘n ingenieursmaatskappy. Haar passie is om ‘n netwerk te vestig vir algemene tot ong...

Fanie du Toit praat met Therina Wentzel van die Nasionale Raad van en vir Persone met Gestremdhede oor hulle werk, en die grootste fondsinsamelingsinisiatief, Losli dag, wat deur Covid-19 beïnvloed is. Jacqui January vind meer uit van die plasing van jongmense met intellektuele- en leergestremdhede in die arbeidsmark, en die ondersteuning wat lewenslank aan hulle gebied word.

Fanie du Toit gesels met 'n blinde man wat ondersteuning bied aan ander persone met gestremdhede in die Overstrandgebied. Hy vertel hoe gestremdes sukkel om stigmatisering af te skud, en met Covid-19 het dit net moeiliker geword. Jacqui January gesels met 'n kampvegter vir die regte van mense met gestremdhede. Dorithy-Anne Howitson is gestremd en moet nou die tuig as kampvegter neerlê a.g.v van ge...

Fanie du Toit gesels met 'n mobiliteitspraktisyn oor daaglikse vaardighede vir persone met gehoorverlies en mense wat skielik hulle visie verloor. Jacqui January kyk na wetgewing oor kopiereg wat toegang tot leesstof vir persone met leesgestremdhede verseker. Dit is reeds in baie lande in plek, maar in Suid-Afrika sloer dit.

Fanie du Toit hoor hoe kwesbare persone en mense met kroniese siektetoestande, substansie-afhanklikheid tydens die Covid-pandemie kan hanteer. Ashley Theron is die bestuurshoof van die AGS Welsyn. Hy vertel van hulle gesin- en kinderversorgingsprojek. Ashley het 24-jarige seun met Downsindroom, en vertel hoe graag hy na Josh Groban en Afrikaanse musikante luister.

Fanie du Toit hoor hoe kwesbare persone en mense met kroniese siekte toestande, vrese en angs tydens die Covid-pandemie kan hanteer. En Jacqui January vind meer uit oor die versorging en bemagtiging van die versorgers van persone met demensie.

Fanie du Toit praat met 'n tolk oor hoe hy persone wat doofblind is by vergaderings insluit, en hoe daar met hulle gekommunikeer word. Jacqui January gesels met die vrou van 'n visueel gestremde man. Sy vertel van hulle ontmoeting, hulle werk onder blindes en wat sy by haar man leer.